|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 در    جستجو:  
روزنامه سرمايه85/12/14: مدير كل نشر اسكناس بانك مركزي : رشد نقدينگي اسكناس درشت تر مي طلبد
magiran.com  > روزنامه سرمايه >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 659
پنجشنبه چهارم بهمن ماه 1386



خدمات سايت




 
MGID4079
magiran.com > روزنامه سرمايه > شماره 410 14/12/85 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


مدير كل نشر اسكناس بانك مركزي : رشد نقدينگي اسكناس درشت تر مي طلبد




    سرانجام پس از گذشت بيش از 15 سال از طرح ايده چاپ اسكناس هايي با ارقام بالاتر از يك هزارتومان، روز گذشته خبر چاپ اسكناس پنج هزارتوماني از سوي بانك مركزي به طور رسمي اعلام شد و اين اسكناس از روز 21 اسفندماه جاري وارد چرخه پولي كشور مي شود.
    
    مدير كل نشر و چاپ اسكناس و خزانه بانك مركزي روز شنبه گذشته با اعلام رسمي خبر فوق خاطرنشان كرد كه در مرحله اول توزيع اسكناس هاي پنج هزارتوماني، تعداد شش ميليون برگ اسكناس وارد شبكه پولي و بانكي كشور شده و پس از تاريخ مذكور نيز بسته به ميزان نياز بازار، اسكناس هاي بيش تري چاپ و عرضه خواهد شد.
    
    خبر چاپ اسكناس پنج هزارتوماني در حالي به فاصله سه سال از انتشار اسكناس هاي دوهزارتوماني در اواخر سال 82 اعلام شد كه ايده چاپ اسكناس هايي با ارقام درشت تر اولين بار در اوايل شروع به كار دولت سازندگي در سال 1368 مطرح و با فاصله اي سه ساله يعني در سال 1371 درخواست رسمي انتشار اسكناس هاي دو، پنج و 10 هزارتوماني از سوي بانك مركزي به وزارت امور اقتصادي و دارايي ارايه شد. اما انتشار رسمي اولين سري از اسكناس هاي با ارقام بيش تر از يك هزار تومان يعني اسكناس دوهزارتوماني با فاصله اي 11 ساله و در آخرين روزهاي اسفندماه سال 82 اتفاق افتاد هر چند كه مجوز انتشار آندو سال پيش از اين تاريخ- سال 1380- توسط وزارت اقتصاد صادر شده بود.
    
    هزارتوماني سال 50 معادل 35 ريال امروز
    
    در طول سال هاي پس از انقلاب و با افزايش سالانه نرخ رشد نقدينگي و به تبع آن استفاده بيش تر مردم از اسكناس ها و مسكوكات رايج، لزوم انتشار اسكناس هايي با ارقام درشت تر روزبه روز ملموس تر مي شد چرا كه براساس يك پژوهش علمي در زمينه كاهش قدرت خريد اسكناس هاي رايج در كشور كه اوايل سا ل جاري در كنفرانس سياست هاي پولي و ارزي بانك مركزي مطرح شد، قدرت خريد هر قطعه اسكناس يك هزارتوماني كه براي اولين بار در سال 1350 منتشر شد در حال حاضر 282 برابر كاهش يافته و به 35 ريال نزول كرده است، به عبارت ديگر يك برگ اسكناس يك هزارتوماني سال 1350 معادل 65/99 درصد ارزش خود را از دست داده است.
    
    
    محمد نوفرستي، عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي و سميه هاشمي دانشجوي كارشناسي ارشد اين دانشگاه در تحقيق خود آورده اند:« با 282 برابر شدن قيمت ها طي سال هاي 1350 تا 1384، اسكناسي كه بتواند همان قدرت خريد اسكناس يك هزارتوماني سال 1350 را داشته باشد بايد اسكناسي به ارزش 282 هزار تومان باشد و با توجه به حجم مبادلات اقتصادي كشور، سرعت گردش پول و سهم اسكناس از حجم پول و نقدينگي كشور، جامعه فعلي ما در انتظار و نيازمند اسكناس هايي درشت تر از 200 هزار تومان است.»
    
