|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

ويرگول بعد از نهادmagiran.com: ويرگول بعد از نهاد
 
 

 شرق 15/5/83 17/5/83
بازنمايي بخشي از غلط نويسي در روزنامه هاي ايراني
ويرگول بعد از نهاد

على صلح جو
    
    مديران محترم روزنامه شرق، روزنامه شما يكى از روزنامه هاى خوب اين كشور است. شايد تعداد افرادى كه اين گونه روزنامه هاى روشنفكرانه را مى پسندند، در حال حاضر، نسبت به علاقه مندان روزنامه هاى غيرروشنفكرانه، زياد نباشند، اما به نظر من گرايش غالب آينده همين خواهد بود. حتى اگر چنين گرايشى غلبه نيابد، حذف آن از صحنه روزنامه نگارى ظلمى است در حق آنهايى كه چنين گرايشى دارند. البته، من اطمينان دارم كه چنين چيزى رخ نخواهد داد، زيرا چيزى كه به وجود مى آيد ناشى از نيازى است در پس آن. پس مطمئن باشيم كه تا نيازمند هست، نيازگزار نيز خواهد بود.
    اما روزنامه خوب بايد همه چيزش خوب باشد، از جمله نشانه گذارى اش؛ نشانه گذارى نقش مهمى در پردازش معناى جمله دارد. نشانه گذارى درست سبب مى شود كه ما اجزاى جمله را، واحد به واحد، پردازش كنيم و جلو رويم. برعكس، نشانه گذارى نادرست در خواندن اخلال مى كند. در مقالاتى كه در شرق چاپ مى شود ويرگولى وجود دارد كه مرا خيلى ناراحت مى كند. البته، اين ويرگول نه تنها در روزنامه شما كه در بسيارى از روزنامه هاى ديگر نيز فعال است.
    به طور كلى، نويسنده هاى ما در سجاوندى ضعيف اند. علتش اين است كه اين فن در دوران تحصيل آموزش داده نمى شود و اصولاً نويسندگان ما چندان نگران ندانستن آن نيستند. به هر حال، ويرگول مورد نظر ويرگولى است كه به اشتباه بعد از نهاد مى آورند و در نوشته هاى امروز فراوان پيدا مى شود. چون مقالات روزنامه شما خوب است، با خود گفتم بد نيست من هم به اندازه يك ويرگول در آن سهيم باشم، به خصوص كه ديدم آقاى عبدالله كوثرى نيز، چند وقت پيش، يك «را»ى ناجور (معروف به «را»ى پس از فعل) را در مقالات روزنامه شرق رديابى كرده و مخفيگاه هاى آنها را، با آدرس دقيق، برايتان فرستاده بود.
    پيش از آن كه اين ويرگول بعد از نهاد (بخوان ويرگول بد نهاد) را توضيح دهم، بهتر است اشاره اى بكنم به نهاد. نهاد و گزاره دو بخش اساسى جمله اند. در جمله هاى زير، نهاد و گزاره يا مبتدا و خبر و يا، با تسامح، فاعل و فعل با خط كج از هم جدا شده اند: على / آمد؛ دكتر على شريعتى / رفت؛ ديوار زندان قزل قلعه / خراب شد؛ سارهاى سياه درخت همسايه / به منطقه اى خوش آب و هوا مهاجرت كردند؛ حقيقت / پيروز است. همان طور كه مشاهده مى شود، نهاد ممكن است يك كلمه يا چند كلمه باشد. گزاره نيز چنين است. كوچك يا بزرگ بودن نهاد هيچ نقشى در نشانه گذارى ندارد.
    نكته مربوط به نشانه گذارى جمله هاى فوق اين است كه هيچ يك از جمله هاى مزبور و هر جمله اى نظير آنها، نيازى به ويرگول ميان نهاد و گزاره ندارند. «على آمد» يك جمله كامل است كه «على» نهاد و «آمد» گزاره آن را تشكيل مى دهد. اگر كسى بعد از «على» ويرگول بگذارد و جمله را به صورت «على، آمد» بنويسد نشانه گذارى نادرست كرده است، زيرا بين نهاد و گزاره هيچ نشانه اى لازم نيست هيچ فرقى نمى كند كه اين نهاد يك كلمه باشد يا ده كلمه. احتمالاً، عده اى گمان مى كنند كه نهادهاى بلند را بايد با ويرگول از گزاره جدا كرد، زيرا اغلب مواردى كه من مشاهده كرده ام از اين گونه اند.
    ذكر يك نكته ديگر در اينجا لازم است. بايد توجه داشت كه آوردن ويرگول بعد از نهاد زمانى نادرست است كه جمله صرفاً از نهاد و گزاره تشكيل شده باشد. چنانچه نهاد تكرار شود يا داراى بند توضيحى (معترضه) باشد، حتماً ويرگول لازم دارد. شايد نشناختن اين دو موقعيت نيز در كاربرد اين ويرگول نابجا موثر بوده است. به جمله هاى زير توجه كنيد: «على آمد.» اين جمله غير از نهاد و گزاره چيزى ندارد. اما جمله «على، حسن، حسين و بابك آمدند» داراى نهاد مركب است كه لازم است با ويرگول از هم جدا شوند. نكته مهم در اينجا نيز اين است كه هرگز بعد از «بابك» (عنصر نهايى نهاد) نبايد ويرگول گذاشت.
    وضعيت ديگر زمانى است كه نهاد داراى يك بند توضيحى معترضه است، مانند جمله «على، كه سال گذشته در المپياد نفر اول شد، به آمريكا رفت.» در اين جمله بعد از نهاد ويرگول آمده است اما بايد توجه داشت كه اين ويرگول هيچ ربطى به نهاد ندارد. در واقع، اين ويرگول، همراه با ويرگول بعدى، نقش تفكيك كننده بند معترضه را دارند. به عبارت ديگر، اين دو ويرگول نشان مى دهند كه بند توضيحى جزء ساختمان اصلى جمله نيست و مى توان آن را از جمله برداشت بدون اينكه ساختمان دستورى جمله به هم بريزد.
    در واقع، جمله اصلى ما در اينجا «على به آمريكا رفت است» كه يك بند معترضه با دو ويرگول مرزنما در آن نشسته است. ويرگول بعد از منادا يا ويرگول جمله هاى شرطى را نيز نبايد با ويرگول بعد از نهاد اشتباه كرد. بعد از منادا، ويرگول لازم است، مانند جمله «على، بيا اينجا كارت دارم.» اكنون، جمله هايى را كه در دو سه شماره از شرق ديده ام در زير مى آورم تا نشان دهم كه چگونه، به اشتباه، بعد از نهاد در آنها ويرگول آمده است. تمام ويرگول هايى كه در جمله هاى زير آمده زائد است.
    
