magiran.com: فصلنامه زيست شناسي ايران، شماره 73

شماره جديد اين نشريه

سال بيست و دوم
شماره 1
(پياپي 85)
بهار 1388


	تبليغات



فصلنامه زيست شناسي ايران فصلنامه علوم پايه داراي رتبه علمی - پژوهشی سال نوزدهم، شماره 1 (پياپي 73)، بهار 1385 118 صفحه

	بررسي اثرات دماي محيط ريشه ، اندازه پياز و جيبرلين بر اندام هاي زيرزميني زعفران زراعي (Crocus sativus L) حسين امير شكاري ، علي سروش زاده ، سيدعلي محمد مدرس ثانوي ، مختار جلالي جواران ص 5 چکيده مشاهده متن [PDF 385KB]
	در اين تحقيق، اثر دماي محيط ريشه، اندازه پياز و جيبرلين بر اندامهاي زيرزميني زعفران. با استفاده ازطرح اسپليت پلات فاكتوريل در شرايط اتاقك رشد مورد مطالعه قرار گرفت. دماي محيط ريشه بعنوان فاكتور اصلي، در سه سطح (20 و 15 و 10 درجه سانتي گراد)، تركيب فاكتوريل از انداز ه پياز در دو سطح (بزرگ و كوچك) و آغشته كردن پيازها با جيبرلين در دو سطح (غلظتهاي صفر يا 500 ppm) به عنوان فاكتورهاي فرعي در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد كه پيازهاي بزرگ تيمار شده با جيبرلين كه در دماهاي 15 يا 20 درجه سانتي گراد رشد كرده بودند، تعداد ريشه و وزن تر وخشك ريشه آنها بيشتر از ساير پيازها بود. پيازهاي درشتي كه در دماي 10 درجه سانتي گراد قرار داشتند، حداكثر تعداد جوانه فعال و پيازهاي دختري را توليد كردند. کمترين تعداد جوانه هاي فعال در روي پيازهاي مادري تيمار شده با جيبرلين به غلظت ppm 500 مشاهده شد. بيشترين وزن خشك توليد شده متعلق به پيازهاي دختري حاصل از پيازهاي درشتي بود كه با جيبرلين آغشته شده و در 10 درجه سانتي گراد رشد كرده بودند. بنابراين دماهاي 15 و20 درجه سانتي گراد در مراحل اوليه رشد و دماي 10 درجه سانتي گراد در مرحله پاياني رشد، مي توانند وزن وتعداد پيازهاي دختري را در گياه زعفران افزايش دهند. کليدواژگان: اندازه پياز، جيبرلين، دما، زعفران

	اثرات دگر آسيبي اسانس گياه مورخوش بر جوانه زني بذور و رشد دانه گياهان زراعي گوجه فرنگي و گندم محمد امين سلطاني پور ، علي مرادشاهي ، محمدباقر رضايي ، بهمن خلدبرين ، محمد مهدي برازنده ص 19 چکيده
	در پژوهش حاضر، توانايي دگرآسيبي گياه مورخوش (Zhumeria majdae Rech. f. & Wendelbo) مطالعه شد. اثر غلظتهاي مختلف اسانس برگ گياه مورخوش بر جوانه زني بذر و رشد طولي دانه رستهاي گوجه فرنگي Lycopersicon esculentum)) و گندم (Triticum aestivum)، همچنين ميزان كلروفيل برگ، وزن تر و وزن خشك ريشه و ساقه و فعاليت آنزيم پراكسيداز ريشه 21 روزه گياهان فوق در تيمار پس رويشي مورد بررسي قرار گرفت. اسانس برگ گياه مورخوش، اثرات بازدارندگي چشمگيري بر جوانه زني و رشد دانه رستها نشان داد بطوريكه درصد جوانه زني بذر گندم، در غلظتهاي 50 و 100 درصد اسانس به صفر تنزل يافت. غلظتهاي مختلف اسانس در تيمار پس رويشي، سبب كاهش ميزان وزن تر، وزن خشك و ميزان كلروفيل برگ هر دو گياه گرديد. اسانس برگ گياه مورخوش سبب افزايش فعاليت آنزيم پراكسيداز در ريشه گوجه فرنگي و كاهش فعاليت آن در ريشه گندم شد. کليدواژگان: دگرآسيبي، اسانس، گياه مورخوش (Zhumeria majdae) ، گوجه فرنگي و گندم

