|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان

خدمات سايت



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

ديتا ژورناليسم؛ آينده روزنامه‌نگاري magiran.com: ديتا ژورناليسم؛ آينده روزنامه‌نگاري
 
 
مریم سلیمی
 مدرسه همشهري  13/8/96

ديتا ژورناليسم؛ آينده روزنامه‌نگاري

اشاره: زهرافراورده : دفتر مطالعات و برنامه ريزي رسانه‌ها در بيست و سومين نمايشگاه مطبوعات،كارگاه‌هاي آموزشي مختلفي در زمينه ارتباطات و روزنامه نگاري برگزاركرد. در يكي از اين كارگاه‌ها دكتر مريم سليمي به موضوع ديتاژورناليسم، تعريف ، آثار و آينده آن‌پرداخت .بحث وي مبتني بر يافته هاي پژوهشي بود كه از مصاحبه با 103 نفر فعال رسانه اي در 30 كشور بدست آمده بود .گزيده اي ار اين بحث در ادامه از نظرتان مي گذرد.
    
    ***
    تحولات تكنولوژيكي كه در حوزه روزنامه نگاري به وجود آمده است، تعاريف موجود از ژورناليسم را دچار تغيير كرده است تا جايي كه جمع آوري اظلاعات مورد علاقه مردم درباره رويدادهاي تازه يا تهيه و نوشتن اخبار براي روزنامه و مردم بدون داده هاي مستند و معتبر ، ديگر به تنهايي جوابگو نخواهد بود. اين مساله به شكلي جديدي از روزنامه نگاري منجر شده است كه داده محور است . درحال حاضر مصور كردن داده ها در جلب و همراهي مخاطب تأثير زيادي دارد. در همين زمينه دانشگاه حقوق نيويورك سيتي به شركت كنندگان در پژوهشي تصويرسازي هايي از داده‌ها ارائه و تلاش كرد نظر آنها را درباره موضوعي تغيير دهد. افرادي كه داراي باوري عميق درباره موضوع بودند از اين تصويرسازي داده‌ها چندان تأثير نگرفتند اما گروهي كه مردد بودند تحت تأثير قرار گرفتند و تغيير رفتار مد نظر را انجام دادند. اين مثال ما را به ديتا ژورناليسم هدايت مي كند كه موضوع بحث اين نشست است.
    
    
    تعريف ديتا ژورناليسم
    در كتابي تحت عنوان «راهنماي كاربردي ديتا ژورناليسم» كه يكي از منابع بسيار مهم و ارزشمند در اين حوزه است، ديتا ژورناليسم اينطور تعريف شده: روزنامه نگاري به كمك داده ها را ديتا ژورناليسم مي‌نامند. بعضي معتقدند داده بر هر مجموعه‌اي از اعداد اطلاق مي‌شود كه بيشتر با صفحه گسترده گردآوري مي‌شود. پروفسور نايجل شدبولت (از موسسان data.gov.uk و موسسه داده‌هاي آزاد) معتقد است: ديتا ژورناليسم استفاده از داده‌ها و اطلاعات اساسي و عناصري از منابع كليدي براي شكل دادن يك خبر است. پاول لويس (سردبير پروژه‌هاي خاص، گاردين) در تعريف ديتا ژورناليسم مي‌گويد: ديتا ژورناليسم تنها به معناي وجود داده‌ها يا به دست آوردن و انتشار آن نيست بلكه فرآيندي است كه براي توليد آن انجام مي‌شود و بايد سوالات مناسبي را بپرسيد تا پاسخ‌هاي درست را دريافت كنيد. بيشتر تعريف‌ها نگاه فرآيندي به ديتا ژورناليسم دارند و اينكه چه فرآيندي را بايد طي كند. در ديتاژورناليسم تكيه اصلي بر واقعيت هاست. در كل از مجموع تعاريف مي‌توان چنين استباط كرد كه ديتا ژورناليسم نوعي روزنامه‌نگاري داده محور است كه براي انجام آن فرآيند هايي همچون يافتن و گردآوري ، پاكسازي و ساماندهي داده ها ، بيان خبر به ياري يك روايت، تحليل، تصوير سازي داده‌ها و انتشار داده‌ها طي مي‌شود. چرا كه تصويرسازي درك اطلاعات را براي مخاطب بهتر مي‌كند.
    
