|
|
|
|
فصلنامه دانش كشاورزي
فصلنامه علوم كشاورزي به زبان فارسي و چكيده به انگليسي
سال پانزدهم، شماره 1 (پياپي 57)، بهار 1384
200 صفحه
|
|
|
|
|
|
 | بررسي تاثير حذف برگ در محله شروع گرده افشاني طبقه بر روي عملكرد روغن و اجزاي آن در دو رقم آفتابگردان
فاطمه عباسپور ، محمدرضا شكيبا ، هوشنگ آلياري ، مصطفي وليزاده صص 1-8
 چکيده | | به منظور بررسي تاثير حذف برگ در شروع مرحله گرده افشاني طبق بر روي عملکرد روغن و اجزاي آن در آفتابگردان، آزمايشي در طي سال 80 –1379 در مزرعه تحقيقاتي دانشکده کشاورزي دانشگاه تبريز واقع در اراضي کرکج به اجرا گذاشته شد. ارقام مورد بررسي آفتابگردان هيبريدهاي آذرگل R46) ×(CMS19 و گلشيد (R46 × (CMS31 بودند. عمليات حذف برگها در شروع مرحله گرده افشاني طبق (R5) صورت گرفت و تيمارهاي مورد نظر شامل پنج سطح: حذف برگهاي 3/1فوقاني ساقه، حذف برگهاي 3/1 مياني ساقه، حذف برگهاي 3/1تحتاني ساقه، حذف کل برگهاي ساقه و تيمار شاهد (بدون حذف برگ) بودند که به صورت فاکتوريل با طرح پايه بلوکهاي کامل تصادفي با سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفتند. نتايج بررسي نشان داد که تاريخ رسيدگي فيزيولوژيکي، طول دوره پر شدن دانه، درصد مغز به کل دانه و درصد روغن فقط با حذف کل برگهاي ساقه تحت تاثير قرار مي گيرد. حذف بخشي از برگهاي ساقه (3/1) بر اين صفات موثر نبود. درصد دانه هاي پوک، عملکرد دانه و روغن با حذف 3/1برگهاي ساقه و نيز حذف کل برگها تحت تاثير قرار گرفتند. برگهاي 3/1 تحتاني ساقه از اهميت کمتري نسبت به برگهاي فوقاني و مياني برخوردار بود. حذف اين برگها تاثير کمتري بر افزايش درصد دانه هاي پوک و کاهش عملکرد دانه و روغن نسبت به حذف برگهاي فوقاني و مياني داشت. بيشترين تاثير بر عملکرد دانه و روغن مربوط در حذف برگهاي مياني مشاهده گرديد.
کليدواژگان: آفتابگردان ، حذف برگ . درصد روغن ، عملكرد روغن
| | |
| اثرات مقدا بذر گندم ( Triticum aestivum L ) و كود نيتروژن بر توليد دانه خردل وحشي ( Sinapis arvensis L ) در تراكم هاي مختلف
سيد كريم موسوي ، حميد رحيميان ، محمد بنايان ، علي قنبري ، مهدي نصيري محلاتي صص 9-22
چکيده | | به منظور تعيين پتانسيل توليد دانه خردل وحشي و پاسخ توليد مثلي اين علف هرز به مقدار بذر گندم و کود نيتروژن، آزمايشي در سال زراعي 80-1379 در مزرعه تحقيقاتي دانشکده کشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد به صورت کرت هاي خرد شده (فاکتوريل- اسپليت) در قالب طرح بلوک هاي کامل تصادفي با سه تکرار اجرا شد. آزمايش داراي سه فاکتور، شامل مقدار بذر گندم در سه سطح (175، 215 و 255 کيلوگرم در هکتار)، مقدار کود نيتروژن دار (اوره) در دو سطح مطلوب گندم و فراتر از آن (150 و 255 کيلوگرم نيتروژن خالص در هکتار)، و تراکم خردل وحشي در چهار سطح (صفر، کم، متوسط و زياد) بود. افزايش مقدار بذر گندم از 175 به 215 و 255 کيلوگرم در هکتار به ترتيب موجب کاهش 62، 66 و 71 درصدي توليد دانه تک بوته خردل در مقايسه با کشت خالص آن شد. در سطح مطلوب کود نيتروژن، افزايش مقدار بذر گندم از 175 به 255 کيلوگرم در هکتار، سبب کاهش 40 درصدي توليد دانه تراکم هاي بالاي خردل وحشي شد، در حالي که در سطح بالاي نيتروژن اين کاهش به 11 درصد تقليل يافت. مقادير زياد توليد دانه خردل وحشي (21 ميليون تا 944 ميليون دانه در هکتار در حضور رقابت گندم) حاکي از اين است که حتي اگر يک سال برنامه مديريت علف هاي هرز به صورت ضعيفي به اجرا در آيد (يا اصلا اجرا نشود) غناي بانک بذر خاک براي ساليان متمادي تضمين خواهد شد.
