|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران86/3/22: نگاه جهاني به پايتخت صفوي
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7001
دو شنبه 29 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 3660 22/3/86 > صفحه 11 (ايران زمين) > متن
 
      


نگاه جهاني به پايتخت صفوي
به بهانه برپايي كنگره بين المللي قزوين عصر صفوي

نويسنده: سيده سميه موسوي فرد


    قزوين چندي پيش ميزبان همايش بين المللي قزوين عصر صفوي بود. در اين همايش شمار زيادي از كارشناسان و تاريخ دانان در خصوص نقش قزوين در دوره پايتختي اش سخن گفتند. آنچه در پي مي آيد، نگاهي به جايگاه قزوين در دوران طلايي خود در زمان صفويه است.
    •••
    كهن شهر قزوين كه در دشت گسترده اي با ۱۰ هزار سال پيشينه سكونت و يكجا نشيني بنا شده، آثار برجسته اي از هزاره هاي دور را در خود جاي داده است. اين شهر در روزگار صفويان با اعلام پايتختي حاكميت شيعي صفوي جايگاه ويژه اي را به دست آورد.
    توسعه سريع منطقه و تحول چشمگير در حوزه هاي معماري و شهر سازي با شكل گيري مكتب هاي فقهي، هنري، علمي و ادبي، برپايي جنبش هاي فكري مذهبي گوناگون و رويدادهاي مهم و تأثيرگذار سياسي، قزوين عصر صفوي را كانون توجه وقايع نگاران، سياحان و پژوهشگران فرهنگ و تاريخ ايران قرار داده است. شهر و منطقه قزوين با دارا بودن مشخصه هاي مربوط به عهد باستان و عهد اسلامي به ويژه در قرون اخير، امكان مطالعات ايران شناختي را در خود فراهم كرده است.
    كاوش هاي باستان شناسي در مناطقي از دوره قبل از اسلام به ويژه دهكده پيش از تاريخ زاغه و... ، مطالعات آثار فرهنگي _تاريخي در منطقه در عهد اسلامي به ويژه از قرن چهارم تا دهم هجري قمري به همراه كند وكاو در متون ادبي و تاريخي، گوياي برخورداري منطقه از رشدي فزاينده در زمينه هاي فرهنگي، ديني، اقتصادي و سياسي است. مساجد، كاروانسراها، آب انبارها، بازار و راه هاي تجاري و آثار نوشتاري، تصوير روشني از اين دوره را نشان مي دهد.
    با آغاز دوره صفوي و استقرار آنها در مرزهاي كهن با مركزيت نواحي شمال و غرب ايران و اعلام حكومت شيعي، باب جديدي را براي گسترش همه جانبه شهر قزوين فراهم آورد كه آثار مكتوب مورخان وسياحان و يادمان هاي تاريخي _فرهنگي، نمايانگر اين گسترش است.
    تغييرات سياسي و جابه جايي پايتخت از قزوين به اصفهان كه با تحولات در جنوب ايران با حضور دولت هاي اروپايي همراه بود، نتوانست اهميت كليدي منطقه قزوين را در پيوند غرب به شرق ايران با دولت هاي همسايه در مرزهاي شمال و غرب ايران كمرنگ كند.
    * تحولات كالبدي - فضايي شهر قزوين به هنگام پايتختي
    يكي از دوران هاي طلايي تاريخ قزوين، انتخاب اين شهر به عنوان پايتخت حاكميت شيعي صفوي است. با استقرار دولت شيعي صفوي در قرن دهم هجري، عصر جديدي در تاريخ ايران آغاز شد و از اين زمان قزوين به محل تجمع دولتمردان، علما و انديشمندان و صاحبان حرفه و فن و هنر تبديل شد.
    حكومت صفوي با تكيه بر مفاهيم عرفاني از سويي و تعابير و تفسير شريعت از نظرگاه مذهب شيعه از ديگر سو، موفق شد تا پايگاه اجتماعي بسيارگسترده اي در خطه اي بس وسيع به دست آورد.
    * معماري و شهرسازي در قزوين عصر صفوي
    معماري و شهرسازي اين تمدن در حدود سال ۱۱۳۵‎/۹۰۷هجري در پايتخت صفويه يعني قزوين با توجه به شيعه شدن مذهب رسمي مورد توجه خاص قرار داشت. معماري اين دوره تركيبي از بازمانده هاي معماري اورارتويي و شيوه آذري است.
    * نقش بناهاي صفوي در هويت شهر قزوين
    سبزه ميدان به عنوان مركز ثقلي ـ كالبدي شهر قزوين از مهم ترين مراكز اجتماعي ـ فرهنگي و همچنين از كانون هاي اقتصادي اين شهر در برگيرنده كاخ چهلستون به جامانده از روزگاران صفوي است. امامزاده حسين (ع) شاخص ترين كانون مذهبي شهر، از يادگارهاي عهد پايتختي قزوين در زمان شاه طهماسب صفوي و معرف هويت مذهبي آن است.
    * تأثير دوره صفويه برشكل گيري معماري شهر قزوين
    با به سلطنت رسيدن شاه طهماسب بعد از شاه اسماعيل، به علل سياسي پايتخت كشور نيز از تبريز به قزوين منتقل شد. كوشش شاه طهماسب بيشتر دربردارنده خلق شاهكارهاي تزئيني بود تا ساخت آثار بزرگ معماري. كاخ بزرگ شاه طهماسب در قزوين، با كاشي معرق تزئيني يكي از عالي ترين نمونه هاي آن دوره محسوب مي شود. در عهد وي تجديد و بازسازي چند كاخ و مسجد از جمله كوشش هاي پركاري است كه سياحان اروپايي را غرق شگفتي ساخته است. اوج هنر معماري شهر قزوين در عصر صفوي، مشتمل بر آثاري چون: بازار قزوين، تيمچه ها و تكايا، مساجد، كاخ ها، كاروانسراها و... است.
