|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق85/4/19: نگاهي ديگر به يپرم خان
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3365
چهار شنبه 24 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 804 19/4/85 > صفحه 22 (مشروطه) > متن
 
      


صد چهره 
نگاهي ديگر به يپرم خان


نويسنده: آندرانيك هويان

در روزنامه دوم تيرماه مطلبي تحت عنوان «مردي كه مجلس را بست» به شرح فعاليت هاي يپرم خان در دوران مشروطيت پرداخته بود. در مطلع آن نوشته به ديدگاه هاي كاملاً متفاوت درباره يپرم خان اشاره شده و نويسنده به نكاتي درباره يپرم خان اشاره كرده بود. در نوشته زير از ديدگاهي ديگر با تكيه بر اسناد تاريخي ذكر شده فعاليت هاي يپرم خان مورد بررسي قرار گرفته است:
    •••
    نوشته اند «يپرم خان يكي از حاميان اصلي اعدام شيخ فضل الله نوري بود.» يپرم خان رئيس نظميه و مرد جنگ و رزم بود و در سياست دخالت نمي كرد. هيچ گونه مدرك و سندي كه از دخالت يپرم خان در دستگيري، محاكمه و اعدام شيخ فضل الله نوري حكايت كند وجود ندارد. مدتي است برخي بدون آگاهي از وقايعي كه در جنبش مشروطيت به وقوع پيوسته مطالبي عليه يپرم خان كه در راه ميهنش جنگيد و به شهادت رسيد مي نويسند. مورگان شوستر رئيس خزانه داري كل ايران چنين نوشته است: پس از فتح تهران همان شب اول كه حكومت نظامي پايان يافت قزاقي به نام خانبابا به خانه محمد وليخان سپهدار صدراعظم مي رود و نامه اي كه شيخ فضل الله براي محمدعلي شاه نوشته بود به سپهدار مي دهد. سپهدار فوراً با تلفن با سردار اسعد، معزالسلطان و چند تن ديگر از اعضاي كميته انقلاب تماس مي گيرد و آنها را براي تشكيل جلسه اضطراري به خانه خود دعوت مي كند. پيش از برآمدن آفتاب به سر دسته مجاهدان حكمي مي دهند كه ۱۷ نفر از جمله شيخ فضل الله نوري، حاجب الدوله، حاج علي اكبر بروجردي، صنيع حضرت و ديگران را دستگير كرده و تا ظهر در نظميه بازداشت كنند. سه روز پس از دستگيري آن ۱۷ نفر، هيات عالي قضايي دادگاه انقلاب به رياست شيخ ابراهيم زنجاني تشكيل مي شود و شيخ فضل الله و ساير دستگيرشدگان را محاكمه مي كنند. هيات قضات دادگاه عالي انقلاب را هيات مديره اي برگزيده بود كه از دوازده نفر تشكيل شده و در غياب مجلس شوراي ملي قائم مقام آن بود و رتق وفتق امور مملكت را برعهده داشت. براساس اسناد معتبر موجود، محمد وليخان سپهدار و اعضاي هيات مديره، حكم دستگيري شيخ فضل الله و بقيه را به سر دسته مجاهدان ابلاغ كرد و مجاهدان شيخ فضل الله و سايرين را دستگير كردند. دادگاه عالي انقلاب آنها را محاكمه و محكوم به مرگ كرد. هيات مديره راي دادگاه عالي انقلاب را تاييد و تنفيذ كرد. در جلسه منزل محمد وليخان سپهدار، يپرم خان حضور نداشت. او عضو دادگاه عالي انقلاب و هيات مديره نبود، پس چگونه ممكن است چنين تهمت هاي ناروايي به يپرم خان نسبت داد. مهدي انصاري در كتاب رويارويي در انديشه نوشته است: ضمن سئوالات، يپرم از در پايين آهسته وارد شد. و پنج شش قدم پشت سر آقا براي او صندلي گذاشتند نشست. آقا ملتفت آمدن يپرم نشده بود. يك مرتبه آقا از مستنطقين پرسيد يپرم كدام يك از شما هستيد؟ اين سند مويد دو مسئله است: يكي آنكه يپرم خان شيخ فضل الله را دستگير نكرده بود زيرا در آن صورت او را مي شناخت و نيازي به پرسش نداشت، ديگر آنكه يپرم عضو دادگاه نبود و براي او صندلي مجزا گذاشتند و در جايگاه اعضاي دادگاه عالي انقلاب ننشست. از طرف وزرا حكمي به يپرم خان رسيد كه بيست نفر از مخالفان مشروطه را دستگير كنند ولي يك ساعت پيش از اجراي حكم سپهدار كه رئيس الوزرا بود، تلفني به يپرم خان دستور داد كه حكم مزبور را متوقف بدارد. (مورگان شوستر- اختناق ايران، ص۱۵۲ ) يپرم گفت سپهدار بي شبهه حكم به استخلاص اشخاص مزبور خواهد كرد. در صورتي كه امر او را مخالفت نموده و حكمش را امتثال نكنم چون سپهدار با بعضي از روحانيون روابط دوستانه دارد شايد مرا به اين عنوان كه كافر مي باشم بدنام و لكه دار نموده و به اين وسيله خود را قهرمان و شخص اول قلم دهد. آيا پذيرفتني است كه يپرم خان با شناختي كه از شيخ فضل الله نوري و مقامي كه آن روحاني طراز اول در پايتخت داشت در دستگيري، محاكمه و اعدام او دخالت كند. در تاريخ ۲۶ رجب ۱۳۲۸ قمري مجلس شوراي ملي قانوني تصويب و آن را به دولت ابلاغ كرد. سه ماده اول قانون مزبور به اين شرح بود: ۱- اسلحه را بايد باي نحوكان از اشخاص غيرنظامي و غيرمطيع بدون استثنا خلع كند. ۲- خلع اسلحه به حكم دولت به توسط نظميه و مامورين نظامي و قواي مرتبه دولت خواهد بود. ۳- هركس در مقابل اين حكم تمرد كند به قوه قهريه گرفتار خواهد شد. جمعي از مجاهدان كه حاضر به تسليم اسلحه خود نبودند در پارك اتابك گرد آمدند. قشون دولتي كه اغلب آنها بختياري بودند به فرماندهي سردار بهادر پارك اتابك را محاصره كردند. محيط طباطبايي در روزنامه كشور سال ۱۳۲۶ نوشته است: قوام السلطنه با درشكه به ميدان كارزار آمد و دستور حمله را صادر كرد. يپرم خان نه فرماندهي گروه را به عهده داشت و نه دستور حمله داده بود و در اين كارزار نقشي نداشت. در مورد بستن مجلس ناصرالملك مجلس را مرتباً تحت فشار قرار داده بود. سرانجام با اصرار ناصر الملك راي به بستن مجلس دادند و يپرم خان را مامور اين كار كردند. در مقابل بستن مجلس آنهايي كه اولتيماتوم دولت روسيه را پذيرفتند مقصر و جوابگو هستند يا يپرم خان كه مامور اجراي دستور دولت ايران بود.
    
    


 روزنامه شرق، شماره 804 به تاريخ 19/4/85، صفحه 22 (مشروطه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 330 بار
    



آثار ديگري از "آندرانيك هويان"

  رفيع ترين بناي جهان اسلام
آندرانيك هويان، همشهري 8/5/85
مشاهده متن    
  منحصربه فردترين معماري صخره اي جهان
آندرانيك هويان، همشهري 1/5/85
مشاهده متن    
  خرم و پرگل و ريحان / آشنايي با جاذبه هاي گردشگري و طبيعت استان گلستان
آندرانيك هويان، همشهري 24/3/85
مشاهده متن    
  كليساي استپانوس مقدس / ايران زيبا
آندرانيك هويان ، همشهري 20/2/85
مشاهده متن    
  زيگوراتي براي اونتاشگال
آندرانيك هويان، همشهري 17/2/85
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مليكا
متن مطالب شماره 146، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است