کليدواژگان: باروري ، تلاش توليد مثلي ، خردل وحشي ، رقابت گياهي ، گندم
| | |
| اثرات رقابت درون گونه اي بر رشد ، توليد مثل و بقاي شب پره هندي Plodia interpunctella ( Hubner ) در تغذيه از مغز پسته
محمد شجاع الديني ، رضا فرشباف پور آباد ، كريم حداد ايراني نژاد صص 23-32
چکيده | | در اين پژوهش قابليت هاي رشدي و توليد مثلي شب پره هندي در تيماهاي آزمايشي شامل سطوح متفاوت از رقابت درون گونه اي (تراکم هاي هفت گانه 20، 40، 60، 80، 100، 150 و 200 تخم در هر تيمار) با استفاده از واحدهاي آزمايشي هم حجم و مقدار يکسان از مغز دانه هاي پسته رقم بادامي در شرايط آزمايشگاهي دماي ?C 25± 1، رطوبت نسبي ±5% 60و دوره نوري 8 : 16 (L:D) در طي سال هاي 82-1381 بررسي شد و اثرات تراکم جمعيت حشره بر رشد، توليد مثل و مرگ و مير مراحل مختلف رشدي شامل تخم، لارو، شفيره و حشره کامل مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج اين آزمايش نشان داد که الگوي رقابت لاروهاي شب پره هندي از نوع رقابت ايذايي بوده و اثرات اين رقابت به صورت وابسته به انبوهي باعث افزايش ناهمزماني در تکميل چرخه رشدي لاروها (ميانگين طول دوره خروج 21 روز در بالاترين تراکم و 12 روز در پايين ترين تراکم) و نيز کاهش قدرت باروري حشرات کامل منتج از آنها گرديد (ميانگين 83.2 تخم در بالاترين تراکم و 165.5 تخم در پايين ترين تراکم). همچنين رقابت لاروهاي اين آفت با همديگر از طريق افزايش تعداد برخوردها، باعث ممانعت از تغذيه و نيز وقوع پديده همخواري لاروها از يکديگر و از تخمها و شفيره ها شد (مجموع تلفات 93.1% در بالاترين تراکم و 34% در پايين ترين تراکم). سطوح بالاتر تراکم جمعيت با تشديد اثرات رقابت موجب مرگ و مير شديد آفت گرديد. نتايج اين تحقيق نشان داد که در تراکم هاي بالاي جمعيتي بروز همخواري بويژه در روي لاروهاي سن اول و نيز از تخم هاي در دسترس آنها بيش از بقيه سنين لاروي، تشديد مي شود.
کليدواژگان: پسته ، رقابت ايذايي ، رقابت درون گونه اي ، شب پره هندي
| | |
| واكنش تابعي زنبور پارازيتوئيد Lysiphlebus fabarum Marshall نسبت به تراكم هاي مختلف شته سياه يونجه Aphis craccivora Koch روي دو ميزبان گياهي در دو دماي متفاوت
محمد تكلوزاده ، كريم كمالي ، علي اصغر طالبي ، يعقوب فتحي پور صص 33-44
چکيده | | واکنش تابعي زنبور پارازيتوئيد Lysiphlebus fabarumنسبت به تراکم هاي مختلف شته سياه يونجه، Aphis craccivoraروي گياهان يونجه و اقاقيا در اتاقک رشد با رطوبت نسبي±? ??درصد و دوره روشنايي: تاريکي 10:14 ساعت، در دو دماي 20 و 27 درجه سانتي گراد در سال 1381 در کرمان مورد مطالعه قرار گرفت. هدف از اين بررسي تعيين ارتباط بين تغييرات تراکم ميزبان و تعداد ميزبان پارازيته شده توسط زنبور پارازيتوئيد و بررسي تاثير عوامل مختلف نظير تغييرات دما و نوع گياه ميزبان بر اين روابط بود. نتايج اين بررسي نشان داد که واکنش زنبور پارازيتوئيد L.fabarum در هر دو دماي مورد آزمايش و روي هر دو ميزبان، نسبت به تغييرات تراکم شته سياه يونجه با مدل واکنش تابعي نوع دوم هولينگ مطابقت دارد. در دماي 20 درجه سانتي گراد پارامترهاي قدرت جستجو (a’) و زمان دستيابي (Th) روي يونجه و اقاقيا به ترتيب 0.0173، 2.6642، و 0.0104، 1.6005 و در دماي 27 درجه سانتي گراد اين پارامترها به ترتيب روي يونجه و اقاقيا 0.0109، 3.6187، و 0.0098، 3.1269 تعيين گرديد. مقايسه پارامترها نشان داد که در هر دو گياه ميزبان با افزايش دما زمان دستيابي افزايش ولي قدرت جستجو کاهش پيدا مي کند. بنابراين، کارآيي زنبور در دماي 20 درجه بيشتر از دماي 27 درجه سانتي گراد است. همچنين در هر دو دما قدرت جستجوگري زنبور روي يونجه بيشتر از اقاقيا بود.
