   
|
پژمان طهرانيان
نويسنده: ساير محمدي
«داستان هاي برق آسا» عنوان مجموعه كتاب هايي است از داستان هاي كوتاه نويسندگان مشهور جهان چون خوليو كوتاسار، ريچارد براتيگان، ريموند كارور، مارگارت اتوود و... كه به انتخاب و ترجمه پژمان طهرانيان چاپ و منتشر مي شود.
تاكنون سه جلد از اين مجموعه در قطع پالتويي از سوي انتشارات مان كتاب به بازار آمد. پژمان طهرانيان متولد ۱۳۵۸ تهران است و مدرك كارشناسي دارد. وي پيش از اين «افسانه هاي بوميان استراليا» و «قصه هايي از سرزمين آمريكا» را براي نوجوانان و مجموعه ۵ جلدي «خواهر كوچولوي آتشپاره من» را براي كودكان ترجمه و به وسيله نشر هرمس منتشر كرده است و هم اكنون جلد چهارم «داستان هاي برق آسا» و جلد اول از مجموعه اي به نام «خرده داستان ها» كه برگزيده هايي از مسابقه بهترين داستان كوتاه كوتاه آمريكا به انتخاب جروم استون است، ترجمه و در دست چاپ دارد.
* آقاي طهرانيان، مجموعه «داستان هاي برق آسا» كه تاكنون سه جلد آن منتشر شده چگونه شكل گرفت؟
متن اصلي كتاب را يكي از دوستان ناشر براي من از نمايشگاه فرانكفورت آورد و مجموعه اي كه اكنون سه جلد آن با عنوان «داستان هاي برق آسا» منتشر شده، محدود به همان كتاب است. داستان برق آسا اصطلاحي است كه گردآورندگان مجموعه براي نوعي از داستان بسيار كوتاه وضع كرده اند. يعني جيمز توماس و دنيس توماس و تام هازوكا تا دهه ۵۰ ميلادي در برخي مجلات نمونه هايي از اين نوع داستان چاپ مي شد، اما از ميانه دهه هفتاد، داستان هاي كمتر از ۵ صفحه را به ندرت در نشريات معتبر ادبي منتشر مي كردند. تا اين كه از اواخر دهه هشتاد ميلادي با چاپ داستان هاي بسيار كوتاه ريموند كارور و جويس كارول اوتس در مجله هاي معتبر ادبي، اين گونه داستان ها دوباره رسميت پيدا كرد و رواج يافت. متن اصلي كتاب ۷۲ داستان كوتاه از ۷۲ نويسنده آمريكايي است. البته در ميان آنها نويسندگان مهاجر انگليسي زبان هم هستند.
* شما چه تعرفي از «داستان هاي برق آسا» داريد و داستان كوتاه را چگونه تقسيم بندي مي كنيد؟
داستان هاي برق آسا (Flash Fietion) براي نوعي از داستان بسيار كوتاه وضع شده، داستان هايي كه از ۲۵۰ كلمه تا ۷۵۰ كلمه اي باشند. اين نوع داستان از داستان ناگهاني يا داستان غيرمنتظره كه محدود به ۱۷۵۰ تا ۲۰۰۰ كلمه است، بسيار كوتاه تر است. پرسش اساسي را جيمز توماس سرويراستار مجموعه حاضر در مقدمه اين مجموعه مطرح كرده بود.
به اين صورت كه «يك داستان تا چه حد مي تواند كوتاه باشد و هنوز هم داستان باشد؟ و كليدي كه براي پاسخ به اين پرسش به دست مي دهد، توجه دادن خواننده است به عمق و غناي ادبي داستان كه مي تواند مثل يك قطعه موسيقي ناب و يك نمايشنامه كوبنده تك پرده اي با نهايت فشردگي و ايجاز، گاهي مي تواند انعكاس عميق ترين عواطف انساني باشد و گاهي هم مي تواند آينه اي باشد كوچك و تمام نما از مشكلات جامعه بزرگ بشري.
* انتخاب اين داستان ها از سوي گردآورندگان به چه صورت و با چه ملاك و معياري بود؟
داستان هاي اين مجموعه در يك دوره زماني طولاني و با روشي بي نظير انتخاب شده اند. به اين صورت كه در مرلحه اول صدها داستان چاپ شده در نشريات و كتاب هاي مختلف در اختيار دانشجويان رشته هاي ادبي در سرتاسر آمريكا گذاشته شد و از آنها خواسته شد با نمره دادن به اين داستان ها، ارزشيابي خودشان را اعلام كنند. داستان هاي چاپ شده در اين مجموعه، بالاترين نمره را در آن ارزيابي گرفته اند.
ما هم سعي كرديم با انتخاب و ترجمه درخشان ترين نمونه ها، قدمي براي جا انداختن اين نوع داستان ها در ميان خوانندگان و علاقه مندان داستان برداريم.همه تلاش من اين بود كتاب هاي اين مجموعه كمتر از صد صفحه و قيمتي كمتر از هزار تومان داشته باشند.
همين كه كتاب اول اين مجموعه به چاپ دوم رسيد، نشان مي دهد كه در بين خوانندگان كم كم جا باز كرده و مورد استقبال قرار گرفته است.
* داستان «تداوم باغ ها» از خوليو كورتاسار در جلد سوم به لحاظ مضمون خيلي شبيه داستاني از بورخس در كتاب «باغ گذرگاه هاي هزار پيچ» است.
من متأسفانه آن داستان بورخس را نخوانده ام. اما اين داستان كليدهايي براي ورود به خواننده مي دهد كه به نظر مي رسد در تأويل داستان خيلي گشايش ايجاد مي كند. اين داستان كورتاسار از جمله داستان هايي بود كه خيلي با ترديد آن را براي مجموعه ترجمه كرده ام اما وقتي يكي از منتقدان جوان به اسم نژند بيزكي در يكي از روزنامه ها مروري بر اين داستان نوشت، تازه برخي از ابهام ها برايم روشن شد.
* اين گونه داستان ها بيشتر شبيه شعر است و قابل تأويل و تفسير فراوان. نمي توان يك قرائت خاص از آن ارائه داد.
بسياري از دوستان بر همين موضوع تأكيد داشتند كه بهتر است با حفظ فاصله از چگونگي روايت، بيشتر در فكر برگرداندن فرم روايت باشي تا درك و دريافت و تسلط بر مضمون آن. واقعيت اين است كه اين نوع داستان به خواننده خيلي راه نمي دهد براي كشف راز و رمز نهفته در آن.
امروز با ...: پژمان طهرانيان ساير محمدي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 110 بار
|
فهرست نشريات
