|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان

خدمات سايت



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

رسانه‌ها و انتخابات، حاشيه يا متن؟magiran.com: رسانه‌ها و انتخابات، حاشيه يا متن؟
 
 
پوریا ناظمی
 مدرسه همشهري  26/1/96

رسانه‌ها و انتخابات، حاشيه يا متن؟


    انتخابات رياست جمهوري ايران سازوكار منحصربه‌فردي دارد. اگرچه برخي از گروه‌ها و نامزدها از سال‌ها قبل خود را براي شركت در اين عرصه آماده مي‌كنند اما به‌طور قانوني و رسمي تا آخرين روزهايي كه ثبت‌نام آغازشده است هنوز اعلان قطعي بسياري از چهره‌هاي اصلي مبني بر شركت يا عدم شركت اتفاق نمي‌افتد و همين داستان بر روند معرفي برنامه‌ها يا ايجاد فضايي براي بحث‌هاي جدي و كارشناسي و مناظره‌هايي دقيق در حوزه‌هاي مختلف درباره برنامه‌هاي ايشان تأثير منفي مي‌گذارد.
    به‌طور رسمي همه‌چيز در بازه‌اي يك دوماهه خلاصه مي‌شود كه با آغاز ثبت‌نام رسمي نامزدها شروع‌شده و تا 24 ساعت قبل از روز رأي‌گيري كه پايان فرصت رسمي تبليغات است ادامه مي‌يابد.
    اين فشردگي مشكل بزرگي را براي رسانه‌ها و افكار عمومي ايجاد مي‌كند. در شرايطي كه موضوعات داغ و مهم و جذاب و هيجان روزهاي انتخاباتي به اوج رسيده كمتر جايي براي بحث‌ها يا بررسي‌هاي دقيق‌تر يا مناظره‌هايي آگاهي‌بخش باقي مي‌ماند.
    اما در سال‌هاي اخير يك بخش ديگر از مشكلات ساختار انتخاباتي رياست جمهوري نيز خود را بيش از گذشته در معرض ديد قرار داده است.
    تا چند سال پيش نه خبري از وب‌سايت‌هاي اينترنتي بود، نه خبري از انبوه روزنامه‌ها و خبرگزاري‌ها و مجلات. كل گزارش‌هايي كه از روزهاي آغازين انتخابات و فرآيند ثبت‌نام‌ها ارائه مي‌شد از سوي چند روزنامه اصلي بود و در غياب تعدد شبكه‌هاي تلويزيوني و ماهواره‌اي، صداوسيما حتي از اعلام خبر نامزدي افراد مشهور و پخش صحبت‌هاي آن‌ها هنگام ثبت‌نام خودداري مي‌كرد.
    سال 1380 سخنان رييس‌جمهور وقت كه براي بار دوم در انتخابات شركت مي‌كرد، تنها در فيلم تبليغاتي او پخش شد؛ اما زمانه تغيير كرده است. انبوهي از رسانه‌ها اين روزها حضور نامزدها و افراد مختلف را در ستاد انتخابات وزارت كشور براي نامزدي در اين انتخابات پوشش مي‌دهند، شبكه‌هاي مختلف صداوسيما در بخش‌هاي مختلف خود به جزييات اين روند مي‌پردازند و رسانه‌هاي مختلف با استفاده از امكانات چندرسانه‌اي خود نه‌تنها بر بستر سنتي كه با استفاده از فضاي مجازي به انتشار محتوا از اين رويداد مي‌پردازند.
    قانون انتخابات رياست جمهوري ايران شرايطي حداقلي براي نامزدي در انتخابات اعلام كرده است و تقريباً در هرسال انبوهي از افراد كه بسياري از آن‌ها از عدم تائيد صلاحيت خود اطمينان دارند براي ثبت‌نام راهي ستاد انتخابات مي‌شوند.
    اين اتفاق تازه‌اي نيست و تا زماني كه قانون به نحوي اصلاح نشود اين روند نيز ادامه خواهد داشت.
    در نخستين دوره انتخابات رياست جمهوري ايران 124 نفر نامزد بودند. تا دور ششم اين عدد هميشه زير صد نفر باقي ماند و در دور ششم 128 نفر رسيد. در دور هفتم 238 نفر و در دوره هشتم 817 نفر ثبت‌نام كردند.