	شناسائي ارقام مقاوم نخود در مقابل پاتوتيپهاي عامل بيماري برق زدگي در ايران فرهاد شكوهي فر ، عبدالرضا باقري ، ماهرخ فلاحتي رستگار ص 29 چکيده مشاهده متن [PDF 350KB]
	شناسايي منابع ژنتيكي مقاومت در ژرم پلاسم نخود، مقابل پاتوتيپهاي عامل بيماري برق زدگي در طراحي برنامه هاي اصلاحي بسيار ضروري است. ارزيابي ژرم پلاسم محصولات زراعي به عنوان مخزن ژنهاي مفيد جهت مقابله با تنشهاي زيستي و غير زيستي همواره مورد توجه اصلاحگران بوده است. قارچ عامل بيماري برق‎زدگيAscochyta rabiei Pass. Lab. يكي از مهمترين عوامل زيستي محدود كننده كشت و توليد نخود در بيشتر مناطق دنيا و از جمله ايران بشمار مي رود. در مطالعه حاضر بمنظور شناسايي منابع ژنتيكي مقاومت در مقابل شش پاتوتيپ گزارش شده از عامل بيماري برق زدگي در ايران، واكنش 420 توده بومي و 97 دودمان و رقم خارجي نخود در شرايط مزرعه و گلخانه طي دو سال82- 1381در محوطه پرديس دانشگاه فردوسي مشهد مورد بررسي قرار گرفت. در سال اول ژنوتيپها در مزرعه كشت و در مرحله پنج تا هفت برگي بوسيله مخلوطي از سوسپانسيون اسپور پاتوتيپها مايه زني شد. رطوبت و دماي مناسب جهت شيوع بيماري با فعال نمودن سيستم مه پاش بمدت يك هفته فراهم شد. خسارت بيماري با استفاده از مقياس 9 درجه اي پس از مشاهده مرگ كامل در لاينهاي شاهد حساس يادداشت شد. در اين مرحله 63 نمونه با درجه خسارت كمتر از پنج در مقابل كليه پاتوتيپها مقاومت بالايي نشان دادند. بمنظور اطمينان از نتايج حاصل اين ژنوتيپها در گلخانه كشت و در مراحل گياهچه اي، گلدهي و غلاف دهي با مخلوط سوسپانسيون اسپور هر شش پاتوتيپ مجدد مايه زني شدند. علايم بيماري دو هفته بعد از هر مرحله تلقيح بررسي شد. نتايج نشان داد در مرحله غلاف دهي ژنوتيپهاي مقاوم و حساس با دقت و اطمينان بيشتري از يكديگر متمايزند. متوسط خسارت بيماري در شرايط گلخانه نسبت به مزرعه افزايش نشان داد. در ارزيابي گلخانه اي 9 نمونه با درجات 2 و 3 مقاوم شناسايي شدند. در مجموع ژنوتيپهاي MCC496، MCC133، MCC3.11، MCC299، MCC528 و MCC142 از تيپ كابلي و ژنوتيپهاي MCC54 و MCC523 از تيپ دسي در هر دو شرايط مزرعه و گلخانه با درجه خسارت 2 و 3 در برابر شش پاتوتيپ از بيماري برق زدگي مقاومت بالايي نشان دادند. از اين ژنوتيپها بعنوان منابع مقاومت در برنامه هاي اصلاحي نخود استفاده خواهد شد. کليدواژگان: نخود، برق زدگي، به نژادي، مقاومت

