 
|
دستاورد شيميدان ايراني دانشگاه برکلي / نفوذ به قلب سلول ها
پروفسور کيوان شوکت استاد ايراني دانشگاه «برکلي» امريکا شيميداني است که همانند يک زيست شناس مي انديشد: وي با ساخت ابزارهاي شيميايي براي درک و کنترل ماهرانه سيستم هاي ارتباطي پيچيده در قلب هر سلول، افق جديدي در ساخت داروهاي موثر در درمان بيماري هايي چون سرطان، اختلالات عصبي، بيماري هاي سيستم ايمني و ديابت گشوده است.
به گزارش ايسنا، تحقيقات اين دانشمند جوان ايراني در نهايت به طراحي يک نقشه داروشناسي از سلول انساني منجر خواهد شد که دانشمندان را به سوي توليد سريع داروهاي جديد براي مقابله با بيماري هاي صعب العلاج هدايت خواهد کرد.
دکتر شوکت که از پدري ايراني و مادري امريکايي به دنيا آمده، سال هاي کودکي را تا هفت سالگي )1971( در ايران سپري کرده و پس از مهاجرت به امريکا، تحصيلات کارشناسي خود را در رشته شيمي در سال 1986 در Reed College در پورتلند اورلئان و تحصيلات دکترا را در سال 1991 در دانشگاه کاليفرنيا در برکلي در همين رشته به پايان برده و پس از طي دوره پست دکترا در دانشگاه پرينستون و تدريس در آن دانشگاه به هيات علمي دانشگاه برکلي ملحق شده و در حال حاضر استاد تمام دپارتمان شيمي اين دانشگاه و استاد و معاون دانشکده فارماکولوژي سلولي مولکولي دانشگاه سانفرانسيسکو است.
پروفسور شوکت درباره تحقيقات خود اظهار داشت: ما به دنبال پاسخگويي به آن دسته از سوالات بيولوژيکي هستيم که دانش ژنتيک و بيوشيمي نمي توانند به راحتي به آنها پاسخ دهند و در نتيجه به دنبال ابزار شيميايي براي حل اين پرسش ها هستيم.
وي خاطرنشان کرد: تحقيقات ما در آزمايشگاه معطوف به آنزيمي موسوم به کيناز است که اين آنزيم انرژي ذخيره شده درون سلول را به پروتئين هاي ديگر منتقل مي کند.
آنزيم کيناز به عنوان کليد کنترلي براي انجام بسياري از فعاليت هاي سلولي از زمان رشد تا هنگام مرگ عمل مي کند: با توجه به وجود بيش از 500 کيناز در هر سلول، مشخص کردن عملکرد يک کيناز خاص و کنترل ماهرانه آن بدون اينکه تاثيري بر روي ساير انواع آنزيم در درون خانواده پروتئيني برجاي بگذارد، کار ساده يي نيست ولي نتيجه و بازده عظيمي دارد.
وي افزود: کينازها تقريباً در تمام جنبه هاي فيزيولوژي دخالت دارند در حالي که هنوز انسان هيچ ايده يي درباره عملکرد حتي شناخته شده ترين انواع اين آنزيم ندارد.
توانايي درک اين مطلب که يک کيناز چگونه نشانه گذاري مسيرها را تنظيم مي کند، امکان توليد داروهاي جديد و راهکارهاي جديد براي کنترل تقريباً تمام اختلالات شامل سرطان ها، اختلالات عصبي، اختلالات سيستم خودايمني بدن و نيز مشکل پس زدن هاي بافتي را فراهم خواهد کرد.
پروفسور شوکت در تشريح اين مطلب اظهار داشت: براي مثال جلوگيري از فعاليت يک کيناز خاص در يک سلول سرطاني مي تواند موجب مرگ آن سلول شود. از سوي ديگر همزمان دستکاري يک نوع ديگر کيناز مي تواند اثرات جانبي خطرناکي در پي داشته باشد.
وي درباره زمان احتمالي ساخت اين قبيل داروها به ايسنا گفت: مرحله آزمايشگاهي اين تحقيقات تا دو سال ديگر به اتمام مي رسد و در صورت موفقيت در اين مرحله فکر مي کنم تا چهار سال ديگر بتوانيم نمونه اوليه اين داروها را بسازيم.
استاد ايراني دانشگاه برکلي براي کمک به درک نقش هر يک از اين کينازها در سلول، ابزار ژنتيکي شيميايي طراحي کرده است که به طور انتخابي کينازها را تحريک مي کند، به طوري که اين آنزيم ها مي توانند به هنگام وارد شدن يک داروي خاص به بدن به صورت انفرادي فعال يا غيرفعال شوند.
وي در توصيف اين ابزارها گفت: اين ابزارها مثل اين است که يک کليد را به گونه يي تغيير دهيم که آنزيم را روشن و خاموش کند و ما هم اکنون با بهره گيري از اين کليد، بيش از 100 کيناز را تحريک و آزمايش کرده ايم. هدف ما شناسايي کينازهايي است که ممکن است با بيماري هايي چون آسم، ديابت، سرطان و اختلالات عصبي و حتي اعتياد به مواد مخدر در ارتباط باشند.
پروفسور شوکت با بيان اينکه اين تکنيک شيميايي-ژنتيکي همچنين مي تواند نحوه رشد سلول ها در مغز را نيز نشان دهد، تصريح کرد: درک نحوه تنظيم رشد نورون ها )سلول هاي عصبي( مي تواند ديد جديدي از بيماري هايي چون آلزايمر در اختيار دانشمندان قرار دهد. وي در ادامه با اشاره به نقش کليدي دانش شيمي در پيشبرد تحقيقات زيست شناسي و داروسازي اظهار داشت: ما نقشه ژنوم انسان را در اختيار داريم اما مايليم از تاثير متوقف کردن هر پروتئين انساني و ارتباط آن با يک بيماري نيز آگاه شويم که تمام اينها مستلزم درک پديده هاي زيستي در متن دانش شيمي است.
پروفسور شوکت در پايان با ابراز علاقه شديد نسبت به ديدار از زادگاهش اظهار داشت: من از طريق مراجع علمي به کشورهاي مختلف از جمله چين و هند دعوت شده ام ولي تاکنون دعوتي براي سفر به ايران نداشته ام و بسيار دوست دارم در فرصتي مناسب به ايران بيايم و از نزديک با همکاران ايراني خود ديدار کنم.
يادداشت: دستاورد شيميدان ايراني دانشگاه برکلي / نفوذ به قلب سلول ها
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 319 بار
|
فهرست نشريات
