|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان

خدمات سايت



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

از وقايع اتفاقيه تا تملق ناصرىmagiran.com: از وقايع اتفاقيه تا تملق ناصرى
 
 

 شرق 16/1/84

از وقايع اتفاقيه تا تملق ناصرى

منيژه ربيعي

روزنامه وقايع اتفاقيه نخستين روزنامه دولتى و به بيان ديگر اولين روزنامه به شيوه جديد در ايران است كه در سال ۱۲۶۷ ه.ق به ابتكار امير كبير (فوت ۱۲۶۸ ه.ق)، صدر اعظم ناصر الدين شاه (۱۳۱۳-۱۲۴۷ ه .ق) تاسيس شد. از آنجا كه امير كبير به دنبال تغييرات بنيادى در ايران بود، به اين اقدام كه گام مهمى در راه پيشرفت بود دست زد. اما عمر كوتاه صدارت او مجال به نتيجه رسيدن كار هايش را نداد.
اداره روزنامه به عهده اعتمادالسلطنه (فوت ۱۳۱۳) مترجم حضور و رئيس انطباعات ناصر الدين شاه قرار داشت. او فرزند حاج على خان حاجب الدوله (قاتل امير كبير) بود و گردانندگان روزنامه، جز اعتماد السلطنه پيوسته در تغيير بودند.
وقايع اتفاقيه بيشتر به چاپ اخبار دولتى مى پرداخت كه عبارت بودند از: اخبار دارالخلافه ناصرى، اخبار ولايات، نرخ ارزاق، اعلاميه هاى دولتى و اخبار خارجى شامل مطالبى كه اعتماد السلطنه از روزنامه اروپايى ترجمه مى كرد. روزنامه زبان ساده اى داشت كه تا زمان انقلاب مشروطيت در نوشته هاى اين دوره بى سابقه بود. انتشار اين روزنامه به درستى گام بسيار مهمى در راه پيشرفت محسوب مى شد. اما در حركت اين روزنامه مشكلاتى وجود داشت.نخست آنكه، اين روزنامه نمى توانست در اختيار عامه مردم قرار گيرد زيرا هر شماره آن ده شاهى بود و در آن روزگار يك من گوشت يك قران ارزش داشت، به اين ترتيب هر شماره آن برابر نيم من گوشت مى شد. به علاوه توزيع كنندگان روزنامه توقع داشتند، از اين راه مداخلى به دست بياورند و اين امر نيز بر قيمت روزنامه مى افزود. در عين حال دولت عليه اعضاى دولت، صاحب منصبان، رعاياى صادق را موظف كرده بود تا اين روزنامه را بخرند۱. به اين شكل نخستين روزنامه در ايران مختص خواص شد.
دوم آنكه حكومت خودكامه ناصرى، روزنامه را به كام تملق گويى كشاند به طورى كه از شش صفحه روزنامه يك صفحه و نيم آن به اخبار و جزئيات كارهاى ناصرالدين شاه مى پرداخت و در آن تملق گويى و گزافه گويى را از اندازه بيرون مى برد تا جايى كه تغييرات جوى و گرم شدن هوا را به «يمن وجود مبارك» ربط مى دادند. «از يمن طالع فيروزى مطالع و اقبال بيهمان سركار اعليحضرت پادشاهى هواى دارالخلافه طهران در اين اوقات به طورى خوب و خوش مى گذرد كه برف به آن شدت در سه چهار روزه به كلى از اطراف و حول و حوش رفت. »۲
در روزنامه چنان راه گزاف گويى مى رفتند كه حقيقت را نيز واژگونه جلوه مى دادند مثلاً روزنامه اى كه به ابتكار اميركبير ايجاد شده بود به نام ناصرالدين شاه تمام شد. شاهى كه در آن زمان بايد بيست ساله مى بود و چنين ابتكارى براى او بعيد به نظر مى رسيد. «از آنجا كه همت خسروانى اعليحضرت پادشاهى مصروف به تربيت اهالى و اعيان و رعايا و تجار و كسبه دولت خود است كه بر دانش و بينش آنها بيفزايد از گزارش [گزارش] داخله و خارجه خبردار باشد لهذا به انتشار آن [روزنامه] به ممالك محروسه فرمايش فرمودند تا اطلاع آگاهى و دانايى بينايى اهالى اين دولت عليه بيشتر شود.» ۳
سال هاى نخست سلطنت ناصرالدين شاه پوشيده از شورش هاى متعددى بود كه با كوشش هاى اميركبير آرامش حاصل شد و در روزنامه چنين آمده است «چون كه سركار اعليحضرت پادشاهى از زمان جلوس به تخت فرمانروايى تاكنون ممالك محروسه را سياحت نفرموده اند و خاطر خسروانى مايل است كه انتظام ولايات و آسودگى رعايا را به راى العين مشاهده فرموده و چون آفتاب جهانتاب به وجود مبارك روشنى حاصل نمايند. لهذا خاطرمبارك عزيمت سياحت در ممالك عراق و اصفهان فرموده برخلاف اسلاف خود اعليحضرت پادشاهى كه شوكت دولت همايون و جلال نوبت روزافزون خود را آسايش رفاه رعيت و انتظام و امنيت مملكت مى دانند و منظور دارند كه از زيادتى قشون در حركت آسيبى به رعايا نرسد. ۴
پى نوشت ها:
۱- روزنامه وقايع اتفاقيه، نمره اول، صفحه اول، سال ۱۲۶۷.
۲- وقايع اتفاقيه، نمره سيم، صفحه اول، سال ۱۲۶۷.
۳- وقايع اتفاقيه نمره هفتم، صفحه اول، سال ۱۲۶۷.
۴- روزنامه وقايع اتفاقيه، نمره دهم، صفحه اول، سال ۱۲۶۷.
     

View: 2954 - Print: 28 - Email: 1


مطالب مرتبط را در پرونده (هاي) زير مطالعه نماييد:

تاريخ مطبوعات > تاريخ مطبوعات ايران 





 

 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه علوم و فنون مرزي
متن مطالب شماره 25، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است