	تاثير باندهاي مختلف اشعه ماوراء بنفش بر عوامل فيزيولوژيكي و ريخت شناسي فلفل (Capsicum annuum L) كبر مهدويان ، مه لقا قربانلي ، خسرو منوچهري كلانتري ، غلامعباس محمدي ص 43 چکيده مشاهده متن [PDF 157KB]
	اشعه ماورا بنفش بطور فعال توانايي شکستن پروتيين ها را دارد. اشعه ماورا بنفش به سه نوار با طول موجهاي UV-A (320-390nm)، UV-B (280-320 nm)و UV-C (254-280 nm) تقسيم مي شود. مطالعات نشان مي دهد که، افزايش اشعه UV-B مي تواند اثر زيانباري بر فرايندهاي فيزيولوژيکي و رشد تعدادي از گونه هاي گياهي داشته باشد. در اين تحقيق، اثرات طول موجهاي مختلف اشعه ماورا بنفش بر روي جوانه زني، پارامترهاي رشد، قند و پروتيين گياه فلفل مورد مطالعه قرار گرفته است. گياهان مورد نظر در گلدانهاي حاوي ورميکوليت کاشته و قبل از اعمال تيمار UV-A ، UV-BوUV-C به مدت 5 هفته با محلول هوگلند آبياري شدند. بعد از گذشت 5 هفته، به مدت 2 هفته تحت تيمار UV قرار گرفتند. آناليز داده ها از طريق نرم افزار کامپيوتري SPSS و مقايسه ميانگين ها با آزمون چند دامنه اي دانکن انجام شد. در هر بررسي از4 تکرار استفاده شد. نتايج حاصل نشان داد که، اشعه ماورا بنفش جوانه زني را تسريع اما رشد بعدي گياهچه ها را کند ميکند. همچنين نتايج نشان مي دهد که تحت شرايط آزمايشي، اشعه UV-B و UV-C وزن خشک ريشه و اندام هوايي کاهش مي يابد. بعلاوه، تيمار بطور معني داري سطح برگ را نيز کاهش مي دهد. محتوي قند محلول در برگ و ريشه هاي گياهان تحت تيمار کاهش معني داري را نسبت به گياهان شاهد نشان مي دهد. باندهاي مختلف اشعه ماورا بنفش مقدار پروتيين را نيز کاهش مي دهد. با بررسي مطالب فوق نتيجه مي گيريم که اشعه UV-A نقش زيانباري بر رشد گياهان ندارد و بيشتر آسيب اشعه UV مربوط به باندهاي UV-B و UV-C مي باشد. کليدواژگان: اشعه ماوراء بنفش، پروتئين، جوانه زني، فلفل، قند

	بررسي اثر دگر آسيبي دو رقم كلزا بر شاخص جوانه زني سويا مريم نياكان ، صابر انصاري ، عباسعلي نوري نيا ص 54 چکيده مشاهده متن [PDF 268KB]
	از بين گياهان مختلف، گياه كلزا به عنوان يك گياه زراعي شاخص، حاوي تركيبات آللوشيميايي بنام تركيبات گلوكوزينولاتي است. كه تنها در شرايط خاصي به محيط آزاد شده و بر جوانه زني و رشد گياهان اثر مي گذارد. اين تركيبات توسط آنزيم ميروزيناز هيدروليز شده و تركيبات سمي نظير ايزوتيوسياناتها، تيوسياناتها و نيتريل را توليد مي كند. تجربه نشان مي دهد جوانه زني بذر و رشد سويا دركشت آن بعد از برداشت كلزا كاهش مي يابد. هدف از انجام اين تحقيق بررسي ميزان بازدارندگي عصاره آبي اندام هوايي و زير زميني دو رقم كلزا ( HyolaوPF ) و نيز عصاره پوسانده دو رقم در زمانهاي مختلف بر شاخص جوانه زني سويا (رقم گرگان 3) مي باشد تا از اين طريق اختلاف موجود بين دو رقم كلزا و نيز توان بازدارندگي اين تركيبات در دو بخش هوايي و زير زميني مورد ارزيابي قرار گيرد. دو رقم كلزا (Hyola و PF)، تحت شرايط مزرعه اي كشت و در مرحله 5 برگي اندام هوايي (برگ و ساقه) و اندام زير زميني دو رقم از يكديگر تفكيك و پس از شستشو و خشكاندن در دماي اتاق،خرد شد. در مرحله بعدي 5 گرم از نمونه خشک اندام هوايي و زير زميني جداگانه در 150 ميلي ليتر آب مقطر مخلوط و از هر قسمت عصاره آبي تهيه شد.سپس5 ميلي ليتر از هر عصاره روزانه و جداگانه به پتري ديشهاي استريل حاوي 10 بذر سويا اضافه و درصد جوانه زني بذرها از روز سوم تا هفتم و نيز طول ريشه چه درپايان روز هفتم در دماي2 ± 24 درجه سانتي گراد محاسبه شد. مطابق با نتايج بدست آمده عصاره حاصل از اندام هوايي دو رقم اثر بازدارندگي معني داري را بر درصد جوانه زني سويا نسبت به ريشه نشان داد که اين اثر در رقم Hyola بيش ازPF بود.در آزمايشي ديگر يک کيلو گرم از کل گياه دو رقم با 10 کياو گرم خاک مزرعه مخلوط و از اين مخلوط (پوسانده) سه بار با فاصله يک هفته نمونه برداري و از گل اشباع آن عصاره گيري سپس5 ميلي ليتراز هر عصاره روزانه و جداگانه به پتري ديشهاي استريل حاوي 10 بذر سويا (رقم گرگان3 ) اضافه و درصد جوانه زني بذرها از روز سوم تا هفتم و نيزطول ريشه چه در پايان روز هفتم در دماي 2 ± 24 درجه سانتي گراد محاسبه شد.نتايج نشان داد که پوسانده هفته اول دو رقم اثر بازدارندگي بيشتري بر درصد جوانه زني و طول ريشه دارد. همچنين اثر پوسانده هفته اول رقم pF بر درصد جوانه زني سويا بيش از رقم Hyola و بر رشد ريشه چه کمتر از Hyola بود. کليدواژگان: آللو پاتي، عصاره آبي، پوسانده كلزا،جوانه زني، سويا