    
     تاريخچه
    در تاريخچه ديتا ژورناليسم بين آمريكا و انگلستان رقابت وجود دارد و هركدام دوست دارند تاريخ اين حوزه را به نام خودشان ثبت كنند؛ براي همين در منابع مختلف نحوه آغاز متفاوت بيان شده است.نمونه قديمي ديتا ژورناليسم مربوط به سال 1821 و جدولي است كه تعداد مدارس، تعداد دانش آموزان و ميزان هزينه سالانه تحصيل را نمايش مي‌دهد. همچنين در سال 1952 گزارشي به كمك رايانه درباره مرگ و مير در ارتش انگلستان انجام شد و در ادامه از سال1969 رواج استفاده از رايانه براي تحليل داده‌ها مورد استفاده قرار گرفت. از سال 2000 ديتا ژورناليسم وارد حوزه مطبوعات شد و به اتاق‌هاي خبر آمداما هنوز شكل مدرن نداشت. با آمدن نرم افزارهاي جديد در اين حوزه از 2009 به بعد ديتا ژورناليسم جدي تر شد و غالب مدرن به خودش گرفت؛ در همين سال گاردين به عنوان پيشتاز در اين حوزه توسط سيمون راجرز ديتا بلاگ را راه اندازي كرد كه نقش موثري در اين حوزه داشت. راجرز در حال حاضردبير داده‌هاي گوگل است.
    
    
    چرا رسانه‌هاي دنيا تلاش كردند به سمت ديتا ژورناليسم بروند؟
    يكي از مهمترين نكته‌ها فضاي رقابتي است كه رسانه‌ها و مطبوعات در كنار رسانه‌هاي اجتماعي پيدا كردند. مجموع اتفاقاتي از جمله تحولات نسلي به وجود آمده، اقتصاد نشر، نياز مخاطبان براي دسترسي به داده‌هاي نهان، تحولات تكنولوژيكي، امكان دسترسي آزاد به داده‌ها، افزايش روز افزون داده‌ها، ورود به عصر اينترنت اشيا و نياز رسانه‌ها به جلب رضايت مخاطبان سبب شد رسانه‌ها ديتا ژورناليسم مورد توجه قرار گيرد.
    
    
    انواع ديتا ژورناليسم
    دسته بندي‌هاي متفاوتي متناسب با كشورها وصاحب نظران مختلف در اين زمينه وجود داردكه پركاربردترين آن ديتا ژورناليسم پژوهشي و ديتا ژورناليسم عمومي است. ديتا ژورناليسم پژوهشي:نگران زمان نيست و زمان زيادي براي كار لازم است؛ حتي ممكن است چند سال طول بكشد،مهارت‌هاي داده‌اي مثل كد نويسي بايد در حد پيشرفته باشد، به اطلاعات غير رسمي و محرمانه و داده‌هاي افشا شده توجه زيادي مي‌شود، اصرار بر كنترل مجدد و اكتفا نكردن به يك منبع وجود دارد.
    ديتا ژورناليسم عمومي: بر خلاف ديتا ژورناليسم پژوهشي در اين نوع زمان اهميت دارد و ممكن است در چند ساعت يا چند روز كار آماده شود، با مهارت‌هاي داده پايه‌اي مثل excelهم مي‌توان كار را پيش برد،براي جمع آوري اطلاعات نگاه به مجموعه‌هاي بزرگ عمومي با دسترسي آسان به داده‌هاست. در رابطه با منابع و كنترل مجدد داده‌ها نسبت به ديتا ژورناليسم پژوهشي سخت گيري‌كمتري وجود دارد.
    علاوه بر اين دو مورد ديتاژورناليسمي به نام ديتاژورناليسم همزمان در جرياني ضعيف شكل گرفته كه درحال حاضر درحال پررنگ شدن است. اينجا با كمك الگوريتم‌هايي ربات‌ها به كمك تيم‌هاي ديتا ژورناليسم مي‌آيند وبه تسريع فرآيندها كمك مي‌كنند.
    
    
     هرم معكوس ديتاژورناليسم
    گام اول با گردآوري شروع مي‌شود و به دنبالش پاكسازي، ايجاد بافت، تركيب، برقراري ارتباط يا انتقال اطلاعات است. گردآوري: مي‌تواند به دوصورت باشد؛ داده‌ها را داريم و دنبال پرس وجو هستيم تا داده‌ها را به تكامل برسانيم و يا داده‌و پرسشي وجود ندارد و تلاش مي‌كنيم داده جمع آوري شود.پاكسازي: حذف خطاهاي انساني و تبديل داده‌ها به ساختاري كه باهم هماهنگ شوند. ايجاد بافت: رفتن در قالب و بستري مناسب؛ مثلا آمار جرايم را داريم ولي به تنهايي معنا ندارد و بايد در كنار تعداد جمعيت بيايد تا داده به صورت خالص معني پيدا كند. تركيب:استفاده از دو پايگاه داده است. انتقال اطلاعات: مرحله آخر كه معمولا همراه با تصويرسازي داده است. از مرحله جمع آوري داده تا نهايي شدن كار به ترتيب بر ارزش اطلاعات افزوده مي‌شود.
    