کليدواژگان: واكنش تابعي ، Lysiphlebus fabarum ، Aphis craccivora
| | |
| برآورد درصد پارازيتيسم كل با استفاده از شته هاي موميايي شده توسط پارازيتوييدهاي Aphidiiidae
محمدرضا بابايي ، احمد صحراگرد ، علي رضواني صص 45-50
چکيده | | در اين بررسي از زنبور Adialytus thelaxis Stary پارازيتوييد شته (Thelaxis suberi (Del Guerci) که روي درختان بلوط منطقه عباس آباد بهشهر در استان مازندران فعاليت داشتند. در چهار نوبت در سالهاي 1377 و 1378 به طور تصادفي نمونه برداري بعمل آمد. در انجام نمونه برداري از قطع کردن سرشاخه هاي درختان بلوط آلوده به شته بطول 10 سانتي متر استفاده شد. در آزمايشگاه شته هاي موميايي شمارش شدند. شته هاي زنده درون الکل موجود در ظرف پتري تشريح شدند. و تعداد افراد حامل لارو زنبور پارازيتوييد تعيين گرديد. از رابطه بين درصد پارازيتيسم شته هاي موميايي (NP) و درصد پارازيتيسم شته هاي حامل لارو زنبور يا موميايي نشده (Nm) مدل رگرسيون خطي (1) 57.30 + Mp 0.82- = Nm^ بدست آمد که با منظور کردن Nm^ برآورد شده در مدل (2)TP = Mp+Nm^ درصد پارازيتيسم کل (Tp) تخمين زده شد. استفاده از مدل هاي (1) و (2) تشريح بدن شته ها را براي پيدا کردن مراحل رشدي زنبور پارازيتوييد منتفي مي سازد. لذا براي برآورد درصد پارازيتيسم کل، تعيين درصد پارازيتيسم شته هاي موميايي کافي است.
کليدواژگان: درصد پارازيتيسم ، شته هاي موميايي ، Thelaxis suberi , Aphidiidae , Adialytus thelaxis
| | |
| اثر آبياري تكميلي بروي شاخص هاي رشد ، عملكرد و اجزاي عملكرد گندم
بهمن عبدالرحمني ، كاظم قاسمي گلعذاني ، مسعود اصفهاني صص 51-68
چکيده | | به منظور بررسي روند رشد، عملکرد و اجزاي عملکرد چهار رقم گندم، تحت شرايط ديم و دو رژيم آبياري تکميلي (1- در زمان کاشت و ظهور سنبله 2- در زمان کاشت، ظهور سنبله و پر شدن دانه)، آزمايشي به صورت فاکتوريل در قالب طرح بلوک هاي کامل تصادفي با سه تکرار در سال زراعي 77-1376 در ايستگاه تحقيقاتي موسسه تحقيقات کشاورزي ديم کشور (ايستگاه مراغه) اجرا شد. در اين آزمايش از ارقام 4493-P.1533-Bez، Anza/3/Pi/Nor/Hys/4/Sefid، Sabalan/1-27-56-4 و سبلان استفاده گرديد. نتايج نشان داد که تنش خشکي منجر به کاهش درصد و دوام پوشش سبز، ميزان توليد ماده خشک، سرعت رشد گياه زراعي و سرعت رشد نسبي گياه گرديده است. ارقام گندم مورد مطالعه اختلاف معني داري از نظر درصد پوشش سبز زمين، سرعت رشد گياه زراعي و سرعت رشد نسبي نداشتند. کليه صفات مورد بررسي به غير از تعداد دانه در سنبله و شاخص برداشت تحت تاثير کمبود آب قرار گرفتند اما اثر متقابل آبياري × رقم در مورد هيچ يک از صفات معني دار نشد. از نظر صفات مورد مطالعه اختلاف معني داري بين تيمارهاي دو و سه بار آبياري مشاهده نگرديد. در بين کليه صفات ميانگين پوشش سبز بالاترين همبستگي مثبت را با عملکرد دانه در واحد سطح نشان داد. با توجه به اين که تعيين اين شاخص با سهولت و سرعت بيشتر امکان پذير مي باشد. بنابراين، به عنوان يک شاخص مناسب براي ارزيابي عملکرد دانه در مزرعه براي ارقام مورد مطالعه پيشنهاد مي شود.
