 
|
چه وقت تنبيه چه وقت تشويق
تشويق و تنبيه از ابزارهايي است كه والدين براي تربيت كودكان به كار مي گيرند. خانواده ها هركدام راهكارهاي ويژه اي براي تنبيه و تشويق كودكان دارند. كارشناسان معتقدند براي رشد عاطفي و ذهني كودك، پاداش و تنبيه لازم است.
اما بسياري از والدين هستند كه نمي دانند چه وقت كودكانشان را تشويق كنند و چه زماني تنبيه.
۱ ـ عوارض تنبيه بدني
برخي والدين تنها راه تربيت فرزندانشان را تنبيه بدني مي دانند؛ اما بايد در نظر داشت كه به جاي تنبيه و اعمال خشونت فيزيكي راه هاي بهتري هم مي توان پيدا كرد. تنبيه بدني عوارض متعددي در رفتار و روحيه كودك دارد. كارشناسان معتقدند كودكاني كه تنبيه بدني مي شوند بيشتر از ساير كودكان مضطرب و پرخاشگر هستند. آنان مي گويند براي تربيت كودكان نبايد از تنبيه بدني استفاده كرد زيرا موجب اختلالات رفتاري كودكان مي شود. كارشناسان اثرات تنبيه بدني را بسيار تأثيرگذار در روح و شخصيت كودك مي دانند. والدين بايد در نظر داشته باشند در حالي كه بسيار خشمگين هستند نبايد كودك را تنبيه كنند. زيرا در هنگام عصبانيت قدرت تصميم گيري مناسبي ندارند. تنبيه بدني كم اثرترين و بدترين نوع تنبيه است. تنبيه بدني مسئوليت را از دوش كودك برمي دارد. هنگامي كه مي خواهيد كودكي را تنبيه كنيد رفتارو عمل زشتش را نكوهش كنيد نه صفت او را . يعني از به كار بردن كلماتي نظير اين كه «تو كي آدم مي شوي؟» يا «ديگر دوستت ندارم»، جداً خودداري كنيد. اين كلمات فقط امنيت اجتماعي كودك را به خطر مي اندازد و هيچ گونه ارتباطي به رفتار يا اعمال بد كودك ندارد.
تشويق هميشه بايد بجا باشد
بسياري از كارشناسان معتقدند كه اگر كودكي عمل قابل توجهي انجام داد بهتر است او را تشويق كنيم چرا كه كودك تلاش مي كند تا آن كار را دوباره تكرار كند. تشويق كودك موجب رغبت و دلگرمي و نشاط و تحركش مي شود و او را به جديت وادار مي كند. بايد توجه داشت كه تشويق به سن و درك كودك و نوع عمل او بستگي دارد.
تشويق انواع مختلفي دارد. گاه به صورت دلجويي است، گاه عبارتي محبت آميز . برخي اوقات يك نگاه توأم با لبخند و نشاط، زماني وعده تعريف يك قصه، و گاهي دادن بسته اي كوچك مداد رنگي، شيريني، لباس، توپ، قلم و...
اوليا و مربيان بايد با توجه به سن و سطح درك بچه و اوضاع و شرايط خاص زندگي و ارزش و اهميت كار او، نوع تشويق و ميزان آن را انتخاب كنند. تشويق برخلاف تنبيه كه از عوامل بازدارنده است، عاملي ترغيب كننده است كه به انسان نيرو مي دهد. شخصي كه تشويق مي شود از كار و زحمت خود احساس رضايت مي كند و همين رضايت خاطر است كه جلو خستگي و بي ميلي او را مي گيرد.
تحسين كودك موجب مي شود كه اعتماد به نفس در وجودش پديد آيد، استعدادهاي نهفته اش شكوفا شوند و قواي دروني اش به فعليت برسند.
تشويق، شخصيت فرد را احيا مي كند، او را از يأس و بدبيني نجات مي دهد و به زندگي دلگرم مي كند و گاهي يك تحسين ساده، مسير زندگي فرد را دگرگون مي سازد.
وقتي كودك تحسين شود، احساس ارزشمندي مي كند.
تشويق پاسخي است به نياز طبيعي و رواني كودك.
ـ وقتي كودك را تشويق مي كنيم فرصتي فراهم مي شود تا كودك به توانايي، ظرفيت و ارزشمندي هاي خود پي ببرد و در نتيجه تصوير مثبت و ارزنده اي از خود در ذهنش ايجاد شود كه بعدها شكل دهنده حرمت نفس او خواهد بود.
اما مسأله مهم در تشويق كودك آن است كه كودك هميشه بجا تشويق شود
تشويق بدون دقت ممكن است به صورت رشوه درآيد و اعمال كودك به پاداش وابسته شود و پرتوقع و طلبكار پرورش يابد و در همه جا انتظار پاداش عملي يا معنوي داشته باشد، از همه كس طلبكار شود ولي خودش احساس مسئوليت نكند. گاهي حتي در برابر انجام وظايف قانوني يا اجتماعي يا شرعي خود نيز توقع پاداش خواهد داشت.
تشويق و تحسين بيش از حد، كودك را به غرور و خودبيني مبتلا مي كند و در درازمدت مانع پيشرفت كودك مي شود.
علت تشويق بايد مشخص باشد تا كودك بفهمد كه براي چه تشويق شده است.
نفس عملكرد كودك بايد تشويق شود نه شخصيت او.
تشويق بايد با تقويت دروني كودك همسو باشد و در برابر كارهاي ممتاز باشد، نه به صورت دائم و براي هر كار؛ زيرا اگر چنين باشد ارزش و تأثير تربيتي خود را از دست خواهد داد.
چه وقت تنبيه چه وقت تشويق
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 149 بار
|
فهرست نشريات
