|
|
|
|
دوفصلنامه آفات و بيماريهاي گياهي
دوفصلنامه كشاورزي داراي رتبه علمی - پژوهشی به زبان فارسي، انگليسي
سال هفتاد و سوم، شماره 2 (پياپي 80)، اسفند 1384
182 صفحه
|
|
|
|
|
|
 | بررسي اثر دما بر زيست شناسي شته سبز بادام Brachycaudus amygdalinus در شرايط آزمايشگاهي
سيدحبيب الله نوربخش ، ابراهيم سليمان نژاديان ، محمدسعيد مصدق ، علي رضواني ص 1
 چکيده  مشاهده متن [PDF 319KB] | | رابطه دما و رشد و نمو شته Brachycaudus amygdalinus با استفاده از مدل رگرسيوني در دماي ثابت 10، 15، 20، 25، 27.5 و 29±0.7 درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي 40±10 درصد و دوره نوري 12:12 ساعت بررسي شد. مدت زمان لازم براي تكميل مراحل پورگي از 14.04 روز در دماي 10 درجه سانتي گراد به 5.8 روز در دماي 27.5 درجه سانتي گراد كاهش يافت. با افزايش دما به 29 درجه سانتي گراد طول دوره رشد مجددا به 8.39 روز افزايش يافت. دماي 30 درجه سانتي گراد باعث افزايش مرگ و مير بالا در سن اول پورگي شد و تقريبا هيچ پوره اي به سن 4 نرسيد. شته هاي پرورش يافته در دماهاي 29 و 10 درجه سانتي گراد به ترتيب كمترين بقا (31%) و بيشترين بقا (89%) را داشتند. مدل لاكتين-2 مناسب ترين مدل غيرخطي توصيف كننده رابطه بين نرخ رشد و دما براي اين گونه بود. براساس پيش بيني اين مدل حداكثر دماي كشنده (Tmax) براي سنين پورگي 1 تا 4 به ترتيب 29.58، 29.93، 29.55 و 29.56 درجه سانتي گراد به دست آمد. با استفاده از مدل رگرسيون خطي آستانه پاييني دما 2.84- درجه سانتي گراد به دست آمد. اين دما با دماي محيط در زمان فعاليت شته در طبيعت هماهنگي دارد. پارامترهاي جدول زندگي در دماي 20 درجه سانتي گراد محاسبه شد. مقادير نرخ ذاتي رشد جمعيت (0.263)، متوسط طول دوره يك نسل (11.49 روز)، مدت زمان دو برابر شدن جمعيت (2.63 روز)، نرخ خالص توليد مثل (20.62 پوره ماده بر ماده) و نرخ ناخالص توليد مثل (40.59 پوره ماده بر ماده) محاسبه شد. طول عمر شته بالغamygdalinus B. در دماي 20 درجه سانتي گراد 6.74 روز به دست آمد.
