|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد ملي85/10/7: درياي نور - داريوش شهبازي
magiran.com  > روزنامه اعتماد ملي >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 996
دوشنبه بيست و ششم مردادماه



خدمات سايت




 
MGID5061
magiran.com > روزنامه اعتماد ملي > شماره 266 7/10/85 > صفحه 8 (جامعه) > متن
 
      


درياي نور - داريوش شهبازي




    قصه خنجر الماس مگوييد به ما
    كه در اينجا سخن از تيغ زبان مي گذرد
    
    صائب تبريزي
    
    
    الماس گوهري است، سخت، سپيد و مشهور و بسيار گرانقيمت. مشهورترين الماسي هاي دنيا سيزده عدد است كه تاريخ ايران با سه قطعه از آنها آشنايي دارد: 1( الماس درياي نور 2( الماس اورلف 3( الماس كوه نور.
    
    
    كه شرح مختصر هر سه قطعه از اين قرار است: در سال 1151 قمري كه نادرشاه هندوستان را تسخير كرد چون دوباره سلطنت آنجا را به پادشاه هند يعني محمدشاه گوركاني ارزاني داشت، محمدشاه جواهر و ذخاير سلاطين سلف خود را كه در دستگاه سلطنت موجود بود به نادرشاه تقديم كرد كه اين سه گوهر جزو آن گوهرها است.
    
    
    درياي نور- امروز در خزانه ايران است و از حيث شكل به نيمه يك سيب شبيه است و دويست و هشتاد قيراط وزن دارد و معروف است كه قبل از تراش 780 قيراط وزن آن بوده است. درياي نور پس از نادر ظاهرا در تصرف نوه او شاهرخ درآمد و بالاخره به دست سلاطين قاجار افتاد و ناصرالدين شاه علاقه مخصوصي به آن گوهر گرانبها داشت و گاهي آن را به جيفه خود و زماني به بند ساعت و گاه به سينه خود مي زد و حتي توليت درياي نور را منصب مخصوصي قرار داده بود. در سال 1296 قمري توليت آن به حاجي محمد رحيم خان خازن الملك مفوض شده بود.
    
    
    بعد سنگ مزبور به موزه فرستاده شد و همانجا بود تا در سال 1327 قمري كه محمدعلي ميرزا به سفارت روس پناهنده شد و سنگ مزبور را در ضمن جواهر ديگر سلطنتي با خود به آنجا برد و ادعا داشت كه گوهر مزبور ملك شخصي او است و چيزي نمانده بود كه اين يكتا گوهر بزرگ و يادگار عهد فتوحات نادري نيز به روسيه برود ليكن همت مليون و مشروطه خواهان تهران آن را نجات داد.
    
    
    اورلف )به ضم لام- ( شكل آن به درياي نور شبيه است و اين گوهر پس از قتل نادرشاه )1160 قمري( به يك ارمني فروخته شد و او هم در سال 1186 در مقابل 4500000 منات نقره و يك فرمان اعياني به امپراطريس روس )كاترين دوم= خورشيد كلاه( فروخت و بدين ترتيب از ايران جدا شد.
    
    
    كوه نور- مشهورترين الماس ها است و در حقيقت پادشاه الماس ها است و مي گويند درياي نور خوش آب و خوش تراشي نيست و اورلف خوش آب است و خوش تراش نيست و اين كوه نور است از حيث آب و تراش بي مانند است.
    
    
    كوه نور پس از قتل نادر به دست احمدخان ابدالي افغاني از سرداران او افتاد و سپس از طريق كمپاني هند شرقي به ملكه انگلستان تقديم شد و اكنون در دستگاه سلطنتي آن كشور است / تاريخ تهران )بلاشي(، ص 198.
    
    
    مادام كارلاسرنا در سفرنامه اش از درياي نور ياد كرده و گفته آن الماس به وزن 186 قيراط به شكل هرم معروف ترين جواهر خزانه ملي ايران است. گويا آقا محمدخان قاجار شخصا آن را از بازوبند لطف علي خان زند گشوده است. آخرين مدعي نيز محمدعلي شاه بود كه بعداز شكست از مشروطه خواهان )1336 قمري( با خود به سفارت روس برد و پناهنده شد ولي جواهرات از وي مسترد شد.
    