کليدواژگان: آبياري تكميلي ، تنش خشكي ، شاخص هاي رشد ، عملكرد ، گندم
| | |
| مقايسه برآورد تابش خورشيد با استفاده از روش هارگريوز - ساماني و شبكه هاي عصبي مصنوعي
سعيد سلطاني ، سعيد مريد صص 69-78
چکيده | | تابش خورشيد متغير هواشناسي است که بر بسياري از فرآيندهاي آب و خاک مانند تبخير، ذوب برف و رشد گياهان اثر مي گذارد. اما علي رغم اهميت آن، اندازه گيري مستقيم آن بطور محدود انجام مي شود. بدين منظور، روش هايي جهت برآورد داده هاي تابش خورشيد روزانه ارائه شده که روش هارگريوز- ساماني يکي از آنها است. در تحقيق حاضر قابليت اين روش با روش شبکه هاي عصبي مصنوعي براي برآورد تابش خورشيد مقايسه شده و بدين منظور آمار و اطلاعات ثبت شده از ايستگاههاي سينوپتيک مهرآباد- تهران، شيراز، زاهدان و داده هاي ايستگاه تبخير سنجي امامه مورد استفاده و ارزيابي قرار گرفته اند. نتايج اين تحقيق، عملکرد بهتر شبکه هاي عصبي مصنوعي نسبت به روش هارگريوز- ساماني را در برآورد تابش نشان مي دهند، هر چند که سادگي روش دوم و امکان تلفيق آسان آنها با مدلهاي هيدرولوژيکي غير قابل کتمان مي باشد.
کليدواژگان: تابش خورشيدي ، شبكه هاي عصبي مصنوعي ، هارگريوز - ساماني
| | |
| نفوذپذيري و تعييت ضرايب معادلات نفوذ با روش هاي استوانه مضاعف ، بارانساز مصنوعي و آبپاش
سيد بهمن موسوي ، محمدرضا نيشابوري ، ولي فيضي اصل صص 79-92
چکيده | | براي بررسي و مقايسه شدت نفوذ، نفوذ تجمعي و تعيين ضرايب مدل هاي نفوذ (گرين- امپت، فيليپ، کاستياکف، کاستياکف اصلاح شده و هورتون) با روش هاي نفوذ سنجي غرقابي و پاششي، پژوهشي در سال زراعي 1377 در مرکز تحقيقات کشاورزي آذربايجان شرقي (خسروشهر) بصورت فاکتوريل و با طرح پايه بلوکهاي کامل تصادفي در چهار تکرار اجرا گرديد. فاکتور اول شامل سه روش نفوذ سنجي (بارانساز مصنوعي با دو شدت بارش 200 و 100 ميليمتر بر ساعت، استوانه هاي مضاعف و آبپاش)، فاکتور دوم شامل دو وضعيت سطح خاک (شخم خورده و شخم نخورده) و فاکتور سوم فواصل زماني اندازه گيري بود. از نظر ميانگين نفوذ تجمعي بين روش هاي مختلف نفوذ سنجي اختلاف معني داري در سطح احتمال 5 درصد مشاهده شد. در زمين شخم خورده شدت نفوذ آب به خاک به روش استوانه مضاعف 2 تا 3 برابر شدت نفوذ با ديگر روش هاي نفوذ سنجي بود. نفوذ تجمعي در خاک شخم نخورده با روش استوانه مضاعف کمتر از دو روش ديگر بدست آمد. ميانگين شدت نفوذ آب به خاک در کليه روش هاي نفوذ سنجي در 5 دقيقه اول نفوذ حدود دو برابر نفوذ در 5 دقيقه هاي بعدي بود. شدت نفوذ و نفوذ تجمعي بارانساز مصنوعي با شدت 200 ميليمتر بر ساعت در مقايسه با 100 ميليمتر بر ساعت، 26 درصد بيشتر بود. مقادير شدت نفوذ و نفوذ تجمعي در هر دو شدت بارش بطور معني داري کمتر از روش آبپاشي بود. برازش مدل هاي مختلف نفوذ و همخواني آنها با مشاهدات تجربي مورد ارزيابي و مقايسه قرار گرفت. در بين آنها مدل تجربي کاستياکف بهترين برازش را با داده هاي تجربي بدست آمده در خاک منطقه نشان داد.
