   
|
مصرف مراكز خرید
نويسنده: عباس كاظمی
چگونه می توان از خلال مطالعه مصرف فضاهای شهری به تاملی انتقادی در باب وضعیت گروه های حاشیه ای دست یافت مراكز خرید در شهرهای بزرگ و از جمله تهران یكی از این فضاهای شهری است كه مصرفی عام یافته است. نگرانی صاحب نظران نظریه انتقادی این بود كه پاساژها و كالاهای پرزرق و برق آن مصرف كنندگان را به خوابی ابدی خواهند برد. می دانیم كه در نگاه والتر بنیامین پاساژ، معبد جامعه سرمایه داری است. اما اگر بخواهیم دقیق تر به موضوع نگاه كنیم می بینیم كه ما در مراكز خرید شهری همواره با فریب خوردگان سروكار نداریم، آنها ممكن است مكان را به بازی گیرند و با تغییر كاربری آن نشان دهند كه كالاها چندان اهمیتی برای آنها ندارد. بنابراین كلیت شیء گونی كه لوكاچ در پس نظریه بت انگاری ماركس درك كرده بود نمی تواند تماما حضور مصرف كنندگان را در فضاهای مصرفی مدرن توضیح دهد. مطالعه ما در تهران نشان داد كه بخشی از مردم اساسا برای كاری غیر از خرید و غیر از دیدن كالاها به پاساژها می آیند. در عوض، آنها مراكز خرید را به تسخیر خود درمی آورند و فضاهای خاص خود را تولید می كنند. فضاهایی كه به واسطه اقلیت های فرهنگی، حاشیه نشین های شهری و همه گروه های فرودستی كه به نوعی در جامعه فراموش شده اند یا كمتر به بازی گرفته شده اند ایجاد شده است. اقلیت هایی كه تماما محصول گسترش شهرنشینی و نوسازی در ایران هستند. اقلیت هایی كه به جای قرار گرفتن در مكان های رسمی ادارات، عرصه عمومی، محیط كار در فضاهای عمومی زندگی پناه گرفته اند و قلمرو خود را پدید آورده اند قلمرو زنانه ای كه دوشادوش قلمرو مردانه است قلمرو نوجوانانی كه در كنار قلمرو بزرگسالان قرار دارد قلمرو گروه های فرودست جنوب شهری كه درون فضای فرادستان است قلمرو «علافان» و بیكارانی كه به موازات افرادی كه برای خرید و كار به پاساژ می آیند شكل گرفته است، قلمرو همه «فراموش شدگانی» كه مركز خرید، محیطی برای نمایش آنها شده است. در یك كلام، مردم در مكان هایی چون مراكز خرید تشكیل شبكه ای از حاشیه ای ها می دهند. شبكه ای كه به واسطه خلق فضاهای بی شمار و ناهمگن، همگنی مراكز خرید را زیر سئوال می برد و از طریق كردار پرسه زنی و حضور غیرمتعارف معناسازی می كند و به واسطه مصرف فرهنگی خاص و دستكاری موقعیت مكان، تولید لذت می كند.
روزمره گی: مصرف مراكز خرید عباس كاظمی
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 91 بار
|
فهرست نشريات
