|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق85/2/19: جهاني شدن و نهيليسم
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3364
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 755 19/2/85 > صفحه 26 (ويژه كتاب) > متن
 
      


جهاني شدن و نهيليسم
انديشه اسلامي در انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي

نويسنده: جهاني شدن و نهيليسم


     انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، امسال كتاب هايش را با طرح جلدهايي متفاوت به نمايشگاه عرضه مي كند. اين انتشارات براي نوزدهمين دوره نمايشگاه بين المللي، بيش از ده عنوان كتاب آماده كرده است كه اغلب توسط كانون انديشه جوان از زيرمجموعه هاي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، گردآوري و تاليف شده اند. عمده تفاوت كتاب هاي جديد اين پژوهشگاه پرداختن به مسائل روز با نگاهي ديني است. مسائلي چون فرآيند استقرار جمهوري اسلامي، اسلام و جهاني شدن، آينده انقلاب، نگاهي قرآني به حق و باطل، مسئله شر و راز تفاوت ها، پارادوكس هاي سياست در ايران امروز، نهيليسم و... اينها عناوين كتاب هايي است كه به واسطه طبع مناسبشان احتمالاً هر كتابخواني را وادار به تورقي _ ولو كوتاه _ مي كند اما آيا محتواي آنها نيز چون شكل و شمايلشان جذاب و خواندني هستند؟
    يكي از جالب توجه ترين اين كتاب ها «نهيليسم» نوشته شهريار زرشناس درصدد تحليلي فلسفي، انتقادي درباره نهيليسم است و بنا به گفته نويسنده بناي خود را بر روشنگري اين پديده و سپس نقد آن از منظر تفكر ديني قرار داده است. نكته اي كه خود موجب سوءتفاهم درباره نهيليسم شده است. شهريار زرشناس در شش فصل به كندوكاو مفهوم اصطلاحي و تاريخي نهيليسم و گونه هاي متفاوت آن همچون نهيليسم مدرن، پسامدرن و شبه مدرن پرداخته و آن را «يكي از اركان ذاتي تمدن غرب و صفت ذات مدرنيته» مي داند. پيش از هر چيز بايد به نثر پراشتباه نويسنده اشاره كرد. نثري كه گاهي محاوره اي مي شود (به عنوان مثال صفحه ۷۹ سطر چهارم)، گاه فاعل را جا مي اندازد (صفحه ۱۵: زندگي و زمانه بشر امروز را، به طور تام و تمام احاطه كرده است) و گاهي هم در شروع جملات بانقصان روبه رو است (صفحه ،۱۰۹ بند ۱ و ۲). از نثر شتاب زده و ايرادات نگارشي (و نه البته بني اسرائيلي) كتاب كه بگذريم، بايد به ادعاهاي بي دليل نويسنده اشاره كنيم كه به طور متناوب در كتاب تكرار مي شود. او در صفحه ۱۴ كتاب بند هشتم مي نويسد: «غرب زدگي شبه مدرن ذاتاً سكولاريست است و عبور از قلمرو اسارت بار شبه مدرنيته نيز فقط و فقط از طريق يك نظام ديني كه مبتني بر احياي انديشه اصيل شيعي و اسلامي در ايران باشد ممكن است.» اين ادعا كه پيوسته در فصول مختلف كتاب به چشم مي خورد همواره بدون استدلال و صرفاً با «انشاء الله» و «اميدواريم» همراه مي شود: «... هر چند كه اينك و يك ربع قرن پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، ستيز و مبارزه تمام عيار مابين جريان پيشرو نماينده احيا و بيداري انديشه اسلامي، با ساختارها و مواريث به جاي مانده و نيروهاي اجتماعي و فرهنگي و سياسي مدافع غرب زدگي شبه مدرن به گونه اي فراگير، مستمر و تمام عيار ادامه دارد كه انشاءالله به پيروزي نيروهاي انقلاب و عبور كامل و تام و تمام از مرداب شبه مدرنيته منجر مي شود.» همچنان كه اشاره شد نويسنده اصلاً صحبتي از اينكه عبور از شبه مدرنيته چگونه صورت مي پذيرد نمي كند و صرفاً به اظهار عقيده شخصي مي پردازد. و تازه آنجا كه پاي مدرك و سند به ميان مي آيد استدلال هاي نويسنده صرفاً كلامي است. به عنوان نمونه زرشناس در صفحه ۱۲۲ كتاب عبور از جهنم نيست انگاري را جز از طريق ورود به ساحت ايمان ديني و كمك به ولايت الهي ممكن نمي داند و توجيه خود را با آيه اي از قرآن كريم تكميل مي كند كه علي الاصول جاي آن در بحثي تاريخي، فلسفي نيست. همين جا به رسم الخط كتاب درباره نام فيلسوف معاصر آلماني مارتين هايدگر هم اشاره كنيم كه گويا اين سال ها هر كسي شيوه اي را براي نوشتن آن انتخاب مي كند. يكي كسره زير دال مي گذارد و يكي فتحه روي هاء «و يكي علامت سكون روي ياء». اما اين يكي ديگر نوبر است: «هيديگر»
    به هر تقدير زرشناس در كتاب حاضر پس از شرح معناي لغوي و اصطلاحي نهيليسم و بررسي آن از منظر نيچه، داستايوفسكي و هايدگر تقسيم بندي خاصي از نهيليسم ارائه مي دهد كه در جاي خود بايد آن را مورد بررسي و مداقه قرار داد.