کليدواژگان: نرخ رشد ، آستانه دمايي ، شته سبز بادام ، جدول زندگي ، بادام ، شهر كرد
| | |
| بررسي مقاومت لاين هاي تراژن توتون Nicotiana tabacum cv. Samsun در برابر سه جدايه ايراني ويروس Y سيب زميني
رضا پوررحيم ، علي آهون منش ، هاله هاشمي ، سيروس زينلي ، شيرين فرزاد فر ص 17
چکيده مشاهده متن [PDF 298KB] | | در اين بررسي ژن پروتئين پوششي نژاد نكروتيك ويروس واي سيب زميني (PVY-CP) در حامل pBIN19 همسانه سازي گرديد. به كمك طراحي آغازگر، اين ژن به نحوي همسانه سازي شد كه فاقد كدون شروع باشد. گياهان توتون Nicotiana tabacum cv. Samsun به روش قطعه برگي و با استفاده از باكتري tumefacience Agrobanterium توسط ژن PVY-CP، تراژن گرديدند. مقاومت لاين هاي تراژن Nicotiana tabacum cv. Samsun حاوي ژن الحاقي PVY-CP، در برابر واگيرش سه جدايه ويروس واي سيب زميني شايع در ايران شامل PVYn-Mz، PVYn-H و PVYo-Ar مورد ارزيابي قرار گرفت. براساس خصوصيات بيولوژيكي، سرولوژيكي و نقشه تحديد ژن پروتئين پوششي، جدايه هاي PVYn-Mz، PVYn-H با نژاد نكروتيك PVY و جدايه PVYo-Ar با نژاد معمولي PVY مشابهت داشتند. حضور ژن PVY-CP الحاقي به ژنوم گياه، در 29 لاين از 31 لاين مقاوم به كانامايسين، به وسيله واكنش زنجيره اي پليمراز مورد تاييد قرار گرفت. نتايج ارزيابي نشانه هاي بيماري و آزمون اليزا نشان داد كه در مايه زني جدايه PVYn-H، 5 لاين مقاوم، 9 لاين داراي نشانه هاي ملايم بيماري و 17 لاين حساس و در برابر مايه زني جدايه PVYn-Mz، 4 لاين مقاوم، 10 لاين با نشانه هاي ملايم بيماري و 17 لاين حساس و در برابر مايه زني جدايه PVYo-Ar دو لاين با نشانه هاي ملايم و 29 لاين حساس بودند. با توجه به فقدان كدون شروع در تراژن PVY-CP، هيچ محصول پروتئيني حاصل از ترجمه تراژن در لاين هاي مقاوم، رديابي نگرديد. در اين اساس به نظر مي رسد كه در اين گياهان، مقاومت با منشا آر.ان.اي (RNA mediated resistance-RMR) مطرح باشد. مكانيسم (هاي) احتمالي مطرح در چنين مقاومتي مورد بحث قرار گرفته است. با توجه به محدود بودن منابع مقاومت طبيعي در بين گياهان متعلق به جنس Nicotiana، دست يابي به منابع مقاومت مهندسي شده مفيد مي باشد.
کليدواژگان: ويروس Y سيب زميني ، نژادها ، گياهان تراريخت ، مقاومت مهندسي شده
| | |
| تغييرات جمعيت شته سبز پنبه (Aphis gossypii) و دشمنان طبيعي آن در مزارع پنبه سمپاشي شده و بدون سمپاشي در منطقه گرگان
علي افشاري ، ابراهيم سليمان نژاديان ، هوشنگ بيات اسدي ، پرويز شيشه بر ص 39
چکيده مشاهده متن [PDF 333KB] | | شته سبز پنبه (Aphis gossypii Glover) يكي از آفات مهم پنبه در منطقه گرگان مي باشد. طي سال هاي 1381 و 1382 در دو مزرعه سمپاشي شده و بدون سمپاشي شده و بدون سمپاشي در منطقه گرگان، تغييرات جمعيت شته سبز پنبه و دشمنان طبيعي آن مورد بررسي قرار گرفت. ميزان همبستگي تغييرات جمعيت شته با جمعيت دشمنان طبيعي و شرايط محيطي در طول فصل زراعي و واكنش دشمنان طبيعي به جمعيت شته روي بوته هاي پنبه در تاريخ هاي مختلف نمونه برداري به كمك ضريب هاي همبستگي پيرسن مورد ارزيابي قرار گرفت. دو تا سه هفته بعد از كاشت (اواخر خرداد) اولين كلني هاي شته روي بوته هاي پنبه ظاهر شدند. در طول ماه هاي تير و مرداد جمعيت شته به آرامي افزايش يافته و در اواسط شهريور به حداكثر مقدار خود رسيد. الگوي تغييرات جمعيت اغلب دشمنان طبيعي مشابه شته بود. همبستگي معني داري بين ميانگين جمعيت شته، دشمنان طبيعي و برخي عوامل محيطي وجود داشت. ميزان اين همبستگي به زمان، گونه و مرحله رشدي دشمن طبيعي و شرايط مزرعه از نظر سمپاشي بستگي داشت. از بين عوامل زنده كفشدوزك ها، بالتوري ها و مگس هاي خانواده Syrphidae و از بين عوامل غيرزنده درجه حرارت، طول ساعات آفتابي روزانه و سرعت باد بيشترين همبستگي را با جمعيت شته از خود نشان دادند. دشمنان طبيعي و عوامل نامساعد محيطي قادر بودند در مدت طولاني از سال جمعيت شته را در تراكم هاي پايين نگه داشته و از طغيان آن جلوگيري نمايند. لذا توصيه مي شود در انتخاب نوع سم و تاريخ سمپاشي عليه شته دقت شود و از سموم كم خطر براي دشمنان طبيعي و فقط در تراكم هاي خسارتزاي شته استفاده گردد.