    كدام راه حل؟ چاپ اسكناس درشت تر حذف صفر يا تغيير واحد پول؟
    
    به طور كلي ارزش پول ملي يك كشور زماني رو به نزول مي گذارد كه نرخ تورم آن كشور در طول ساليان متوالي نرخي دو رقمي و بالا بوده و مردم براي استفاده از كالا و خدمات مجبور به پرداخت حجم بيش تري از اسكناس و مسكوك شوند و اين دقيقاً اتفاقي است كه در طول سال هاي گذشته در ايران رخ داده است و به همين دليل است كه با وجود واحد پول «ريال» ايران و حتي اجزاي كوچك تر آن، امروزه اين واحد پولي كوچك ترين كاربردي در كشور نداشته و سكه 10 توماني يا يكصد ريالي كوچك ترين واحد پول كشور است كه كاربرد واقعي نيز ندارد.اين معضل، از آن دسته مشكلاتي است كه اغلب كشورهاي جهان آن را تجربه كرده اند و معمولاً براي حل آن سه راه حل پيشنهاد مي شود: چاپ اسكناس هاي درشت تر، حذف يك يا چند صفر از روي اسكناس هاي موجود و يا تغيير واحد پول كشور. در سال 82 كه خبر چاپ اسكناس هاي درشت، خبر روز خبرگزاري ها بود در مورد هر سه راه حل فوق خبرها و اظهارنظرهاي بسياري مطرح شد به نحوي كه مسوولان بانك مركزي معتقد به راه حل اول يعني چاپ اسكناس درشت تر بودند، اما برخي كارشناسان اصرار به حذف صفر از روي اسكناس هاي رايج داشتند و البته گروهي از كارشناسان نيز راه حل سوم را پيشنهاد مي كردند، كه البته هر كدام از اين روش ها آثار و تبعات خاص خود را به دنبال دارند. در اين ميان راه حل چهارمي نيز پيشنهاد شد كه آن هم استفاده از فضاي مجازي، پول الكترونيكي و انواع كارت هاي اعتباري بود كه به دليل آماده نبودن زيرساخت هاي لازم هنوز به مرحله اجراي كامل درنيامده است. اما در نهايت راهكار اجرايي همان انتشار اسكناس هاي درشت تر بود كه با شروع پروژه انتشار اسكناس دو هزار توماني از روز 24 اسفند 82 جامه عمل به آن پوشانده شد.
    
    لزوم چاپ اسكناس هاي درشت تر زماني قابل لمس تر مي شود كه مي بينيم در حالي كه شاخص سرانه تعداد اسكناس در اروپا 12 تا 16 برگ و در كشوري مانند پاكستان با جمعيتي بيش تر از دو برابر جمعيت ايران حدود 50 برگ است، اين شاخص در ايران به 100 برگ به ازاي هر نفر مي رسد. از سوي ديگر براساس آمار تعداد اسكناس هاي در گردش كشور به شش ميليارد برگ با عمر مفيد پنج سال مي رسد و سالانه بايد يك ميليارد و 700 ميليون برگ از اين اسكناس ها به دليل فرسودگي از چرخه پول خارج شود در حالي كه بانك مركزي تنها قادر به امحاي 700 ميليون برگ اسكناس درسال است و سالانه 120 ميليارد ريال صرف هزينه جايگزيني اسكناس هاي فرسوده مي كند و همه اينها دلايلي است كه چاپ اسكناس هاي درشت تر را موجه و حتي الزامي مي كند.
    
    عرضه شش ميليون برگ اسكناس پنج هزار توماني از 21 اسفند
    
    مديركل نشر و چاپ اسكناس و خزانه بانك مركزي در گفت وگو با «سرمايه» درباره دليل لزوم انتشار اسكناس هاي درشت تر مي گويد:«به نسبت افزايش نقدينگي در كشور بايد اسكناس درشت توليد شود تا حجم برگ اسكناس نيز كاهش يابد.»
    