    
     براي تهيه ديتاژورناليسم بهچه مهارت‌هايي نياز است؟
    مصاحبه شوندگان نگاه‌هاي متفاوتي داشتند ولي در نهايت بر اين سه مورد تأكيد كردند: گزارشگري مبتني بر رايانه: اين فرد بايد يك ذهن پرسشگر داشته باشد، دنبال داده‌ها برود، براي دستيابي به آنها تلاش كند و حداقلي از آمار ورياضيات بداند. توسعه دهنده‌هاي اپليكشن‌هاي خبري: وظيفه عمومي كردن داده‌ها را دارند. متخصص‌هاي تصويرسازي داده:وظيفه بصري كردن اطلاعات را برعهده دارند. درحال حاضر تقاضا براي اين تخصص‌ها زياد است ولي تعداد افرادي كه اين تخصص‌ها را در دنيا داشته باشند كم است. در همين راستا پاسخ دهندگان پيشنهاد كردندسازمان‌ها در بخش‌هاي مختلف تلاش كننداين نيروها را خودشان تربيت كنند؛ مثلا براي توسعه اپليكشين خبري از بچه‌هاي حوزه آي تي كمك بگيرند.
    
    
     چه نرم افزارهايي در اين حوزه استفاده مي‌شود؟
    تقريبا 61 نرم افزار براي استفاده در حوزه ديتا ژورناليسم وجود دارد كه براساس كاربردهايي كه دارند دسته بندي مي‌شوند. نرم افزارهاي تحليل داده‌ها،نرم افزارهاي تصويرسازي داده‌ها،نرم افزارهايي كه مخصوص كور رنگي هستند و در تنظيم رنگ دقت بالايي دارند و.. هر كدام از اينها كاربرد متفاوتي دارند.
    
    
     اهميت رنگ‌ها در ديتا ژورناليسم
    متخصصين اين حوزه اصرار دارند هر رنگي براي ديتاژورناليسم مناسب نيست و از اصطلاحي به نام رنگ‌هاي رنگين كماني استفاده مي‌كنند كه براي نرم افزارها تعريف شده و مي‌گويند از آن رنگ‌ها بخاطر تاثير كمتري كه روي مخاطب دارد و مخاطب به آنها عادت كرده است نبايد استفاده شود. آنها پيشنهاد مي‌كنند پالت‌هاي رنگي جديد ساخته شود.در گاردين براي خودشان جدول رنگي تعريف كردندو تيم ديتاژورناليسم و افراد فعال در قسمت بصري سازي از اين پالت رنگي استفاده مي‌كنند.
    
    
     توصيه‌هايي براي شروع به كار در حوزه ديتا ژورناليسم
    سعي كنيد تيم‌تان را كوچك انتخاب كنيد و به مرور بنا بر ضرورت‌ها گروه را گسترش دهيد. سخت كوش باشيد. براي خوب شناخته شدن در انتخاب پروژه‌ها دقت كنيد. در انتخاب افراد كسي را استخدام ‌كنيد كه شخصي كلي نگر باشد و مهارت‌هاي مختلف را بداند.
    
    
    زمان مورد نظر براي تهيه ديتا ژورناليسم
    در مورد زمان، قانون مطلقي وجود ندارد اما به طور ميانگين براي خبر داده‌اي يك ساعت،داده تعاملي يك روز تا يك هفته، اپليكشن‌ها و ابزار داده‌اي تا دوماه زمان لازم است. پاسخ دهندگان چندعامل را در زمان مورد نظر براي كارمورد توجه قرار دادند: ماهيت پروژه، هدف پروژه، تكنولوژي‌هايي كه در كار استفاده مي‌شود، عمق تحليل، تركيب اعضاي تيم و اينكه چه قدر باهم همكاري دارند، سطح تخصص افراد.
    
    
     موضوعات مناسب براي ديتاژورناليسم
    تصور عموم اين است كه هر آنچه مبتني بر آمار و داده باشد مي‌تواند مناسب باشد؛ اما آنچه در پاسخ‌ها بيشتر مورد توجه بوده است عبارتند از موضوعات: ورزشي، سياسي(انتخابات)، اجتماعي، مرتبط بودن با دولت، اقتصادي، سرگرم كننده، بهداشت، سلامت و پزشكي.
    
    
    از چه منابعي مي‌توانيم داده دريافت كنيم؟
    آژانس‌هاي دولتي، وب سايت‌ها، منابع مرتبط با دولت، منابع غير رسمي، سازمان‌هاي غيرانتفاعي.
    