    شرق، ۲۸ خرداد ۱۳۸۳: شريعتى، از آن آدم هايى است كه به تعبير خودش وقتى نيستند بيشتر «هستند» تا وقتى كه حضور دارند («آميزه غريب...»، مصطفى مستور، ص ۸). مخاطب شريعتى، فردى است كه يا اين داده ها و اطلاعات درون متنى را مى شناسد يا اينكه جذب زبان او شده است («هلاك نوشتن به وقت انديشه»، مهدى يزدانى خرم، ص ۸).
    
    شرق، ۳۰ خرداد ۱۳۸۳: مورچه ها، هدف زندگى او را مشخص كرده بودند («داروينيسم اجتماعى»، احمدرضا همتى، ص ۸). بسيارى از استدلال هاى زيست شناسان اجتماعى، انسان مدارانه است (همان). منتقدين، استدلال مى كنند كه انسان ها... (همان).
    
    گزينش هاى خاص آنها، همه مسيرهاى ممكن را در بر مى گرفت («جماعتى سراسر گسيخته از تاريخ»، ترجمه اميد مهرگان، همان ص۷). بنيامين، منتقد ادبى درخشانى بود كه به گوته... مى پرداخت (همان). ناهيد اميدى، اهميت مطالعه پوشاك و دست دوخته هاى اقوام مختلف را در پى بردن به اين مى داند كه... («پيروى از فرهنگ مادرى»، فريال طهماسبى، همان، ص ۳).
    
