|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد85/10/5: انقلاب نوسنگي
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4303
پنج شنبه 18 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1294 5/10/85 > صفحه 13 (علم) > متن
 
      


داستان نياكان-1 
انقلاب نوسنگي
زراعت و تاثير آن بر زندگي انسان

نويسنده: الهيار اميري


    شايد منطقي تر بود اگر تاريخ گذشته انسان را از گذشته يي دورتر آغاز مي کردم، نه نقطه يي چنان نزديک که در واقع تکامل فرصت چنداني براي قدرت نمايي نداشته است. البته اين کار فرصت بررسي وقايع کاملاً تصادفي در تاريخ تکامل را از ما مي گيرد، وقايعي که تاثيري مستقيم در انسان شدن ما داشته اند و البته کاملاً خارج از توان و تصور ما. اما اين وجه قضيه هم حداقل يک مزيت دارد و آن هم اين بود که «داستان نياکان» را از دوراني آغاز مي کنيم که انسان از لحاظ زيست شناختي تفاوت چنداني با شرايط کنوني اش نداشته است، درست مثل اينکه انساني را امروز بگيريم و به 10 هزار سال پيش پرتاب کنيم. اما همين تاريخ نزديک هم نشان مي دهد که ما تا چه حد وابسته به پديده هايي خارج از اختيار و قدرتمان بوده ايم و طبيعت به راحتي سرنوشت ما را در دست داشته و ما را به هر جا که خواسته رانده است. پس از زراعت و تاثير آن بر انسان، سراغ پيدايش شهرها و آغاز تمدن مي رويم.
    
    بي شک يکي از گام هاي بلند انسان امروزي در تاريخ خود زراعت بود. البته بهتر است بگوييم زراعت و دامپروري يا به طور کلي اهلي سازي و پرورش حيوانات و گياهان. زراعت علاوه بر آنکه شيوه زندگي انسان را از آذوقه جويي به توليد غذا تغيير داد، باعث يکجانشيني او و پس از آن پايه گذار روستاها و شهرها شد. اين شيوه به عنوان يک منبع غذايي مطمئن و قابل پيش بيني، براي انسان شرايط زندگي باثبات تري را فراهم آورد تا در آن برخي افراد بدون نگراني نسبت به تامين غذاي خود با فراغ بال بيشتر نيروي شان را صرف وظايف ديگر و تخصصي شدن تدريجي جوامع کنند. پس بيراه نيست وقتي مي گوييم تکيه ناخودآگاه انسان بر زراعت، انقلابي در تاريخ انسان پديد آورد و طي مدت زماني اندک سر و ساماني به ما بخشيد. جالب آنکه در زبان انگليسي زراعت )cultivation( و فرهنگ )culture(، هر دو ريشه مشترکي در لاتين )cultus( دارند.
    
    ريشه هاي زراعت و شباني از عصر ميان سنگي
    با افزايش دما و آب شدن يخچال ها در 12 هزار سال پيش، بسياري از نواحي به زير آب رفت و تغييراتي اساسي در زيستگاه هاي انساني پديد آمد. با از بين رفتن گله هاي بزرگ جانوران در نتيجه افزايش سطح درياها، انسان علاوه بر شکارگري که الگوي غالب غذايي پيش از آن بود، به غذاهاي دريايي و گردآوري گياهان هم وابسته شد. اين شيوه جديد زندگي مبتني بر سه منبع غذايي يعني شکار پرندگان و پستانداران کوچک، ماهيگيري و گردآوري گياهان وحشي خوراکي، به جاي شکار تنها، طبعاً منابع غذايي مطمئن تري را براي انسان فراهم آورد. بنابراين انتخاب اين گزينه هاي غذايي از سر ناچاري و براي سازگاري و بقا در شرايط جديد، آغازگر «عصر ميان سنگي» )Mesolithic( در 12 هزار سال پيش و شيوه نوين زندگي شد. در برخي نقاط جهان افراد در گروه هاي يکجانشين و بزرگتري گرد هم آمدند و همکاري با افرادي خارج از قلمرو خانواده شکل گرفت. برخي از همين دهکده هاي ابتدايي پس از آن به سرعت به روستاهاي زراعي، شهرک ها و سرانجام شهرها گسترش يافتند.
    
    انقلاب نوسنگي
    «عصر نوسنگي» )Neolithic، آغاز از 11 هزار سال پيش( به خاطر ابزار سنگي صيقل يافته يي که در اين دوران ساخته شد به اين نام خوانده مي شود. اما مهم تر از وجود اين ابزار، گذار از آذوقه جويي به زندگي مبتني بر توليد غذا است که تغييري اساسي در شيوه معاش انسان هاي آن زمان و پيامد مستقيم «عصر ميان سنگي» محسوب مي شود. گفتيم «عصر ميان سنگي» از حدود 12 هزار سال پيش و در اروپا و جنوب غربي آسيا آغاز شد و مشخصه بارز آن استفاده از منابع جديد و گسترده تر غذايي بود.
    
    اين دوران در اصل دوران گذار تدريجي از الگوهاي آذوقه جويي )ماهيگيري، شکار و گردآوري گياهان وحشي( به الگوي توليد غذا )زراعت و شباني( است. در پاسخ به اينکه اين گذار چقدر طول کشيده هنوز هم نمي توان به دقت مرز مشخصي بين اين دوران و «عصر نوسنگي» قائل شد اما آنچه مي دانيم اين است که اين گذار چندين قرن يا حتي يک هزار سال به درازا کشيده و به همين خاطر پايان آن و آغاز «عصر نوسنگي» را در حدود 11 هزار سال پيش مي دانند.
    
    يکي از نخستين نواحي که اين گذار را تجربه کرد جنوب غربي آسيا بود که البته بيش از نواحي ديگر هم بررسي شده است. بقايايي از جانوران و گياهان اهلي، همه با قدمتي بيش از 8 هزار سال در برخي نقاط اردن، اسرائيل، سوريه، ترکيه، عراق و ايران يافت شده اند.
    
    در پرورش حيوانات و گياهان مهم ترين موضوع اهلي سازي )domestication( است. در قسمت بعدي به مفهوم اهلي سازي و شواهد ابتدايي آن در گياهان و جانوران مي پردازيم.
    
    
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1294 به تاريخ 5/10/85، صفحه 13 (علم)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 603 بار
    



آثار ديگري از "الهيار اميري"

  جست وجوي گياهان در سياره فراخورشيدي به رنگ ارغوان
الهيار اميري، اعتماد 14/12/86
مشاهده متن    
  در جست وجوي حيات فرازميني /آبادي بدون آب
الهيار اميري، اعتماد 30/11/86
مشاهده متن    
  از سر ناچاري يا انتخاب / توليد غذا
الهيار اميري، اعتماد 19/10/85
مشاهده متن    
  انسان سرگرم اهلي سازي
الهيار اميري، اعتماد 12/10/85
مشاهده متن    
  انسان سرگرم اهلي سازي / داستان نياكان ۲
الهيار اميري، شرق 15/6/85
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه توسعه كارآفريني
متن مطالب شماره 3 (پياپي 41)، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است