    
    مزاياي ديتاژورناليسم
    كمك به اينكه يك خبرنگار يا رسانه بتواند ادعاي خودش را ثابت كند. امكان پرداختن به موضوعات بزرگ را فراهم مي‌كند. مي‌تواند مسائل اجتماعي مبهم را با استناد به داده ها روشن كند. اطلاعات ارزشمند را به گفتمان اجتماعي تبديل كند. موانعي را كه سر راه درك درست مخاطب وجود دارد كم كند. داده‌ها معمولا زيبا نيستند و نقش ديتا ژورناليسم علاوه بر مزيت‌هاي ديگري كه دارد ؛ تبديل داده‌هاي زشت به اطلاعات زيباست.
    
    
     چالش‌هاي ديتا ژورناليسم
    بهره‌گيري نادرست و جهت دار از داده‌ها، دانش كم در استفاده از داده‌ها، نحوه دستيابي به داده‌ها(در كشور‌هاي مختلف متفاوت است)، فرمت داده‌ها، هزينه‌ها كه بستگي به سطح پروژه داردو در آخر خطاي انساني.
    
    
     آينده ديتا ژوزناليسم
    همه پاسخ دهندگان به اتفاق پيش بيني كردند كه آينده ديتا ژورناليسم مثبت و رو به رشد است. راجرز در اين رابطه مي‌گويد: ديتاژورناليسم آينده روزنامه نگاري است.
    
    
     آثار ديتاژورناليسم
    كمك به تأمين منافع مخاطب، تأمين منافع رسانه‌ها، تأثير بر دولت، كمك به تعامل دولت و ملت، كمك به تعامل ميان رسانه و مخاطب.
    
    
     كدام رسانه‌هادر دنيا داراي تيم ديتاژورناليسم هستند؟
    براساس فراواني بيشتر، گاردين (آثار گاردين الهام بخش و نگاه حاكم در آثارشان انتقادي و افشاگرانه است)، نيوورك تايمز و رسانه‌هاي انگلستان و آمريكا در رتبه‌هاي اول هستند.سوييس، برزيل، آرژانتين، آلمان، فرانسه و ايتاليا در رتبه‌هاي بعد قرار مي‌گيرند. در قاره آمريكا: ايالات متحده، كانادا، برزيل و آمريكاي لاتين. در قاره اروپا: انگلستان، آلمان، فرانسه، ايتاليا و كشورهاي اسكانديناوي ازكشورهاي پيشرو در استفاده از ديتا ژورناليسم هستند.در كشورهاي آسيايي در نپال يك پورتال خبري ويژه ديتا ژورناليسم راه اندازه شده است. در پاكستان با حمايت‌هاي بين المللي دوره‌هاي ديتا ژورناليسم برگزار مي‌كنند. در كشورهاي عربي امرالعراقي در اين حوزه فعاليت دارد و سايتي هم از سال2012 راه اندازي كرده است و تلاش مي‌كند اين مسئله را در كشورهاي عربي پررنگ كند. در مجموع ديتا ژورناليسم در جهان درحال توسعه است، هرچند سرعت رشد متفاوت است.
    
    
    چند نكته
    *درحال حاضر تمايل جدي به ديتا ژوزناليسم در رسانه‌هاي آنلاين وجود دارد. رسانه‌هاي ديداري، شنيداري و چاپي هم وارد اين حوزه شدند.
    *بحث هاي حقوقي و اخلاقي در ديتاژورناليسم مثل ديگر حوزه‌هاي روزنامه نگاري مطرح است.
    *براي گرفتار نشدن در دام اخبار جعلي توصيه مي‌شود سواد رسانه‌اي، سواد بصري و سواد داده مخاطب تا حد امكان افزايش پيدا كند تا در مواجه با اين موارد دچار مشكل نشود.
    *فرآيندي كه از ديتاژورناليسم مي‌توانيم انتظار داشته باشيم در تيم‌هاي مختلف دنيا متفاوت است اما كليت ماجرا تفاوتي ندارد. تفاوت در تعريف گام‌ها و اولويت بندي‌هاست.
    *همه داده‌ها مي‌توانند به توسعه ديتا ژورناليسم كمك كنند ولي در آينده بيشتر داده‌هاي بزرگ مورد توجه هستند.
     

View: 124 - Print: 1 - Email: 1
اين مطلب را در سايت ماخذ آن ببينيد:
http://www.hamshahritraining.ir/news-3963.aspx





 

 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله الكترونيك پزشكي شيراز
متن مطالب شماره 11 (پياپي 88)، Nov 2017را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است