کليدواژگان: استوانه مضاعف ، بارانساز مصنوعي و آبپاش ، معادلات نفوذ ، نفوذ آب در خاك
| | |
| ارزيابي ميزان تاثير كونفيدور ( ايميداكلوپريد ) و تركيبات بيولوژيك نئودور و كاستوم بي سي - 3 در كاهش جمعيت لاروهاي سوسك برگخوار سيب زميني
حسين رنجبر اقدام ، قدير نوري قنبلاني صص 93-102
چکيده | | سوسک برگخوار سيب زميني Leptinotarsa decemlineata Say. يکي از مهمترين آفات سيب زميني در دنيا و ايران مي باشد. به منظور معرفي ترکيبات حشره کش مناسب و سازگار با اهداف زيست محيطي مديريت تلفيقي آفات، طي سالهاي 1379 و 1380 تاثير چند حشره کش جديد با منشاء طبيعي و مصنوعي بر روي لاروهاي سوسک برگخوار سيب زميني در شرايط مزرعه در اردبيل بررسي شد. ترکيبات مورد آزمايش ايميداکلوپريد (کونفيدور) در دو دز مختلف، نئودور، کاستوم بي سي-3 و فوزالون بود که از بين اين ترکيبات نئودور و کاستوم بي سي-3 از فرآورده هاي تجاري باکتري Bacillus thuringiensis subsp. tenebrionis بود. به همين منظور با استفاده از فرمول سان شپارد درصد تاثير هر تيمار در فواصل زماني مختلف يادداشت برداري، مشخص شد. پس از تجزيه واريانس داده ها، ميانگين درصد تاثير تيمارها با آزمون دانکن مورد مقايسه قرار گرفت. بر طبق اين بررسي ها حشره کش هاي کونفيدور (ايميداکلوپريد) و فوزالون در مرتبه اول و ترکيب هاي بيولوژيک کاستوم بي سي-3 و نئودور از لحاظ درصد تاثير در کاهش جمعيت لاروهاي سوسک برگخوار سيب زميني در مرتبه دوم قرار گرفتند. بر اين اساس مي توان از اين ترکيبات بر اساس نتايج حاصل در کنترل آفت سوسک برگخوار سيب زميني استفاده کرد.
کليدواژگان: سوسك برگخوار سيب زميني ، كاستوم بي سي -3 ، كنترل ، كونفيدور ، نئودور
| | |
| گروه بندي سرولوژيكي جدايه هاي ويروس موزائيك خيار در كدوئيان منطقه باسمنج و شبستر و كاربرد PCR-RT براي رديابي آنها
محمد رساني كلهر ، نعمت سخندان بشير صص 103-114
چکيده | | كدوئيان در سطح وسيع در استان آذربايجان شرقي كشت مي شود . با توجه به اينكه ويروس موزائيك خيار از مهمترين ويروس هاي آلوده كننده كدوئيان است . در اين بررسي آلودگي اين گياهان به ويروس موزائيك خيار مورد مطالعه قرار گرفت . نمونه هاي آلوده ، بر اساس علايم ، از مزارع كدوئيان جمع آوري و با آزمون الايزا و با استفاده از آنتي بادي پلي كلونال ويژه ويروس موزائيك خيار و يا آنتي بادي مونوكلونال ويژه زيرگروه l اين ويروس مورد بررسي قرار گرفتند . آنگاه RNA كلي گياه از اين نمونه ها با يك روش سريع و ساده استخراج شد ...
کليدواژگان: آذربايجان شرقي ، الايزاا ، ويروس موزائيك خيار ، RT-PCR
| | |
| بررسي تاثير عصاره هاي آبي گياهان كندواش و آقطي روي سوسك برگخوار نارون Xanthogaleruca luteola Mull
جلال جلالي سندي ، عباس ارباب ، عليرضا علي اكبر صص 115-120
چکيده | | اثر حشره کشي گياهان خودروي منطقه گيلان نظير گندواش، Artemisia annua L. و آقطي، Sambucus ebulus L.، روي لاروهاي سن 1 و 3، شفيره و حشرات کامل سوسک برگخوار نارون در شرايط آزمايشگاهي بررسي شد. به منظور نيل به هدف، اين گياهان جمع آوري و در سايه خشکانده شدند و سپس بوسيله آب مقطر از آنها عصاره گيري بعمل آمد. تغليظ عصاره بوسيله دي اتيل اتر و به کمک قيف دکانتور عملي شده و تغليظ نهايي با استفاده از دستگاه تبخير کننده دوراني اواپراتور تحقق يافت. عصاره ها پس از رقيق شدن در حلال استون با غلظت هاي 1، 5 و 10 درصد بکار گرفته شدند. هر غلظت به منزله يک تيمار، و هر تيمار سه بار تکرار شد. هر تکرار شامل 10 حشره بود. براي اين تيمارها، دو تيمار شاهد نيز اضافه شد که در يکي تنها از استون و در ديگري از هيچ ماده اي استفاده نشد. تعداد تلفات پس از 24 ساعت در جدول هاي مربوطه ثبت و درصد تاثير با فرمول آبوت (1925) اصلاح گرديد. تجزيه آماري کليه داده ها، با استفاده از آزمون چند دامنه اي دانکن در سطح احتمال 5% با نرم افزار SAS انجام شد. نتايج نشان داد که غلظت عصاره هر دو گونه گياهي داراي تاثير حداکثر بوده است و اختلافي بين مراحل لاروي، شفيرگي و حشرات کامل تيمار شده و همچنين بين دو عصاره گياهي در اين غلظت وجود نداشته است. مرحله سن 1 لاروي اين حشره بسيار حساس بود و در کليه تيمارها 100% تلفات داشت. حشرات کامل نيز در تمامي تيمارها به جز در غلظت 1% عصاره آقطي، 100% تلف شدند. کمترين تاثير بر روي لاروهاي سن سوم مشاهده شد، بطوريکه در غلظت 1 و 5% عصاره آقطي به ترتيب فقط۲.۷ ± 3.3 و۷.۴ ± 10 درصد تلفات رخ داد. در مجموع عصاره گندواش با ميانگين 91.31% نسبت به آقطي (77.11%) تاثير بيشتري را نشان داد.