کليدواژگان: Gossypium hirsutum , تغييرات جمعيت و دشمنان طبيعي
| | |
| زيست شناسي سوسك برگخوار صنوبر (Chrysomela populi (Col. : Chrysomelidae در آزمايشگاه و نهالستان
جعفر محقق نيشابوري ص 61
چکيده مشاهده متن [PDF 198KB] | | حشره كامل و لاروهاي سوسك برگخوار صنوبر از آفات درجه اول صنوبر در خزانه ها و نهالستان ها محسوب مي شوند. براي بررسي بيولوژي آن در شرايط آزمايشگاه (حرارت 25±1°C، رطوبت نسبي 70±10% و دوره نوري (16:8 (L:D) يك جفت از حشرات نر و ماده زمستان گذران در ظرف هاي پلاستيك شفاف قرار گرفته و روزانه با برگ هاي جوان تبريزي Populus nigra تغذيه شدند. ميانگين طول عمر حشرات كامل ماده و نر به ترتيب 27.4 و 43.4 روز و تعداد تخم گذاشته شده در روز 23.9 عدد بود. هر حشره ماده به طور متوسط 415.6 عدد تخم در دسته هاي 40.7 عددي گذاشت. ميانگين دوران نشو و نماي تخم، لاروهاي سنين 1، 2 و 3، پيش شفيره و شفيره به ترتيب 4.9، 3.4، 3.5، 5.2، 1.6 و 3.5 روز بود. نسبت مرگ و مير مراحل مختلف رشدي به ترتيب عبارت بودند از: تخم › لارو سن يك› لارو سن دو› لارو سن سه› شفيره› پيش شفيره. بررسي بيولوژي سوسك برگخوار در نهالستاني در منطقه نيشابور، نشان داد كه حشرات كامل زمستان گذران به تدريج از اواسط تا اواخر فروردين ظاهر شده، پس از تغذيه از برگ هاي تازه صنوبر و جفت گيري، از اوايل ارديبهشت تخم ريزي را آغاز كردند. پيدايش لاروهاي سن يك در نيمه اول ارديبهشت بوده و پس از طي سه سن لاروي، پيش شفيرگي و شفيرگي در نخستين نيمه خرداد اولين حشرات كامل نسل جديد ظاهر شدند. سوسك هاي نسل جديد پس از چند روز تغذيه، در پاي درختان، زير علف هاي هرز به حالت دياپوز رفته و تا سال بعد در آنجا بسر بردند. بنابراين مشخص شد سوسك برگخوار صنوبر در منطقه ياد شده يك نسل در سال دارد. طول دوره و درصد بقاي مراحل جنيني، لاروهاي سه گانه و شفيرگي در شرايط صحرا با استفاده از مدل Kiritani- Nakasuji- Manly به ترتيب 4.32، 5.85، 4.15، 6.21 و 2.95 روز و 44%، 33%، 45%، 31% و 57% برآورد شد. تخمين هاي مدل مذكور با نتايج آزمايشگاه و نهالستان مورد مقايسه قرار گرفت.
