|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد85/4/4: آيين ها و مراسم ازدواج درگيلان ؛گيشه بري
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4304
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1145 4/4/85 > صفحه 6 (گفتني) > متن
 
 


آيين ها و مراسم ازدواج درگيلان ؛گيشه بري


نويسنده: مريم صالح پور

بردن عروس به خانه داماد و به اصطلاح «گيشه بري » پرهيجان ترين قسمت از مراسم عروسي و نقطه اوج اين مراسم است . هنگام بردن عروس صداي ساز و نقاره و كف زدن ها و بانگ شادي و ترانه خواني و مبارك باد همه فضا را پر مي كند. اگرچه امروزه در شهرهاي گيلان هم ، صداي بوق ماشين ها جاي اينها را گرفته است ، اما در برخي روستاها هنوز عروس را با همين تشريفات به خانه داماد مي برند.
    براي اين كار عده يي از خويشان نزديك داماد به خانه عروس مي روند و عروس را آرايش مي كنند. موهايش را چتر زلفي زده و لباس عروسي مي پوشانند. پارچه يي توري روي سرش مي اندازند و در ميان هلهله و شادي زنان و دختران ، پدرش او را از زير قرآن مي گذراند. خارج شدن عروس از خانه پدري اغلب با گريه و ناراحتي او و مادر و خواهرانش همراه است . براي عروس اين لحظه ، لحظه خداحافظي با دوران نوجواني و شادي ها و غم هاي دخترانه است .
    دوراني كه برايش سرشار از خاطرات بوده است . خاطرات تلخ و شيرين . در هر صورت خداحافظي با اين يادها براي لحظاتي شادي هاي جشن عروسي را از ياد او مي برد كه البته چندان نمي پايد و وقتي پا از خانه بيرون مي گذارد در ميان صلوات و هلهله و كف زدن هاي مردم و صداي ساز و نقاره و شادي ترانه هاي عروسي محو مي شود، اما گويي در ضمير فرهنگ جامعه نيز اين شادي با دل نگراني و تشويش همراه است و بنابر رسم به انحاي مختلف براي عروس بخت و اقبال آرزو مي كنند.
    در شرق گيلان نهالي را كه از خانه پدرش كنده اند، همراهش مي كنند و اين نهال را عروس و داماد با هم در حياط خانه داماد مي نشانند، در برخي روستاها مادر عروس پاي خروسي را كه از مادر داماد گرفته با دسته هاي رنگين ابريشمي به پاي مرغي مي بندد و آن مرغ و خروس را با عروس همراه مي كنند تا در خانه داماد بند از پاي آنها برگيرند و در لانه يي كه آماده كرده اند جايشان دهند. در خيلي از نقاط نان و آرد در سفره يي به كمر عروس مي بندند، تا با خود خيروبركت به همراه داشته باشد. به اين ترتيب عروس عازم خانه بخت مي شود، اما قبل از آنكه پا از خانه بيرون بگذارد در هرجا بنابر رسم برادر يا دايي عروس جلوي در را مي گيرد و در سري (در ماسال ) و داييانه (در شرق گيلان ) مي گيرند و اين مبلغ پولي است به تناسب شرايط مالي و برحسب روابط خانواده ها كه متقابلاص آنها را هم به بردن هديه يي موظف مي كند. عروس زير باران شاباش نقل و پول و گل ، پا از خانه بيرون مي گذارد و آبي كه زيرپايش مي ريزند، بدرقه راهش مي شود. اگر راه خانه داماد نزديك باشد، عروس را پياده مي برند و اگر راه دور باشد، در روستاها، نقاط كوهستاني ، مركبش اسبي خواهد بود مزين و آراسته . در مسير راه آ
    ينه و چراغ جلوي عروس مي برند، اسفند دود مي كنند، مي رقصند، مبارك باد مي خوانند و نوازندگان هم با صداي ساز و نقاره جمع را همراهي مي كنند. جلوي خانه هر خويش و آشنايي كه برسند اهل خانه شربت و شيريني مي دهند. برنج و نقل و پول شاباش مي كنند و آب زيرپاي عروس مي ريزند. در برخي نقاط شمع و چراغ جلوي عروس مي آورند، قرباني مي كنند و در تمام مسير نوازندگان با صداي سرنا و نقاره جمع را همراهي مي كنند. در مناطق شرقي گيلان و در آبادي ها و روستاهاي كوهستاني ديلمان ، عروس را كه از هرجوي آب روان بگذرد بخشي از مهريه اش را به حضرت فاطمه زهرا مي بخشد. در نيمه راه داماد با دوتن همراهش ، ساقدوش و سلدوش به پيشواز عروس مي آيند و داماد يك نارنج ، پرتقال ، سيب و يا تكه يي قند به طرف عروس پرتاب مي كند كه هم بركف خواهي و طلب نيكبختي در آن نهفته است و هم سايه يي محو از جدال ها و كشمكش هاي معمول در اين مراسم ، از زمان هاي كهن را در خود دارد. نمودهاي ديگري از اين موضوع در مراسم عروسي در نقاط مختلف گيلان و در ساير مناطق ايران ديده مي شود. از جمله در اغلب نقاط گيلان رسم است كه هنگام بردن عروس كساني كه از خانه داماد آمده اند سعي مي كنند چيزي از خانه ع