کليدواژگان: آقطي ، سوسك برگخوار نارون ، عصاره گياهي ، گندواش
| | |
| تحليل اقتصادي كم آبياري و تاثير آن بر عملكرد دانه و ميزان روغن دو رقم آفتابگردان
محمد اسماعيلي ، احمد گلچين صص 121-136
چکيده | | به منظور بررسي تاثير کم آبياري (آبياري در مراحل مختلف رشد) بر عملکرد و ميزان روغن دو رقم آفتابگردان، آزمايشي از سال 1379 بمدت دو سال در مزرعه مرکز تحقيقات کشاورزي استان زنجان، در قالب طرح کرتهاي خرد شده با 12 تيمار و در سه تکرار اجرا گرديد. فاکتورهاي آزمايشي عبارت بودند از ارقام آفتابگردان (شامل گلشيد و آرماويرسکي) در کرتهاي اصلي و مراحل آبياري (شامل E1= بدون آبياري، E2= يک نوبت آبياري در مرحله گلدهي، E3= دو نوبت آبياري در مرحله تشکيل غنچه و مرحله گلدهي، E4= سه نوبت آبياري در مرحله تشکيل غنچه، گلدهي و پرشدن دانه، E5= دو نوبت آبياري در مرحله تشکيل غنچه و پر شدن دانه، E6= آبياري کامل بر اساس 90 ميلي متر تبخير تجمعي از تشتک کلاس (A در کرتهاي فرعي قرار گرفتند. کليه تيمارها پس از کاشت براي جوانه زني يکنواخت يکبار آبياري شدند و ميزان آب مصرفي کليه تيمارها در طول دوره رشد، با کنتور اندازه گيري گرديد. هم چنين در طول دوره رشد، مراقبتهاي زراعي انجام و پس از برداشت محصول، عملکرد دانه، وزن هزاردانه، ميزان پروتئين دانه، درصد روغن، عملکرد روغن و بازده اقتصادي اندازه گيري و يا محاسبه گرديدند. نتايج بدست آمده نشان داد که اثر اصلي مراحل آبياري در سطح احتمال 1% و اثر متقابل ارقام و مراحل آبياري در سطح 5% بر عملکرد دانه و روغن معني دار است. مقايسات ميانگين تيمارها نشان داد که حداکثر عملکرد دانه از تيمار E6 به ميزان 3870 کيلوگرم در هکتار حاصل شده است. تيمارهاي E3 و E4 به ترتيب با عملکرد 2610 و 2690 کيلوگرم در هکتار در مرتبه بعدي قرار گرفتند. بررسي تحليل اقتصادي کم آبياري نشان داد که تيمار E3 با توليد 2610 کيلوگرم در هکتار دانه از بازده اقتصادي بالاتري نسبت به ساير تيمارها برخوردار بوده که اين برتري در سطح احتمال 5% معني دار مي باشد. بر اساس نتايج بدست آمده با اعمال کم آبياري در تيمار E3، سود خالص فقط 33 درصد نسبت به تيمار E6 کاهش يافت. در صورتيکه با استفاده از آب صرفه جوئي شده و افزايش سطح زير کشت به ميزان 1.6 هکتار در تيمار E3، سود خالص نهائي آن حدود 75 درصد بيشتر از تيمار آبياري کامل حاصل گرديد. جمع بندي نتايج نشان مي دهد در صورت کمبود آب، با انجام آبياري در مراحل تشکيل غنچه و گلدهي، مي توان به عملکردي مناسب دست يافت.