    يكي ديگر از كتاب هاي انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي «پارادوكس روشنفكرانه» اثر داوود مهدي زادگان است. او كه پيش از اين هم در كتابي به نقد نظريه سعيد حجاريان (از شاهد قدسي تا شاهد بازاري) پرداخته بود در اين كتاب به نقد سخنراني منتشر شده مهرزاد بروجردي با عنوان «پارادوكس هاي سياست در ايران امروز» مي پردازد: «مهرزاد بروجردي براساس برداشت ها و انتظارات خويش از انقلاب اسلامي به اين نتيجه رسيده كه انقلاب با چالش هاي پارادوكسيكال يا تناقض آميزي روبه رو است و بر همين اساس يك سلسله پرسش هاي جدي را فراروي انديشه سياسي اسلام مطرح مي كند.» نويسنده كتاب در ۱۳ بخش پارادوكس هاي بروجردي را ذكر كرده و به آنها پاسخ مي دهد و در آخر هم جمع بندي خود را عنوان مي كند. اما اين فقط بخش اول كتاب است. مهرزاد بروجردي در همان سخنراني در ادامه طرح پارادوكس هاي سياست امروز پرسش هايي را در هشت محور طرح مي كند كه پاسخ بدان ها بخش دوم اين كتاب را در برمي گيرد. در باب اسلام و دموكراسي، در باب معرفت شناسي، در باب اسلام و ايدئولوژي، در باب اسلام و تجدد، در باب اسلام و غرب، در باب پلوراليسم ديني و سياسي، در باب دين، علم و تكنولوژي. «پارادوكس روشنفكرانه» مهدي زادگان اين پارادوكس را به ذهن متبادر مي كند كه اگر مهرزاد بروجردي و سعيد حجارياني نبودند كتاب هاي او به چاپ مي رسيدند؟
    كتاب ديگر انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي «اسلام و جهاني شدن» عماد افروغ است؛ نماينده مجلسي كه در نطق هاي پيش از دستور خود تئوري هاي جامعه شناسي را بر زبان مي آورد و جزوه هاي دانشگاهي اش را در محك تجربه مي سنجد. كتاب در حقيقت مقاله اي است كه در ۵۶ صفحه به صورت جزوه اي كوچك و مختصر منتشر شده است. هدف نويسنده آنچنان كه خود اشاره مي كند اين است كه با ارائه تصويري از جهاني شدن مصطلح و با انتزاع قابليت هاي مفهومي آن پارادوكس ها و امكان وجودي آن را در ابعاد فلسفي و نظري به بحث گذارده و متعاقباً به ظرفيت ها و قابليت هاي ديني براي ارائه جهاني شدن مطلوب بپردازد. عناوين مختلف اين كتاب عبارتند از جهاني شدن واقعي و متصور، جهاني شدن مصطلح، تعريف جهاني شدن، مولفه ها و ابعاد جهاني شدن، مراحل جهاني شدن، تاريخچه و مباني معرفتي، اجتماعي جهاني شدن، تهديدها و فرصت هاي جهاني شدن، وضع كنوني جهان و اسلام و جهاني شدن.
    ديگر كتاب پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي پژوهشي تاريخي درباره فرآيند استقرار جمهوري اسلامي است. پيش فرض محمد شفيعي فر نويسنده كتاب اين است كه استقرار جمهوري اسلامي، بدون توجه قبلي افكار عمومي امكان پذير نبوده و نمي توانست در جهاني كه تنها با دو مدل حكومتي ليبرال دموكراسي و كمونيسم آشنا بود، بقاي خود را تضمين كند. در نتيجه او به سمت طرح اين پرسش پيش مي رود كه آيا پذيرش۲/۹۸ درصدي مردم در سال ۵۸ نسبت به اين روش حكومتي كه با نام جمهوري اسلامي معرفي شده بود، براساس شتاب هاي معمول در هر انقلاب صورت گرفت يا اينكه ابتدا پيش از پيروزي انقلاب در بستري كاملاً طبيعي در افكار عمومي سامان يافت و سپس در قالب رفراندوم ۵۸ رخ نمود. اما انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي كتاب ديگري هم با موضوع انقلاب ايران در نمايشگاه امسال دارد: «آينده انقلاب» تاليف علي عسگري. كتاب در چهار فصل تنظيم شده است؛ عصر آگاهي، انقلاب به نام خدا، پرسش از آينده، انقلاب و آينده. نويسنده آينده انقلاب اسلامي را موضوعي پيچيده و گسترده عنوان مي كند كه تامل پيرامون آن، موجب آغاز گفت وگوهاي عميق، پردامنه و ضروري جامعه امروزي ما خواهد شد.
    انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي چند كتاب هم از سال گذشته در نمايشگاه دارد كه «تقريري از فلسفه هاي اگزيستانس» يكي از آنها است. علي اصغر مصلح در اين كتاب به بررسي اگزيستانسياليسم آلماني و فرانسوي و نمايندگان فكري آنها كي ير كه گور، نيچه، ياسپرس، سارتر، گابريل مارسل و هايدگر مي پردازد. صورت اوليه مطالب اين كتاب، يادداشت هاي نويسنده براي تدريس فلسفه هاي اگزيستانس براي دانشجويان فلسفه در سال هاي ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ در دانشگاه علامه طباطبايي بوده است.
    انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي كتاب هاي ديگري هم در نمايشگاه امسال عرضه مي كند كه از ميان آنها مي توان به نگاه سوم به جبر و اختيار تاليف محمدحسن قراملكي، امام علي و خوارج اثر علامه سيدجعفر مرتضي عاملي، مدخلي بر تبارشناسي كتاب مقدس تاليف حسين كلباسي اشتري، توزيع و مهار قدرت، جايگاه عرف در فقه، راز شهرت صادق هدايت، سياست چيست و عقل و عشق اشاره كرد.
    
    


 روزنامه شرق، شماره 755 به تاريخ 19/2/85، صفحه 26 (ويژه كتاب)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 907 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پزشكي اروميه
متن مطالب شماره 10 (پياپي 2910)، دي 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است