	بررسي فعاليت بيوكنترلي مخمر Metschenikowia pulcherrima جداسازي شده از سطح ميوه ها عليه بيماريهاي بعد از برداشت سيب رحمت سيفي ، ايرج نحوي ، غلامرضا بلالي ص 64 چکيده مشاهده متن [PDF 223KB]
	توسعه پاتوژنهاي مقاوم براي بسياري از قارج كشهاي كليدي‏، فقدان قارچ كشهاي جايگزين و نگرانيهاي عمومي از نظر استفاده روز افزون آفت كشها، كنترل بيولوژيكي را بعنوان يكي از بهترين جايگزينهاي پيشنهادي براي مواد شيميايي مطرح کرده است. مخمرMetchnikowia pulcherrima با توجه به قابليتهاي بيولوژيكي آن در كنترل بيماري كپك خاكستري و كپك آبي بعد از برداشت سيب جداسازي و اثرات تيمار هاي مختلف آن در چالش با غلظتهاي 5×104 و 1×105 اسپور در ميلي ليتر پاتوژنهاي بعد از برداشت Penicillium expansum و Botrytis cinerea مورد بررسي قرار گرفت. سوسپانسيونهاي سلولي شسته شده مخمري در غلظت 1×108 واحد تشكيل كلني در ميلي ليتر فساد سيب را در 23 و 1 درجه سانتي گراد بطور معني داري کاهش مي دهد در حاليكه كشتهاي فيلتر شده از آنتاگونيستها نمي توانند محافظت بر عليه پاتوژنها را فراهم كنند. همچنين در مطالعه ديگر اثر غلظتهاي مختلف پاتوژنها و مخمرها روي فعاليت بيوكنترل و كلونيزاسيون مخمر ها در زخمهاي ايجاد شده بر روي سيب سنجشو مشخص شد که غلظت پاتوژنها و آنتاگونيستها تاثير زيادي روي اثرپذيري بيوكنترل دارد وMetchnikowia pulcherrima در زخمهاي ايجاد شده بطور خيلي سريع کلوني تشكيل مي دهد و جمعيت آن در طي 24 ساعت چند برابر شده و مي تواند بمدت طولاني در دماي پايين زنده بماند. کليدواژگان: Metchnikowia pulcherrima، Penicillium expansum Botrytis cinerea، کنترل بيولوژيکي، بيماريهاي بعد از برداشت