    
    مورخين نوشته اند آقا محمدخان در سال 1209 قمري هنگام تاجگذاري خود را به تاج ماه و بازوبند درياي نور آرايش نموده و سكه به نام خود زد.
    
    
    لرد كرزن انگليسي ماجراي الماس هاي مزبور را چنين حكايت مي كند: ...< بعد از مرگ نادرشاه كوه نور به دست احمدشاه ابدالي افتاد و از او به شاه شجاع رسيد و رونجيب سينگ معروف به <شير پنجاب> از او گرفت و از طريق فتح و پيروزي نصيب خانواده سلطنتي انگليس شد... من تقاضا كرده بودم )وقتي در ايران بودم( درياي نور را تماشا كنم معلوم شد در صندوق آهني محفوظ است و وقتي كليد نباشد و صدراعظم حاضر نباشد نشان دادن آن ممنوع است.>
    
    
    دكتر پولاك طبيب ناصرالدين شاه در اوايل سلطنتش مي نويسد: ...< از ميان الماس هاي سلطنتي به درياي نور برمي خوريم. آن را به صورت مسطح تراش داده اند و كاملا پاك است اما به علت نوع تراش چندان تلالو ندارد من اغلب از ديدن آن به ياد تكه اي يخ مي افتادم. شاه گاهي دستور مي داد آن را در بازوبندي كار بگذارند.>
    
    
    در ناسخ التواريخ درباره الماس درياي نور آمده؛ كه خوانين خراسان دو گوهر درياي نور )8 مثقال( و تاج ماه )5 مثقال( را به محمدحسن خان قاجار پيشكش كردند. البته اين سخن درست نيست.
    
    
    اعتمادالسلطنه در مرآت البلدان از درياي نور چنين مي نويسد: <در 1209 جشن و سلام نوروزي در تهران انعقاد يافت. حضرت آقامحمد شاه در اين سلام به استدعاي امرا و اعيان و سران سپاه تاج شاهي مشهور به تاج ماه و بازوبند مكلل به الماس معروف به درياي نور را از فرق و بازوي مبارك نامي فرمود و سكه به نام پادشاه ذيجاه زدند.>
    
    
    در كتاب تهران به روايت تاريخ، نحوه انتقال درياي نور اين گونه درج است: <اين الماس پس از قتل نادرشاه به نوه او شاهرخ رسيد سپس به دست اميرعلم خان خزيمه و بعدا به دست لطف علي خان زند افتاد و پس از قتل وي به آقامحمدخان رسيد.>
    
    
    دكتر فووريه پزشك ناصرالدين شاه هم در اواخر دوره ناصري درياي نور را ديده از آن مي نويسد: <امروز قطعه الماس درياي نور را ديدم شاه كه تازه از آنفلوآنزا راحت شده بود ولي هنوز ضعف دارد آن را از جيب خود بيرون آورد و گفت كه چون همراه داشتن آن باعث تقويت مزاج است آن را در جيب خود گذاشته ام.
    
    
    ... تمام سطوح آن صاف و يكنواخت است جز يك طرف آن كه فتحعلي شاه نام خود را بر آن حك كرده است... اعليحضرت به من مي گفت كه درياي نور يكي از جواهرات تاج كورش كبير بوده است.>
    
    
    وضعيت درياي نور در دوران سلطنت محمدشاه به قلم نويسنده ناتسخ التواريخ: ...< محمدميرزا بدون زحمت به تهران رسيد و در باغ نگارستان فرودآمد از شهر خسروخان گرجي شمشير الماس نشان و ديگر آلات مرصع به جواهر و درياي نور و ... را از گنجوران ظل السلطان انتزاع نموده به حضرت آورد.>
    
    
    در دايره المعارف فارسي وزن آن 186 قيراط و به شكل هرم نوشته و آن را همراه دو الماس كوه نور و تاج ماه از جواهراتي است كه نادرشاه با خود از هندوستان آورده است. درياي نور از قديمي ترين جواهر شناخته شده جهان به شمار مي آيد كه اينك در خزانه بانك مركزي ايران نگهداري مي شود.
    
    
    درياي نور - داريوش شهبازي
    


 روزنامه اعتماد ملي، شماره 266 به تاريخ 7/10/85، صفحه 8 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 936 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي كردستان
متن مطالب شماره 5 (پياپي 91)، آذر و دي 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است