کليدواژگان: Populus nigra , Chrysomela populi ، زيست شناسي ، فراواني مراحل رشدي ، نيشابور (ايران)
| | |
| كارايي تله هاي فروموني در رديابي پروانه ساقه خوار اروپايي ذرت ، (Ostrinia nubilalis (Lep.: Crambidae ، در استان مازندران
لوران پلوزوئلو ، آرمان آوند فقيه ، عبدالعلي اسپهبدي ، ژيل ژونستيه ، اروه گنه گو ، كريستيان ملوس ، برژيت فررو ص 73 (انگليسي)
چکيده مشاهده متن [PDF 109KB] | | تله هاي چسبنده براي رديابي جمعيت هاي ايراني پروانه ساقه خوار اروپايي ذرت، Cstrinia nubilalis (Lep.: Crambieae)، مورد استفاده قرار گرفته اند ولي كارآيي مناسب در اين زمينه را نداشته اند. علت اين عدم كارآيي، احتمالا فرمولاسيون اشتباه فرومون براي جمعيت محلي و يا طراحي نادرست تله هاي چسبنده براي شكار آفت بوده است. تله هاي چسبنده عموما براي شكار پروانه هاي ساقه خوار اروپايي ذرت نامناسب تلقي گرديده اند. در اين مقاله از يك سو تركيب فرومون جمعيت ايراني پروانه ساقه خوار اروپايي ذرت به وسيله گاز كروماتوگرافي و تلفيق گاز كروماتوگرافي- طيف سنجي جرمي مورد شناسايي و از سويي ديگر كارايي تله هاي چسبنده دلتا با تله هاي مخروطي توري در شكار اين حشره در شرايط مزرعه مورد مقايسه قرار گرفت. نتايج تجزيه شيميايي فرومون 14 پروانه ماده به روشني نشان داد كه تركيب فروموني موجود در سطح غده ذخيره فرومون آنها تشابه جمعيت فرانسوي كه از ذرت تغذيه مي كند، بوده و تركيب اصلي آن (Z) – 11 – تترادسنيل استات (Z11-14:OAc) و تركيبات جزيي آن (E) – 11 – تتراد سنيل استات (14:OAc) مي باشند. آزمايش تله گذاري در مزرعه نشان داد كه براي شكار پروانه هاي ساقه خوار اروپايي ذرت تله هاي مخروطي توري به مراتب موثرتر از تله هاي چسبنده مي باشند (به ترتيب 258 و 1 حشره نر توسط اين تله ها شكار شد). نتايج مويد آن بود كه پخش كننده هاي داراي ايزومر هندسي Z جلب كننده اي موثر براي جمعيت ايراني پروانه ساقه خوار ذرت كه از گياه ذرت تغذيه مي كند مي باشد.
کليدواژگان: پروانه ساقه خوار اروپايي ذرت ، رديابي ، تله فروموني ، تله مخروطي توري ، تله چسبنده
| | |
| بررسي پويايي بانك بذر و جمعيت علف هاي هرز در مزارع ذرت
مصطفي اويسي ، پرويز رضواني ، محمدعلي باغستاني ميبدي ، مهدي نصيري محلاتي ص 75
چکيده مشاهده متن [PDF 264KB] | | پويايي بانك بذر شامل تغييرات كمي و كيفي بانك در طول زمان مي باشد. در اين بررسي پويايي بانك بذر و روابط بانك بذر و فلور علف هاي هرز در طول فصل كشت، در سه مزرعه ذرت مورد مطالعه قرار گرفت. در هر سه مزرعه مورد مطالعه روند تغييرات تراكم بانك بذر از ابتدا تا انتهاي فصل سير نزولي را طي نمود و در اواسط فصل، به دليل جوانه زني تعداد زيادي از بذرها، به حداقل مقدار خود رسيد. كنترل شيميايي در اين