    دوره نهم تاكنون ركورد نامزدهاي انتخاباتي را به خود اختصاص داده است. در آن دوره 1014 نفر نامزد انتخابات شده بودند و در دو دوره بعد اين عدد به 475 و 686 نفر رسيد.
    جهش بزرگ دراين‌بين بين دوره هفتم و هشتم يعني فاصله سال‌هاي 1376 تا 1380 رخ داد و اين تقريباً بازماني كه استفاده از فضاي مجازي و فناوري‌هاي ارتباطي تازه در كشور رواج مي‌يافت هم‌زمان است.
    در بين كساني كه راهي ستاد انتخابات كشور مي‌شوند معدودي هستند كه ممكن است در دورترين حاشيه احتمالات عقلي خود را داراي صلاحيت يا قابل‌رقابت با سياستمداران ورزيده بدانند. بااين‌وجود نمايش ثبت‌نام انتخابات روزبه‌روز پر حاشيه‌تر و پررنگ و لعاب‌تر مي‌شود.
    از افرادي كه بالباس‌هاي عجيب‌وغريب راهي ستاد مي‌شوند، تا نامزدهايي كه به زبان انگليسي مصاحبه مي‌كنند تا آن‌هايي كه با ادعاهاي عجيب‌وغريب مي‌خواهند نامزد رياست جمهوري شوند، فضاي غريبي را در ستاد انتخابات كشور به وجود مي‌آورند. فضايي كه بيشتر شبيه به يك نمايش مفرح و طنزآميز مي‌شود.
    دراين‌بين خبرها و رويدادهاي اصلي نيز گاهي در كنار اين حاشيه‌ها گم مي‌شود. گاهي داستان اصلي را اين نمايش‌هاي بي‌فايده مي‌ربايند.
    اين حجم حضور افراد بي‌صلاحيت در ستاد انتخابات از يك‌سو باعث مي‌شود افكار عمومي به‌طور ناخودآگاه بين ثبت‌نام و نامزدهاي انتخاباتي و اين جريان افراد تناسبي برقرار كنند و از اهميت و جدي بودن انتخابات در ذهنشان كاسته شود، از سوي ديگر ناظران بين‌المللي با شگفتي به اين حجم افراد غيرعادي مي‌نگرند و شگفت‌زده مي‌شوند كه اين چگونه داستاني است؟ و البته كه درنهايت شوراي نگهبان بايد حجم عمده‌اي از اين افراد را رد صلاحيت كند و همين امر داستان انتخابات ايران را هميشه در معرض نقدهايي از بيرون قرار مي‌دهد.
    براي آن مشكل نهادهاي قانوني بايد چاره‌اي بينديشند اما سؤالي كه به‌خصوص در دوران جديد و رواج رسانه‌هاي ديجيتال و دسترسي و پوشش همه‌جانبه و رقابت عمومي ميان رسانه‌ها وجود دارد بايد پرسيد اين است كه ما خبرنگاران و رسانه‌ها چطور بايد اين داستان را پوشش دهيم؟
    دقيقاً درون ستاد انتخابات كشور چه اتفاقي مي‌افتد كه داراي چنين ارزش خبري است؟ طبيعتاً چهره‌هاي سرشناس با حضور در اين مكان ثبت‌نام و حضور خود را در انتخابات قطعي مي‌كنند و يا عدم حضورشان شايعه ورود آن‌ها را باطل مي‌كند. حضور خبرنگاران در اين فضا و گفت‌وگو با اعضاي ستاد انتخابات، فرصت گفت‌وگو با نامزدهاي مهم - به‌شرط پرسيدن سوال هاي مهم و درست - و فضاي گمانه‌زني‌هايي كه در اين مكان وجود دارد قطعاً دربردارنده ارزش‌هاي خبري فوق‌العاده‌اي است. البته درباره سامان‌دهي پوشش خبري اين رويداد نيز بايد دوباره انديشيد آنچه در فيلم‌ها و گزارش‌هاي ستاد انتخابات مي‌بينيم فضايي آشفته است كه حتي فرصت پرسيدن سوال را مطرح نمي‌كند و در ميان فريادهاي متعدد هيچ اتفاقي نمي‌افتد.
