|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق84/12/23: آل كاكويه
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3364
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 721 23/12/84 > صفحه 19 (تاريخ) > متن
 
      


ستون تاريخ 
آل كاكويه
خاندان گمنام تاريخ ايران

نويسنده: مريم ارجح


    خاندان كاكويه سلسله اي از اميران ديلمي نژاد بودند كه در اواخر سده چهارم هجري تا نيمه نخست سده ششم در ايران مركزي و غربي حكومت كردند. كاكويه از كلمه «كاكو» اخذ شده است كه در گويش ديلمي به معناي دايي به كار مي رود. نياي اين سلسله رستم دشمنزيار يا رستم بن مرزبان با آل بويه ري نسبت خويشاوندي داشت. درباره رستم دشمنزيار روايات مختلفي در منابع آمده است. به طوري كه برخي منابع او را دايي سيده خاتون مادر مجدالدوله ديلمي و برخي او را دايي مجدالدوله به شمار آورده اند. به احتمال قريب به يقين رستم دشمنزيار و سيده خاتون فرزندان مرزباني بودند كه نسبت وي به درستي مشخص نيست. رستم دشمنزيار از سوي مجد الدوله در شهرياركوه حكومت مي كرد. در سال ۳۹۸ ه. ق ابوجعفر محمد ملقب به علاء الدوله و فرزند رستم دشمنزيار به حكومت شهر اصفهان منصوب شد. در پي ضعف آل بويه بر اثر عواملي چون بروز جنگ ها و شورش ها در حوزه حكومتي، قدرت يافتن فرماندهان نظامي، اختلاف ميان سيده خاتون و مجدالدوله، تقسيم حكومت آل بويه به سه حوزه حكومتي پس از مرگ بهاء الدوله پادشاه آل بويه (حك: ۳۸۸- ۳۸۲) ضعف شخصيتي مجدالدوله آخرين پادشاه آل بويه، حكومت ايشان تضعيف و سرانجام فرو پاشيد.
    حكومت كاكوئيان به سه بخش عمده تقسيم مي شود:
    نخست؛ دوره تثبيت حكومت (۴۲۰- ۳۹۸)
    اين دوره با آغاز حكومت علاء الدوله به اصفهان آغاز و تا سقوط آل بويه ادامه مي يابد. علاء الدوله در سال ۴۰۹ قاصدي نزد خليفه عباسي القادر بالله فرستاد خليفه نيز منشوري همراه با عناوين علاء الدوله، عضدالدين و غيره براي وي فرستاد. اين امر موجب مشروعيت بخشيدن علاء الدوله به حكومتش شد. علاء الدوله نيز در سكه هايش نام خليفه را آورد. طي سال هاي دوره نخست حكومت علاء الدوله سرگرم گردآوري سپاه بود براي نمونه وي به كمك فرهاد بن مرداويج زياري كه بروجرد را در اختيار داشت و سماء الدوله ديلمي (۴۱۴-۴۱۲) به او حمله كرده بود شتافت، سپس همدان را تسخير كرد. همچنين علاء الدوله در ۴۱۵ با دختر مشرف الدوله ديلمي ازدواج كرد و با اين امر توانست همدان را در اختيار خود نگه دارد. با وجود آنكه در سال ۴۱۸ در مقابل علاء الدوله اتحاديه سه گانه اي صورت پذيرفت علاء الدوله از زيركي خود بهره برد و اوضاع را آرام كرد.با دستيابي محمود غزنوي در ۴۲۰ به ري و جبال و فروپاشي آل بويه، علاء الدوله به ظاهر خود را در اطاعت مسعود غزنوي نشان داد كه ري و جبال به او داده شده بود. در هر حال وي در حكومت ري و اصفهان باقي ماند. نخستين دوره حكومت كاكوئيان را مي توان دوره مشروعيت يافتن حكومت و تثبيت قدرت آن برشمرد.
    دوره دوم؛ تلاش براي حفظ حكومت (۴۴۳-۴۲۱)