    شرق ۳۱ خرداد ۱۳۸۳: آنچه رودخانه دانوب به فيلمساز ارائه مى كند، چيزى نيست كه به راحتى در ديگر رسانه ها نشان داده شود («دانوب»، ترجمه سيدحسام فروزان، ص ۶). اين هياهو و جنجال ها، شايد از ديگر عواملى بود كه باعث تحليل انرژى خلاقه گلشيرى شد («به مناسبت سال مرگ هوشنگ گلشيرى»، مهدى يزدانى خرم، ص ۴). نخستين آثار هوشنگ گلشيرى، داستان هايى بودند كه... (همان). تاثيرهاى گلشيرى در زمينه هاى مختلف، باعث شد تا... (همان). او به خوبى درك كرده بود كه راوى داستان كوتاه، بايد از ذهنى پويا و در عين حال دقيق برخوردار باشد تا بتواند... (همان).
    
    شرق، اول تير ۱۳۸۳: خريداران، اينجا را بهشت خود مى دانند چرا كه هر كس با هر مقدار پول به دبى برود دست خالى بازنمى گردد («بازارهاى فريبنده»، ترجمه مرضيه سليمانى، ص ۴). فرانسه، مايوسانه نيازمند افزايش جمعيت بود... («نقش زنان فرانسوى در بازسازى پس از جنگ»، ترجمه مرضيه سليمانى، ص ۴). الگوى رشد جمعيت در اروپاى قرن نوزدهم، افزايش نرخ تولد نسبت به ميزان مرگ و مير بود. (همان).
    
    شرق، ۳ تير ۱۳۸۳: هنر تاريخى و ماندگار، همواره قابل تفسير و تعميق پذير است («موسيقى نقد»، فرزاد عدنانى، ص ۴). مجموعه ديگرى از شرايط كه موجب مى شود تا اثر هنرى، داراى رمز و راز و پوشيدگى معنا و مفهوم باشد، آن است كه... (همان).
    
    توضيح: در اين جمله، اگر ويرگول بعد از كلمه «هنرى» بعد از كلمه «شرايط» مى آمد، نشانه گذارى جمله درست مى بود، زيرا بند توضيحى «كه موجب مى شود تا اثر هنرى داراى رمز و راز و پوشيدگى معنا و مفهوم باشد» با دو ويرگول از جمله منفك مى شد و نشانه گذارى جمله اشكالى نداشت. مذهب براى ماندگارى خود در جهان جديد، «باز قرائتى» عقلانى يافت («سنگى بر حوضچه مدرنيته»، عليرضا عيانى، ص ۶).
    
    شرق، ۶ تير ۱۳۸۳: موافقين اين تقسيم بندى، استدلال مى كنند كه علوم سبك از روش علمى يعنى آزمايش و تجربه استفاده نمى كنند («درباب علم»، احمدرضا همتى مقدم، ص ۸). داستان، با باز شدن در نوشگاه آغاز مى شود («شخصيت شناسى آدم كش ها»، سعيد بردستانى، ص ۴). در هر دو فيلم اصرارى كه در داستان بر حضور شخصيت «نيك آدامز» مى شود، ناديده گرفته شده است (همان). به احتمال بسيار زياد اولين كتابى كه در روزنامه بررسى شد، كتاب ميكروگرافيا اثر هوك بود («اخترشناسى كه...»، ص ۵).
    
    چيزى كه اين روزها مردم را به پاى «نقطه چين» مى نشاند، بازى و بداهه سازى هاى كورش و جابرى و بامشاد و مژده است (همان).
    
    شرق، ۱۰ تير ۱۳۸۳: يكى از پيش انگاره هاى تفكر اومانيستى، وجود نفس پايدار و منسجم است كه داراى خصايص مطلوبى مانند اراده آزاد و خودسامان بخشى است («گذر از آينه به عرصه نمادين»، ترجمه ياسر همتى، ص ۶).
    
    تمام ويرگول هايى كه در جمله هاى بالا آمده اند از نوع ويرگول بعد از نهاد و اضافى اند. همان طور كه اشاره كردم، اين ويرگول در نوشته هاى بسيارى از نويسندگان، از جمله بزرگان اين قوم، شايع است. اميدوارم نشر اين نوشته در شرق تاثيرگذار باشد، زيرا به گمان من احتمال اينكه خوانندگان شرق دست به قلم باشند و يا در آينده به اين كار روى آورند، نسبت به خوانندگان برخى از روزنامه هاى ديگر، بيشتر است.
     

View: 3743 - Print: - Email:





 

 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه پيام تجربه
متن مطالب شماره 19، بهمن و اسفند 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است