     اما بااين‌وجود اين رويدادها هميشگي نيستند. خبرنگاران گاهي براي پر كردن زمان خود و همچنين اندكي تفريح كردن، به سراغ اين نامزدهاي نمايشي مي‌روند. هرچقدر شما عجيب‌تر باشيد، شانس ديده شدن در برابر دوربين بيشتر مي‌شود، هرچقدر عجيب‌تر حرف بزنيد، بيشتر شنيده مي‌شويد، هرچقدر سوژه شما غيرعادي‌تر باشد مخاطبان بيشتري آن را درفيس بوك و اينستاگرام و تلگرام دست‌به‌دست خواهند كرد. گزارش شما بيشتر ديده خواهد شد و هم شما و هم رسانه و هم مردم لحظات مفرحي خواهند داشت.
    اما چه ارزش خبري در اين داستان وجود دارد؟ در اين‌كه دراين‌بين داستاني هست و آن اينكه شرايط و قوانين انتخابات به‌گونه‌اي است كه هركسي مي‌تواند به ستاد انتخابات برود و اعلام نامزدي كند، شكي نيست اما آيا محتواي حرف‌هاي كسي كه تعادلي در بيان خود ندارد و تكرار آن در بخش‌هاي مختلف، پرسيدن سوال هاي به‌ظاهر سخت درباره سياست فلان اتحاديه از نوجواني كه حتي نمي‌داند شرايط سني نامزدي را دارد يا نه و اختصاص دادن وقت رسانه به اين گفته‌ها داراي ارزش است؟
    به ياد بياوريم كه اين داستان‌ها حتي ارزش شگفتي هم ندارد. سال‌هاي سال است كه اين افراد در اين ايام بازاري براي خود پيدا مي‌كنند و ديگر چيز شگفت‌انگيز و تازه‌اي نيست.
    در عوض تصويري كه از انتخابات و ستاد انتخابات به جهان و از آن مهم‌تر به ميان رأي‌دهندگان منتشر مي‌كنيم، تصويري طنزآلود است.
    شايد ما بايد كمي صبر پيشه كنيم و فكر كنيم در پوشش اين نمايش بي‌ارزش چه چيزي به دست ما و مخاطب خواهد رسيد.
    آيا هيچ‌يك از اين تصاوير و سوال و جواب‌ها و خنده‌ها و طعنه‌زني‌ها، به آگاهي مخاطب ما كه قرار است ك ماه ديگر به‌پاي صندوق رأي برود و يكي از مهم‌ترين تصميم‌هاي سياسي زندگي خود را حداقل در بازه‌اي 4 ساله اتخاذ كند، كمك مي‌كند؟
    اين حجم دوربين‌هايي كه وقت و ارزش و هزينه خود را صرف تصويربرداري سوژه‌اي مشترك مي‌كنند كه حتي نبايد در قالب حاشيه داستان نيز باشد، ارزش وقت‌هايي كه به پايش صرف مي‌شود را دارد؟
    چند وقت پيش و جريان آشوب‌هاي خياباني در شهرهاي آمريكا، داستان مهمي مطرح شد كه گاه رسانه‌ها، خود عامل تشديد ناآرامي هستند. آن‌ها با حضور درصحنه‌اي كه چندان هم بزرگ نيست به شكل مغناطيسي عمل مي‌كنند كه برخي از آشوبگران شيفته دوربين را به‌سوي خود جذب مي‌كنند.
    درباره انتخابات ايران هنوز نمي‌توان چنين نظري داد. تناسب معني‌داري بين تعداد ثبت‌نام كنندگان و رشد دسترسي به فضاهاي اطلاع‌رساني هنوز به چشم نمي‌خورد اما بايد مراقب بود. داستان‌هاي بسياري است كه در فاصله‌اي كه ما وقت خود را صرف پوشش افراد بي‌ربط مي‌كنيم، فراموش مي‌شود.
     

View: 469 - Print: 1 - Email: 1
اين مطلب را در سايت ماخذ آن ببينيد:
http://www.hamshahritraining.ir/news-3931.aspx





 

 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه مطالعات راهبردي سياستگذاري عمومي
متن مطالب شماره 23، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است