مرحله، بذردهي عده فراواني از علف هاي هرز جوانه زده را مختل كرده و از بازگشت مجدد بذرهاي به بانك بذر جلوگيري نمود و تا حد زيادي باعث كاهش جمعيت علف هاي هرز و تخليه بانك بذر گرديد. شخم با گاوآهن برگردان دار پس از برداشت محصول و براي كشت سال بعد، ضمن اينكه با دفن بذرهاي موجود در سطح خاك، سبب كاهش تراكم بذر در بانك بذر لايه هاي سطحي خاك گرديد، فرصتي براي بروز گونه هايي را فراهم كرد كه به دليل قرار گرفتن در عمق خاك، مجالي براي ظهور نيافته بودند. شاخص تشابه 92 درصد و ضريب همبستگي معني دار بين بانك بذر ابتداي فصل و فلور علف هاي هرز در طول فصل زراعي بيانگر وجود همبستگي مثبت بين اين دو بود. گونه هاي موجود در فلور مزرعه نيز از تركيب گونه اي بانك بذر تبعيت كردند. نتايج نشان داد كه با افزايش تعداد بذر در واحد سطح، جمعيت گياهچه هاي علف هرز نيز در واحد سطح افزايش مي يابد. علاوه بر آن، با مطالعه روند تغييرات بانك بذر و فلور علف هاي هرز در طول فصل و روابط بين آن ها مي توان به الگوي مناسبي در جهت پيش بيني تركيب و تراكم گونه اي علف هاي هرز در مزرعه دست يافت و بهترين زمان و مناسب ترين روش را جهت اعمال مديريت صحيح به سمت كاهش تراكم بذرهاي موجود در بانك بذر علف هاي هرز برگزيد.
کليدواژگان: پويايي بانك بذر ، جمعيت علف هاي هرز ، مزارع ذرت
| | |
| تاثير روشهاي مختلف هرس درختان انجير بر روي جمعيت كنه اريوفيد انجير Eriophyes ficus در منطقه ساوه
مسعود اربابي ، پروانه برادران ، ولي اله رنجبر ص 93
چکيده مشاهده متن [PDF 231KB] | | مبارزه با كنه هاي گياهي نياز به استفاده از روش هاي كم خطر و پايدار دارد. كنه اريوفيد انجيرEriophyes ficus)) (ناقل بيماري ويروسي موزاييك انجير) از آفات مهم اين ميزبان در ايران و جهان است. تاثير شش نوع روش هرس يك، دو، سه، چهار تنه، بادبزني و محلي درختان انجير سه ساله بر جمعيت كنه اريوفيد انجير در سال هاي 1379 و 1380 در منطقه ساوه مورد مطالعه قرار گرفت. طرح آماري به صورت بلوك هاي تصادفي با چهار تكرار و هر تكرار شامل يك درخت انجير انتخاب و از هر درخت سه برگ به طور تصادفي جدا و در كيسه پلاستيكي جمع آوري شدند. شمارش جمعيت مراحل فعال كنه اريوفيد (غير از تخم كنه) با استفاده از كادر يك سانتي متر مربعي شيشه اي و با قرار دادن آن در چهار قسمت سطح زيرين برگ (طرفين مياني رگبرگ، بالا، پايين برگ) و توسط ميكروسكوپ تشريحي انجام گرفت. دوره نمونه برداري از اول ارديبهشت تا پايان آبان ماه به فاصله هر پانزده روز در هر سال بود. ميانگين داده هاي جمع آوري شده از جمعيت كنه اريوفيد در روش هاي مختلف هرس توسط نرم افزار SAS مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفت و تيمارها توسط آزمون چند دامنه اي دانكن گروه بندي و مقايسه شدند.