	بررسي مقاومت به مواد ضد ميكروبي در سويه هاي سودوموناس جدا شده از فرآورده هاي بهداشتي پري ناز متحدين ، محمدرضا صعودي ص 77 چکيده مشاهده متن [PDF 237KB]
	در پي بررسي ميکروبيولوژيک شوينده هاي بهداشتي آلوده، دو باکتري متعلق به سرده (جنس) Pseudomonas جداسازي شد و پس از شناسايي با روشهاي مورفولوژيک و بيوشيميايي به طور موقت Pseudomonas aeruginosa strain MS1 وPseudomonas putida strain MP2 نامگذاري شد. بررسي مقاومت نسبت به آنتي بيوتيکها و بيوسايدها طيف مقاومت گسترده و متفاوتي را در اين دو سويه نشان داد. سويه MS1 نسبت به آنتي بيوتيکهايي نظير توبرامايسين و افلوکساسين مقاوم و نيز نسبت به آنتي بيوتيکهاي مورد استفاده اختصاصي عليهPseudomonas aeruginosa نظير کاربني سيلين، نورفلوکساسين و سفتازيديم، نسبتا مقاوم است. سويهMP2 نسبت به آنتي بيوتيکهاي مذکور حساس بوده و نيز بر خلاف سويه MS1 غلظتهاي بالاتري از بيوسايدها را تحمل مي كند. اين سويه در بالاترين تراکم مورد آزمايش فرمالين (1-800 µg ml) و دي متيلول و دي متيل هيدان توين (1-1276 µgml) در محيط TSB، همچنان توانايي رشد را دارد. در هر حال هر دو سويه در مقايسه با سويه هاي استاندارد گزارش شده، نسبت به بيوسايدهاي پر مصرف تجارتي مقاومت بالايي نشان مي دهند. ايجاد آلودگي در يک محل بدليل فراهم آمدن امکان تبادل دو جانبه ژنهاي مقاومت در ميان چنين سويه هايي مي تواند براي سلامت و بهداشت همگاني بسيار خطرناک باشد كه تاكيدي همچنان بر خطرات ناشي از مصرف بيو سايد در ترکيب شوينده هاي بهداشتي است. کليدواژگان: آنتي بيوتيک، بيوسايد، Pseudomonas ، مقاومت ، شوينده هاي بهداشتي

	كليد شناسايي سخت بالپوشان خانواده Meloidae در استان تهران سايه سري ، شاهرخ پاشايي راد ، عزيز خرازي پاكدل ، هوشنگ برومند ص 87 چکيده مشاهده متن [PDF 340KB]
	در بررسي تاكسونوميك سخت بالپوشان خانواده Meloidae استان تهران در سالهاي 1378-1380، نمونه برداري هايي از مناطق مختلف استان انجام شد و حشرات جمع آوري شده به همراه نمونه هاي متعلق به موزه حشرات هايك ميرزايانس مورد مطالعه قرار گرفت. در اين بررسيها 29 گونه از 9 سرده (جنس) شناسايي و کليد تشخيص آنها تدوين گرديد. براي نوشتن كليد شناسايي گونه هاي مختلف، از صفات ريختي حشرات كامل مانند خصوصيات شاخك، پيش گرده، سطح زيرين ميان قفس سينه و همچنين ويژگيهاي اندام توليد مثلي در نمونه هاي نر استفاده شده است كه از مهمترين صفات تفكيك گونه ها مي باشند. کليدواژگان: Meloidae ، كليد شناسايي گونه ها، استان تهران.