    سيدجليل جليليان با تاكيد بر مطلب فوق مي افزايد:«اگر واحد پول و ارقام اسكناس ها درشت تر نشود،تعداد اسكناس ها زياد خواهد شد و افزايش برگ هاي اسكناس نيز مشكلاتي را براي مردم و سرويس دهي بانك ها ايجاد مي كند. بنابراين هدف توليد اسكناس درشت تر ايجاد تسهيلات بيش تر در مبادلات روزمره مردم و سرويس دهي بهتر شبكه بانكي است.»رييس اداره نشر اسكناس بانك مركزي با اشاره به اين كه«توليد اسكناس درشت تر، حجم اسكناس را متعادل مي كند»، در رابطه با انتشار اسكناس هاي پنج هزار توماني گفت:«شش ميليون برگ اسكناس 50 هزار ريالي از 21 اسفندماه منتشر خواهد شد كه اين رقم تنها در يك روز عرضه مي شود و سه روز بعد از 21 اسفندماه نيز شش ميليون برگ اسكناس توزيع مي شود و اين اقدام به طور متناوب ادامه خواهد يافت. با افزايش توليد، عرضه بيش تر اسكناس پنج هزار توماني را خواهيم داشت.»وي با اشاره به اين كه انتشار اسكناس هيچ تاثيري بر اقتصاد كشور ندارد، اظهار كرد: «اسكناس درشت، يك وسيله و ابزار براي سهولت جريان مبادلات مردم و سرويس دهي بانك ها است و تاثيري بر روند اقتصادي كشور ندارد.»
    
    جليليان در پاسخ به اين سوال كه چاپ هر برگ اسكناس پنج هزار توماني چه هزينه اي براي بانك مركزي داشته است؟، تصريح كرد:«بعد از گذشت يك سال مالي، قيمت تمام شده هر اسكناس پنج هزار توماني محاسبه و سپس هزينه چاپ هر اسكناس مشخص خواهد شد. هر اسكناس پنج هزار توماني نيز در حدود 35 تومان هزينه در بردارد و به اين ترتيب هزينه انتشار شش ميليون برگ از اين اسكناس ها رقمي حدود 21 ميليون تومان خواهد بود.»
    
    او از چاپ اين اسكناس در كارخانجات داخل كشور خبر داد و متذكر شد:«فعلاً، تصميمي پيرامون انتشار اسكناس هاي درشت تر توسط بانك مركزي اتخاذ نشده است.»رييس اداره نشر اسكناس بانك مركزي با اشاره به اين كه «اسكناس هاي درشت تر هزينه هاي جانبي را كاهش مي دهد»، گفت:«توليد اسكناس درشت هزينه هاي جانبي كه شايد به چشم نيايد ولي انباشت شان در هزينه هاي كلان تاثير گذار خواهد بود را كاهش مي دهد مانند تفاوت هزينه توليد اسكناس دوهزار توماني و پنج هزار توماني كه باعث كاهش هزينه هاي جانبي آن ها مي شود.»وي در پاسخ به اين سوال كه آيا اسكناس هاي پنج هزار توماني جايگزين اسكناس هاي فرسوده خواهد شد يا علاوه بر آن ها چاپ مي شود؟ گفت: «قطعاً اسكناس هاي درشت جايگزين اسكناس هاي فرسوده مي شوند البته توليد اسكناس هاي درشت، توليد اسكناس هاي خرد را متوقف نمي كند و ما همچنان اسكناس 50 تومان به بالا را توليد و عرضه مي كنيم. چاپ اسكناس هاي درشت تنها باعث آزادتر شدن ظرفيت توليد خواهند شد.»وي افزود:«اسكناس پنج هزار توماني نيز همچون ساير اسكناس ها قانون پولي و بانكي را پشتوانه خود دارد. همان طور كه در ماده پنج اين قانون آمده است; بانك مركزي موظف است معادل صددرصد ارزش اسمي اسكناس، پشتوانه قانوني تامين كند بنابراين پشتوانه اسكناس پنج هزار توماني همان طلا، ارز و اوراق بهادار ذكر شده در قانون است.»
    