کليدواژگان: آفتابگردان ، تحليل اقتصادي . عملكرد ، كم آبياري ، مراحل رشد
| | |
| اثرات تراكم بوته بر روي ويژگي هاي مورفولوژيك و عملكرد دو رقم پنبه در منطقه ورامين
كامبيز عزيزپور ، هوشنگ آلياري ، محمدرضا شكيبا ، محمد مقدم ، نبي ا... نعمتي ، عزت ا... اسفندياري صص 137-152
چکيده | | اين آزمايش در سال 1379 به منظور بررسي اثرات تراکم بوته بر روي ويژگي هاي مورفولوژيک و عملکرد پنبه به صورت فاکتوريل در قالب طرح بلوک هاي کامل تصادفي با دو رقم (ورامين و بي-557) و پنج سطح تراکم (5، 10، 15، 20 و 25 بوته در متر مربع) در چهار تکرار در مرکز تحقيقات پنبه ورامين اجرا گرديد. به غير از صفات ارتفاع بوته، طول ميانگره و وزن غوزه که رقم ورامين بر رقم بي-577 برتري داشت، در مابقي صفات رقم بي- 577 برتر از رقم ورامين بود بنابراين، هر چند که در اين آزمايش از نظر تعداد شاخه رويشي در بوته و در واحد سطح و عملکرد وش در واحد سطح تفاوت معني داري بين دو رقم مشاهده نشد ولي بهتر است که در تراکم هاي بالاتر از ارقامي با رشد بسته تر نظير بي-557 استفاده شود چرا که در چنين شرايطي رشد اين ارقام نسبت به ارقام با رشد گسترده تر، نظير ورامين، کمتر محدود مي گردد. با افزايش تراکم ارتفاع بوته کاهش يافت. اثر معني دار تراکم بر تعداد گره و تاثير غيرمعني دار آن بر طول ميانگره در اين آزمايش نشان از کاهش ارتفاع بوته در اثر کم شدن تعداد گره داشت. با بالا رفتن تراکم تعداد شاخه هاي رويشي و زايشي، تعداد غوزه در هر بوته، وزن غوزه، وزن غوزه در بوته و وزن خشک تک بوته کاهش يافت. با اين حال به دليل زياد شدن تعداد بوته، بر تعداد شاخه هاي رويشي و زايشي، تعداد غوزه، وزن غوزه و وزن خشک بوته در واحد سطح افزوده شد و در نتيجه عملکرد وش در واحد سطح افزايش يافت به طوري که با وجود عدم اختلاف معني دار بين تراکم هاي 15، 20 و 25 بوته در متر مربع بيشترين مقدار عملکرد در تراکم 25 بوته در متر مربع به دست آمد. تعداد غوزه در بوته و در واحد سطح، وزن غوزه در بوته، وزن خشک تک بوته و وزن خشک بوته در واحد سطح تحت اثر متقابل رقم و تراکم قرار گرفتند.
کليدواژگان: پنبه ، تراكم بوته ، عملكرد ، ويژگي هاي مورفولوژيك
| | |
| برآورد پارامترهاي ژنتيكي و فنوتيپي صفات رشد در گوسفندان مغاني
جليل شجاع ، مهران نصرتي ، صادق عليجاني ، نصرا... پيراني صص 153-162
چکيده | | بمنظور بررسي اثر عوامل محيطي و برآورد پارامترهاي ژنتيکي صفات وزن تولد، ميانگين افزايش وزن روزانه از تولد تا سه ماهگي، وزن سه ماهگي، ميانگين افزايش وزن روزانه سه تا شش ماهگي، وزن شش و نه ماهگي، وزن يکسالگي، از داده هاي مربوط به 1831 بره، 83 راس قوچ و 555 راس ميش که در خلال سالهاي 1372 تا 1375 در ايستگاه پرورش و اصلاح نژاد جعفرآباد مغان به ثبت رسيده بودند استفاده گرديد. اثرات سال تولد، جنس، نوبت زايش و تيپ تولد بره بعنوان عوامل ثابت و قوچ ها و اثر حيوان بعنوان اثرات تصادفي بر روي صفات مزبور مورد مطالعه قرار گرفتند. سال تولد بر روي کليه صفات رشد اثر معني داري داشت (???/?>P) که اين تاثير بر روي وزن يکسالگي بيشترين مقدار بود. نوبت زايش باستثناي افزايش وزن روزانه سه تا شش ماهگي و نيز وزن يکسالگي، بر روي ساير صفات رشد اثر معني داري داشت (???/?>P). به جز افزايش وزن روزانه سه تا شش ماهگي، ديگر صفات رشد بطور معني داري تحت تاثير تيپ زايش قرار داشتند (???/?>P). اثر جنس بره بر روي تمامي صفات رشد نيز معني دار بود (???/?>P) و بره هاي نر در مورد تمام صفات رشد، برتر از بره هاي ماده بودند. مولفه هاي واريانس و وراثت پذيري صفات مورد نظر در اين تحقيق با استفاده از دو روش 3 هندرسون با مدل پدري و REML با مدل دام و الگوريتم DF-REML برآورد شدند. مقادير وراثت پذيري براي صفات فوق الاشاره در روش اول بترتيب 041/0±097/0، 041/0±074/0، 042/0±068/0، 044/0±071/0، 046/0±087/0 ، 065/0±089/0 و 099/0±079/0، و با استفاده از روش دوم نيز 061/0±13/0، 089/0±093/0، 045/0±084/0، 053/0±083/0، 047/0±099/0، 052/0±101/0، 079/0±085/0 برآورد گرديدند. همبستگي هاي ژنتيکي، فنوتيپي و محيطي با استفاده از مدل پدري چند صفتي برآورد گرديدند. از آن، جمله همبستگي ژنتيکي افزايش وزن روزانه از تولد تا سه ماهگي با وزن 3 و 6 ماهگي به ترتيب 0.827 و 0.766 و همبستگي وزن تولد با وزن 3 و 6 ماهگي به ترتيب 0.636 و 0.453 برآورد گرديد.