    * شرايط بناي امامزاده حسين قزوين در عصر صفوي
    شهر قزوين در دوره صفويه تحولات زيادي را به خود ديده است و بناي بقعه امامزاده حسين از اين قاعده مستثني نيست. از شرايط بنا در قبل از دوره صفويه اطلاعات دقيقي در دست نيست و بناي اصلي بقعه مربوط به دوران صفوي است كه البته بعد از اين دوره نيز تغييراتي در آن داده شده است. عمده ترين تغييرات در خود بنا كه در دوره صفويه وجود نداشته و بعد به آن الحاق شده، ايجاد ايوان شمالي و وضع ايوان هاي بناست. البته سردر و حجرات پيرامون كنوني نيز تغييراتي كردندكه بعد از صفويه ايجاد شده اند.
    * قزوين تختگاه عصر صفوي
    قزوين از جمله شهر هاي تاريخي ايران با قدمتي بيش از ۷ هزار سال است. تاريخچه شهري معماري و شهرسازي اين شهر در دوران قبل و بعد از اسلام، بويژه عصر صفوي، نه تنها در سطح ملي، بلكه در سطح بين المللي غني بوده است. اين شهر در دوره صفويه با ارائه ايده هاي خاص در طراحي شهري بر چگونگي شكل گيري فضاهاي شهري جديد در ديگر شهر ها از جمله اصفهان بسيار تأثيرگذار بوده است.
    * بناهاي تاريخي قزوين در عصر صفوي
    كاخ شاهي: يكي از بناهاي مهم دولت صفويه در قزوين است كه شاه طهماسب آن را بنا نهاده است. كاخ شاهي داراي ۷ در بوده است كه يكي از آن در ها را عالي قاپو مي گفته اند واكنون از كاخ مزبور و درهاي آن جز عالي قاپو اثري باقي نيست.
    سردر عالي قاپو: سردر كنوني عالي قاپو به احتمال قوي از بناهاي شاه طهماسب صفوي است، ولي كتيبه اي از آن از شاه طهماسب بزرگ است. اين راهرو ومدخل كاخ شاهي داراي در رفيعي روي به قبله ومشرف به ميدان يا خيابان سپه است؛ با دو گوشواره در دوطرف. جلو در عالي قاپو جلوخاني است كه در دوطرف آن دو سكوي پهن كه طول آنها از شمال به جنوب است با سنگ ساخته شده. ازاره هاي سردر از كاشي وباقي با گچ سفيد ساخته شده است.
    ميدان سپه قزوين: خيابان سپه ، عرضش به ظاهر از كوچه سادات قافله باشي تا كوچه امامزاده اسماعيل بوده وطول آن تا خيابان تهران امتداد داشته. شاردن آن را از زيباترين مكان هاي شهر قزوين دانسته و مي گويد ساختمان آن مانند ميدان نقش جهان اصفهان است.
    ميهمانخانه سلطنتي: اين كاخ مشتمل بر ۲۵۰ اتاق ويك استخر بزرگ با درختان انگور كه از ميهمان هاي داخلي وخارجي در اين امارت پذيرايي مي كرده اند.
    بقعه پيغمبريه: معروف است كه در آن جا ۴ تن از پيغمبران مدفون اند. كتيبه اي كه در بالاي درمدرسه متصل به بقعه قرار دارد نشان مي دهد كه وزير شاه عباس ثاني آن را به پايان رسانده است.
    بقعه امينه خاتون بنت جعفر صادق: از بناهاي دوره صفويه است كه شكل بقعه به صورت مخروطي و روسازي آن از كاشي هاي رنگارنگ است.
    * معماري قزوين عصر صفوي
    آثار معماري عصر صفويه را بيشتر بايد در بناهاي مذهبي يافت كه نمونه بارز آن مسجد جامع است. بناهاي ساخته شده در عصر شاه اسماعيل اول صفوي در قزوين شامل: آغاز بناي ايوان شمالي مسجد جامع كبير و دو مناره دو طرف ايوان وحياط واقع در شمال بناي مقصوره آن، سراي ارمني ها، آسياب فرح بيگي و نيز سبزي كاري آقا جمالي و محوطه وزير و... از جمله آثار ساخته شده در اين دوره است.
    
    
    


 روزنامه ايران، شماره 3660 به تاريخ 22/3/86، صفحه 11 (ايران زمين)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 2320 بار
    



آثار ديگري از "سيده سميه موسوي فرد"

  الموت، تاريخي ترين دژ ايران
سيده سميه موسوي فرد، ايران 12/6/86
مشاهده متن    
  چشم اندازهاي ديدني الموت
سيده سميه موسوي فرد، ايران 5/6/86
مشاهده متن    
  صنعتي به عظمت دستان پينه بسته قزوين
سيده سميه موسوي فرد، ايران 2/5/86
مشاهده متن    
  بكر و باشكوه همچون «باشگل»
سيده سميه موسوي فرد ، ايران 30/4/86
مشاهده متن    
  گردش علمي در دشت و كوه قزوين
سيده سميه موسوي فرد، ايران 23/3/86
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله روانشناسي و روانپزشكي شناخت
متن مطالب شماره 6 (پياپي 506)، 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است