    جليليان با اشاره به تاريخ انتشار اولين اسكناس هزار توماني در سال 1350 خاطرنشان كرد:«از سال 50 تا سال 82 كه اسكناس دوهزار توماني به عنوان اسكناس درشت توليد و عرضه شد، ما توليد اسكناس درشت را نداشتيم و اين امر ناهماهنگي روند نقدينگي و اسكناس و مسكوك در جريان ر ا نشان مي دهد. ولي سه سال پس از توليد اسكناس دو هزار توماني كه در 24 اسفند 82 عرضه شد تا 21 اسفند 85 كه اسكناس پنج هزار توماني عرضه مي شود، تعادل جريان اسكناس هاي مسكوك با حجم نقدينگي را برقرار مي كند.»
    
    تقلب در چاپ اسكناس پنج هزار توماني غيرممكن شد
    
    جليليان در مورد تدابير احتياطي بانك مركزي براي جلوگيري از سوءاستفاده و چاپ تقلبي اسكناس پنج هزار توماني گفت: «در طرح (ديد از داخل) كه عدد يا شكلي را به صورت مكمل در دو طرف اسكناس به تصوير مي كشد عدد 50 هزار ريال در پشت و روي اسكناس گنجانده شده كه يكي از نكات ايمني اين اسكناس است.»
    
    وي در بيان دليل اعلام مشخصات امنيتي اين اسكناس و تاثير آن در رفتار جاعلان توضيح داد: «بانك مركزي بخشي از ويژگي هاي اسكناس پنج هزار توماني را اعلام كرده است; اين اقدام در همه جاي دنيا رخ مي دهد تا مردم نسبت به آن ها آگاهي كافي داشته باشند.»به گفته او بخشي از ويژگي هاي امنيتي تمام اسكناس ها به مردم و بخشي ديگر به بانك ها اعلام مي شود; قسمتي كه به مردم اعلام مي شود هيچ مشكلي ايجاد نمي كند و اطلاع جاعلان از اين ويژگي ها باعث نمي شود كه آن ها قادر به جعل آن باشند.»وي با بيان اين كه «اسكناس پنج هزار توماني داراي بيش از 20 ويژگي امنيتي است»، تصريح كرد: «در اطلاعيه بانك مركزي عمده ترين ويژگي هاي امنيتي اين اسكناس مطرح شده است.»
    
    پنج هزار توماني ها دو سال ديگر در خودپردازها
    
    جليليان در ادامه سخنان خود اظهار كرد: «هنگامي كه حجم اسكناس هاي پنج هزار توماني به حدي برسد كه از نظر برگي در مقياس اسكناس منتشره مطلوب باشد، قابل استفاده در خودپردازها خواهند بود.»مديركل ريالي و نشر بانك مركزي گفت: «استفاده از اسكناس هاي پنج هزار توماني در خودپردازها تا دو سال آينده امكان پذير نيست; چراكه بايد تعداد اين اسكناس ها به تدريج آن قدر افزايش يابد تا قابل استفاده در خودپردازها شود به اين ترتيب استفاده از اين اسكناس ها در خودپردازها وابسته به حجم در جريان آن ها ست.»
    
    مجوز چاپ اسكناس هاي 50 هزار ريالي با آرم انرژي هسته اي
    
    دبيرخانه شوراي اطلاع رساني دولت نيز طي خبري در روز گذشته اعلام كرد: «اسكناس هاي 50 هزار ريالي با آرم انرژي هسته اي در شبكه بانكي كشور به جريان مي افتد. چاپ اين اسكناس به پيشنهاد رييس كل بانك مركزي و تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي صورت گرفت.»پشت اسكناس نقشه ايران به تصوير كشيده شده كه در ميان آن آرم انرژي هسته اي و نيز روايتي از حضرت رسول اكرم (ص) كه دانش اگر در ثريا هم باشد،مرداني از فارس به آن دست خواهند يافت»به چشم مي خورد.
    
    
    مدير كل نشر اسكناس بانك مركزي : رشد نقدينگي اسكناس درشت تر مي طلبد
    


 روزنامه سرمايه، شماره 410 به تاريخ 14/12/85، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 2923 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

تبليغات

ترجمه

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه اعلام و اطفا حريق
متن مطالب شماره 25، آبان 1393را در magiran بخوانيد.

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1393-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.
 

 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655

فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!

توصيه می کنيم هنگام استفاده از اين سايت یه ويژه در هنگام جستجو از مرورگر IE استفاده کنيد.
 

تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است