کليدواژگان: پارامترهاي ژنتيكي ، گوسفند مغاني ، وراثت پذيري ، همبستگي
| | |
| ارزيابي تحمل به خشكي ارقام بهاره كلزا (Brassica sp)
فاطمه شيخ ، محمود تورچي ، مصطفي وليزاده ، محمدرضا شكيبا ، بهمن پاسبان اسلام صص 163-173
چکيده | | به منظور بررسي اثر کمبود آب بر روي برخي از شاخص هاي فيزيولوژيکي و زراعي و شناسايي ارقام مقاوم و حساس به خشکي کلزا در آذربايجان شرقي، آزمايشي در مزرعه تحقيقاتي دانشکده کشاورزي دانشگاه تبريز اجرا گرديد. ژنوتيپ هاي مورد مطالعه شامل Eureka، ، Regent، Puma، Global و PF7045.91 از گونه B. napus و Sonja و Parkland از گونه B. rapa و دو هيبريد به نامهاي Hyola 308 و Hyola 401 بودند. آزمايش به صورت کرت هاي خرد شده با طرح پايه بلوک هاي کامل تصادفي در هشت تکرار در مزرعه پياده گرديد. تيمار آبياري با دو سطح شرايط عادي و تنش کمبود آب فاکتور اصلي و ارقام، فاکتور فرعي را تشکيل دادند. تيمار تنش با توقف آبياري از تاريخ 50 درصد گلدهي تا زمان نمونه برداري اعمال گرديد. چهار هفته پس از اعمال تنش نسبت به اندازه گيري صفات فيزيولوژيکي شامل پتانسيل آب برگ، وزن ويژه برگ و مقدار آب نسبي برگ به همراه ارتفاع بوته، وزن خشک بوته، تعداد و طول خورجين اقدام شد. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد که تنش کمبود آب اثر معني داري روي کليه صفات مورد مطالعه داشته است. با کاهش مقدار آب خاک صفات ارتفاع بوته، تعداد و طول خورجين، آب نسبي و پتانسيل آب برگ و وزن خشک بوته کاهش و در مقابل وزن ويژه برگ افزايش يافت. تفاوت معني داري بين ژنوتيپ ها از نظر تمامي صفات وجود داشت. مقايسات مستقل بين ارقام آرژانتيني، لهستاني و هيبريدها برتري ارقام آرژانتيني از نظر صفات مرتبط با عملکرد را نشان دادند. در بين ارقام آرژانتيني گلوبال به طور بالقوه پتانسيل آب برگ، تعداد خورجين، ارتفاع و وزن خشک بوته بالاتري نسبت به ساير ارقام تحت شرايط عادي و تنش کمبود آب داشت. همبستگي مثبت و معني داري بين صفات ارتفاع بوته، تعداد خورجين و وزن خشک بوته تحت شرايط تنش وجود داشت. تجزيه کلاستر ژنوتيپ ها تحت شرايط عادي و تنش کمبود آب آنها را به دو گروه مجزا تفکيک نمود.
کليدواژگان: پتانسيل آب برگ ، تجزيه كلاستر ، تنش خشكي ، كلزا ، مقدار آب نسبي
| | |
تعداد صفحات: 200 صفحه
قيمت: 1500 ريال
تاريخ انتشار: 30/6/84
تلفن: 3392037 (0411)
تاريخ درج در سايت: 13/7/84
شمار بازديدکنندگان اين شماره: 2597
|
|
|
|
|
| راهنمای
موضوعی نشريات |
|
اين نشريه در گروه(های) زير
قرار گرفته است:
1 كشاورزي
|
|
|
فهرست نشريات
)