    اين دوره به سال هاي واپسين حكومت علاء الدوله و حكومت پسرانش ابوكاليجار گرشاسب و ابومنصور فرامرز اطلاق مي شود. در ۴۲۱ مسعود غزنوي همدان را از دست علاء الدوله خارج ساخت و سپس اصفهان را نيز تسخير كرد.
    پس از مرگ محمود غزنوي جنگ هاي مسعود غزنوي براي تسخير مناطق ايران و در تضاد با علاء الدوله وجود دارد. در همين سال خليفه عباسي نامه اي به شفاعت علاء الدوله به مسعود مي فرستد و از وي طلب مي كند تا اصفهان دردست علاء الدوله باقي بماند. مسعود نيز مي پذيرد و سرانجام نيز مقرر شد تا علاء الدوله به عنوان نماينده مسعود در اصفهان باقي بماند. اما پس از اين نيز علاء الدوله با اتحاد با فرهاد بن مرداويج زياري درصدد مخالفت با مسعود غزنوي برآمد. سرانجام در ۴۲۸ علاء الدوله با عذرخواهي از مسعود اصفهان را به صورت اقطاع از وي گرفت مشروط بر آنكه دست به شورش نزند و اين درست زماني است كه مسعود خطر تركمنان سلجوقي را احساس مي كند. با شكست مسعود در جنگ دندانقان از سلجوقيان قدرت مسعود كاهش يافت و سلجوقيان قدرت را به دست گرفتند، علاء الدوله نيز در ۴۳۳ درگذشت. علاء الدوله بنيانگذار آل كاكويه فرمانده اي جنگجو و سياستمدار بود و در دوره حكومت وي و در پرتو تلاش هاي وي حكومت اصفهان و ري تا ۴۴۳ به پسرش ابومنصور فرامرز واگذار شد. پسر ديگر علاء الدوله ابوكاليجار گرشاسب است كه در زمان حيات پدرش در همدان و نواحي آن حكومت مي كرد و پس از مرگ علاء الدوله به نهاوند رفت و آنجا را در اختيار خود گرفت. ابومنصور فرامرز نيز حكومت همدان را به وي سپرد. همچنان كه گفته شد حكومت اصفهان و ري توسط طغرل سلجوقي به ابومنصور فرامرز واگذار شد. اما وي پيمان دوستي با طغرل را در ۴۳۷ زير پا گذاشت و به اطاعت ابوكاليجار ديلمي درآمد. با صلح طغرل و ابوكاليجار، فرامرز ديگر نمي توانست هم پيمان ابوكاليجار باشد. طغرل در ۴۴۲ به اصفهان حمله كرد و آنجا را تسخير كرد و سپس ابومنصور فرامرز را از حكومت اصفهان خلع و به حكومت يزد و ابرقو منصوب كرد.
    دوره سوم، انزواي حكومت در يزد و سقوط خاندان كاكويه (۵۳۶ - ۴۴۳)
    ابومنصور فرامرز در ۴۴۳ به همراه سپاهيان و چهار تن از سرهنگان و نزديكان خود وارد يزد شد. اين سرهنگان براي آباداني يزد تلاش بسياري كردند و آثاري از خود بر جاي گذاشتند. از جمله حصار و بارويي به دور شهر كشيدند، متاسفانه از احوال ابومنصور فرامرز در يزد خبر چنداني در دست نيست، وي تا ۴۵۴ در قيد حيات بوده است. ابومنصور فرامرز در ۴۵۴ در هياتي به سرپرستي عميدالملك كندري وزير سلجوقيان جهت خواستگاري از دختر القائم با مرالله عباسي براي طغرل به بغداد رفت. سال هاي حكومت ابومنصور فرامرز در يزد همراه با آرامش و وفاداري نسبت به سلجوقيان همراه بوده است.
    
    


 روزنامه شرق، شماره 721 به تاريخ 23/12/84، صفحه 19 (تاريخ)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 760 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه تعليم و تربيت
متن مطالب شماره 4 (پياپي 136)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است