نتايج ميانگين داده ها در روش هاي مختلف هرس از نظر آماري در سطح يك درصد معني دار شدند. بيشترين ميانگين كنه در سال نخست در هرس هاي دو تنه 42.24 كنه و سه تنه 40.06 كنه و در سال دوم براي چهار تنه 56.47 كنه و محلي 53.9 كنه به دست آمد. تجزيه مركب دو ساله نشان داد هرس يك تنه با تعداد 32.57 كنه معرف بيشترين و هرس هاي دو تنه، چهار تنه و محلي به ترتيب با تعداد 44.2، 41.96 و 41.94 كنه معرف كمترين تاثير بر جمعيت كنه اريوفيد انجير هستند. از ميان نوبت هاي نمونه برداري، حداكثر ميانگين جمعيت با تعداد 100.56 كنه در نيمه دوم تيرماه و در رابطه با افزايش حرارت مشاهده گرديد. شروع زمستان گذ راني كنه اريوفيد با كاهش درجه حرارت و طول روز و از اواخر شهريور تا آبان ماه ملاحظه شد.
کليدواژگان: فراواني جمعيت ، كنه اريوفيد ، روشهاي هرس ، انجير آبي ، ساوه
| | |
| تاثير تركيدگي پوست نرم ميوه در آلودگي پسته به آفلاتوكسين و حشرات
محمدرضا مهرنژاد ، بهمن پناهي ص 105
چکيده مشاهده متن [PDF 263KB] | | آلودگي پسته به آفلاتوكسين و حشرات در دو گروه ميوه پسته شامل پسته هاي زودخندان كه معمولا در مرحله قبل از رسيدن ميوه به وجود مي آيند و ميوه هايي كه بعد از مرحله رسيدن در پوست رويي (pericarp) آن ها تركيدگي ايجاد مي شود در شرايط باغ هاي پسته رفسنجان بررسي شد. پيدايش تركيدگي در پوست نرم پسته (hull) يك پديده عمومي در ميوه هاي پسته در مرحله بعد از رسيدن تشخيص داده شد. اين نوع ميوه ها منشا مهم آلودگي ميوه پسته به آفلاتوكسين و حشرات مي باشند. آلودگي به آفلاتوكسين در ميوه هاي پسته زود خندان محرز بود. ليكن در تمام نمونه هاي متعلق به ميوه هاي رسيده با پوست رويي تركدار اعم از داراي آلودگي به حشرات يا بدون آلودگي به حشرات آفلاتوكسين در حد بالايي يافت شد. براساس نتايج اين تحقيق، شب پره خرنوب (Apomyelois ceratoniae) تريپس (Liothrips autriacus) و مورچه ها (دو گانه ناشناخته) فقط از محل شكاف پوست رويي و مياني پسته (Mesocarp) در مرحله قبل و بعد از رسيدن ميوه وارد آن مي شدند. اما كرم ميوه خوار پسته (Recutvaria pistaciicolla) و شب پره پوستخوار ميوه پسته (Arimania komaroffi) قادر به خسارت به پوستي رويي پسته بودند و از مرحله قبل از رسيدن ميوه به آن حمله مي كردند. صدمه پرندگان به ميوه پسته نيز شرايط مساعد را براي آلودگي پسته به آفلاتوكسين و حشرات به وجود مي آورد. تركيدگي در پوست رويي ميوه هاي رسيده در فاصله كوتاهي پس از ميوه ايجاد و توسعه مي يافت. بنابراين توصيه مي شود محصول پسته بلافاصله بعد از بلوغ فيزيولوژيكي ميوه برداشت شود. در اين مقاله ارتباط روند رسيدن ميوه پسته و ايجاد تركيدگي در پوست رويي آن با توليد آفلاتوكسين و آلودگي به حشرات به تفصيل بحث شده است.
کليدواژگان: پسته ، تركيدگي ميوه پسته ، آفات پسته ، آفلاتوكسين ، كفك ها ، زمان برداشت ، صدمه حشرات ، پرندگان
| | |
تعداد صفحات: 182 صفحه
شمارگان: 1200 نسخه
تاريخ انتشار: 22/11/85
تلفن: 22406794 (021)
تاريخ درج در سايت: 29/11/85
شمار بازديدکنندگان اين شماره: 5197
|
|
|
|
|
فهرست نشريات
)