	مقايسه اثر هورمونهاي جنسي بر فعاليت حركتي در حضور عصاره هيدروالكلي بابونه در موشهاي كوچك آزمايشگاهي نر و ماده بالغ فاقد غدد جنسي مهناز كسمتي ، حسن راعي ، محمدرضا زاد كرمي ص 98 چکيده مشاهده متن [PDF 306KB]
	فعاليت حركتي يكي از پديده هاي مهم و حياتي فيزيولوژيك است. نشان داده شده كه عصاره هيدروالكلي گل بابونه (Matricaria Chamomilla) بر فعاليت حركتي در موش نر و ماده به شكل متفاوت عمل مي كند. هدف از اين مطالعه مقايسه اثر هورمونهاي جنسي، در حضور عصاره هيدروالكلي بابونه بر رفتار حركتي در موشهاي نر و ماده مي باشد كه غدد جنسي آنها برداشته شده است. موشهاي كوچك آزمايشگاهي فاقد غدد جنسي نر و ماده از نژاد NMRI به گروه هاي 7 تايي دريافت كننده عصاره هيدروالكلي گل بابونه، هورمون تستوسترون، استراديول بنزوات و پروژسترون تقسيم شدند. دستگاهMotor Activity Monitor جهت ارزيابي شاخصهاي فعاليت حركتي (حركت آرام و سريع، حركات كليشه اي آرام و سريع، بلند شدن (Rearing) آرام و سريع) همه گروه ها استفاده شد. نتايج نشان داد كه: تستوسترون به تنهايي در موشهاي نر فاقد غدد جنسي تاثير چنداني در ميزان شاخصهاي فعاليت حركتي ندارد اما توام با عصاره بابونه باعث كاهش شاخصهاي فعاليت حركتي مي شود. استراديول بنزوات بتنهايي و توام با عصاره بابونه باعث افزايش شاخصهاي فعاليت حركتي در موشهاي ماده فاقد غدد جنسي مي گردد. پروژسترون به تنهايي و توام با عصاره بابونه تاثيري در ميزان شاخصهاي فعاليت حركتي نشان نداد همچنين تزريق توام استراديول و پروژسترون، در حضور و غياب عصاره بابونه تغييري در فعاليت حركتي ايجاد ننمود. بنظر مي رسد استراديول و عصاره گل بابونه از طريق سيستم مشترك برخي شاخصهاي فعاليت حركتي را در موشهاي ماده فاقد غدد جنسي افزايش و اثر همديگر را تعديل و يا تقويت مي كنند. ضمن اينكه تصور مي شود بين استراديول و پروژسترون و همچنين بين عصاره بابونه و پروژسترون تداخل اثر وجود داشته باشد. کليدواژگان: ، گل بابونه، فعاليت حركتي، تست ميدان باز، استراديول بنزوات، پروژسترون، تستوسترون

	استاد تشخيص (Barbus plebejus Bonaparte (1832 گونه معتبر از خانواده كپور ماهيان در ايران جلال ولي الهي ص 109 چکيده مشاهده متن [PDF 241KB]
	در يک مطالعه مقايسه اي گونه هاي سرده (سرده) باربوس که تاکنون در ايران و کشورهاي همجوار گزارش يا شناسايي شده بود از نظر تاکسونومي بازنگري شد. نمونه هاي ماهيان که بطور گسترده در غرب ايران صيد شده بودند و نمونه هاي موجود در موزه تاريخ طبيعي کشور کانادا مورد سنجش قرار گرفت. در اين مقاله حضور اين ماهي در ايران و اسناد و اختلافات تاکسونوميکي گونه Barbus plebejus و B. lacerta دو گونه از باربوس ماهيان ايران ارايه شده است. B. plebejus براي اولين بار در سال 1839 شرح داده شد و در سال 1998 لكتوتيپ آن تعيين گرديد. براي اين گونه چندين زير گونه توسط مولفين متعدد معرفي گرديده است. تا انتشار اين گزارش هيچكدام از اين گونه ها و يا زير گونه ها در ايران گزارش نشده است . در اين تحقيق برخي محلهاي زيست و جمعيت ايراني B. plebejus توصيف شده است. اختلافات اين گونه با گونه B. laserta عمدتا در شكل عمومي بدن ، طول نسبي سر، عمق بدن و درآخرين خار استخواني باله پشتي نهفته است . در اين مطالعه همچنين جمعيت موجود در ايران با نمونه هاي يک جمعيت از ترکيه مقايسه و تشابه و اختلاف آنها بررسي شد. کليدواژگان: تاكسونومي ، Barbus plebejus ، ايران

تعداد صفحات: 118 صفحه
قيمت: 20000 ريال
تاريخ انتشار: 2/3/85
تلفن: 66112492، 88310033 (021)

تاريخ درج در سايت: 8/3/85
شمار بازديدکنندگان اين شماره: 2822

چاپ فهرست

ارسال فهرست به ديگران

نظر بدهيد

معرفی سايت به ديگران

گزارش اشکال در اطلاعات

اشتراک نشريات ديگر

جستجوی مطالب

کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:

آرشيو اين مجله

همه مجلات عضو

مجلات علمی مصوب

متن روزنامه های عضو

جستجوی پيشرفته

راهنمای موضوعی نشريات

اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:
1 مصوب علوم پايه
1 ISC پايگاه استنادی جهان اسلام
1 علوم پايه