    روس بدزدند. و متقابلاص خانواده عروس با دقت مراقبند تا كسي به اين كار موفق نشود و اينها در حاشيه مراسم عروس بران «گيشه بري » لطف و شيريني و هيجان خاصي به آن مي دهد و گهگاه بگو مگوهايي را هم در پي دارد. در روستاي ناصر كياده لاهيجان ، وقتي عروس از جلوي خانه خويشان نزديك عبور مي كرد علاوه بر شاباش و پذيرايي با نقل و شيريني يك قاشق چوبي هم در دستمالي كه به كمر عروس بسته شده بود قرار مي دادند. قاشق چوبي نماد وجودي والا و منشا خيرو بركت بود.
    ورود عروس به خانه داماد آداب و رسوم گوناگوني دارد كه در همه آنها از عروس خانواده با دادن هديه يي استقبال مي شود و در اغلب نقاط پس از پا نهادن به درون خانه بخت ، عروس و داماد به اتفاق دور حوض يا چاه آب خانه مي گردند و عروس سكه يي نثار آن مي كند. اگر در خانه يي حوضي نباشد طشت آبي در ميان مي گذارند و آن را بدل از حوض و چاه آب قرار مي دهند. همزمان با بردن عروس يا پيش از آن جهاز (جهيزيه ) را نيز در خوانچه هايي كه برسر مي گيرند به خانه داماد مي برند و هرچيز را در جاي خود مي چينند، در بعضي نقاط قبل از بردن جهيزيه آن را به تماشا مي گذارند و زنان و دختران به «جهازتماشا» مي آيند.
    معمولا اقلام جهيزيه را قبل از بردن صورت مي گيرند. روز عروسي بعد از ناهار، كساني كه دعوت شده اند به فراخور حال و به نسبت ارتباطي كه با خانواده عروس و داماد دارند، پول مي پردازند. چند نفر هم حساب پول ها را نگه مي دارند و صورت برداري مي كنند. شب عروسي ضمن نمايش ها و بازي هايي كه دارند، پهلوانان محله و ده و روستاهاي اطراف دعوت شده اند، كشتي مي گيرند و برندگان صاحب «برم » مي شوند. چوب برم ، چوبي سه يا چند شاخه يي است كه جلوي خانه داماد و كنار محلي كه پهلوانان كشتي مي گيرند در زمين فرو مي كنند و يا به تيرهاي ايوان خانه مي بندند و اشيايي نظير كيف پول ، شال گردن ، پارچه ، آيينه ، دستمال و همچنين ميوه و خوراكي را به شاخه هاي آن مي آويزند. معمولا براي كشتي گيران چند برم درست مي كنند، گاهي هم برم ها را از خانه عروس مي آورند.
    پس از برگزاري مراسم شب عروسي ، روز دوم يا سوم همه به ديدن عروس و داماد و به اصطلاح «عروس تماشا» مي روند و بين عروس و نزديكان دو خانواده ، به تفاوت رسم در هرجا هدايايي رد و بدل مي شود. در ماسال سابقاص دختران عرق چيني به سر مي گذاشتند كه وجه تمايز دختران و زنان بود و دختري كه عروس مي شد، با همين عرق چين به خانه داماد مي رفت و در آنجا در روز دوم يا سوم عروسي ، مادر يا خواهر داماد آن را از سرش بر مي داشت و هديه يي به او مي داد. در شرق گيلان تفاوت دختران و زنان از چتر زلف و ابروان معلوم مي شد و شب قبل از عروسي زلف عروس را چتري مي زدند.
    در واقع اين نوشتار خلاصه يي از آيين ازدواج در استان گيلان است . گرچه در عصر كنوني سنت ها و آداب و رسوم جايش را به اعمالي سخت و دست و پاگير داده و باعث خرج هاي اضافي شد اما در بعضي نقاط گيلان هنوز كه هنوز است براي سنت ها و آداب و رسوم هايشان ارزش قايلند و سعي مي كنند در مراسم ها و آيين ها حتماص سنت ها را به جا آورند.
    در خاتمه نوشته ام را مزين مي نمايم با يك حديث از پيامبر اكرم (ص ):
    «اگر هر مسلماني ازدواج نكند نيمي از دين خود را به جا نياورده است .»
    
    
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1145 به تاريخ 4/4/85، صفحه 6 (گفتني)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 897 بار



آثار ديگري از "مريم صالح پور"

  قلعه رودخان شاهد امتداد تاريخ گيلان
مريم صالح پور، اعتماد 5/6/85
مشاهده متن    
  كاربرد چاي در مجالس خواستگاري
مريم صالح پور، اعتماد 22/5/85
مشاهده متن    
  نگاهي به نهضت سوادآموزي ؛زدودن جهل
مريم صالح پور، اعتماد 13/4/85
مشاهده متن    
  از خانواده هاي مستبد تا خانواده هاي دموكرات
مريم صالح پور، اعتماد 6/3/85
مشاهده متن    
  از سبزي زندگي بهره مند شويم
مريم صالح پور، اعتماد 2/3/85
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله سيستم هاي فازي ايران
شماره 6 (پياپي 65)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است