|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت86/3/22: گفتگو با حجت الاسلام سيد مهدي ميرباقري / پايه ريزي علم ديني براساس فلسفه علم ديني
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9435
يك شنبه 28 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 6169 22/3/86 > صفحه 18 (گفتگو) > متن
 
 


گفتگو با حجت الاسلام سيد مهدي ميرباقري / پايه ريزي علم ديني براساس فلسفه علم ديني




    رابطه توليدي فلسفه علم براي علم امري است که امروزه در فلسفه علم مورد مناقشه جدي قرار گرفته است. حتي در حوزه فقه که به نظر شما يک علم ديني است، تحولاتي رخ داده که براساس يک منطق و روش مشخص و مدون نبوده است. براي مثال فقه حکومتي امام که کارآمدي زيادي در عرصه فرهنگي و اجتماعي داشت را نمي توان به طور کامل منبعث از اصول فقه موجود دانست. حال اين سوال مطرح است که اين شبکه اي که شما توليد مي کنيد و عملامدل معقوليت باورها و رفتارهاي شما قلمداد مي گردد چگونه مي خواهد به رابطه توليدي با علم برسد؟
    اگر منطق شما بتواند رابطه اي بين مفاهيم نظري، مفاهيم کاربردي و آزمون و خطا برقرار کند قاعدتا خواهد توانست پايه اي براي مطالعات علمي شما باشد. البته خود اين منطق ممکن است در مقام عمل تصحيح و تکميل شود .نکته ديگر اينکه آيا شما هماهنگي بين عرصه ها و گرايش هاي مختلف علوم را مي خواهيد يا نه؟
    اگر چنين مدلي پيدا شود مطلوب است. منتهي آيا عالمان کار خود را متوقف ارائه اين مدل خواهند کرد؟ آيا يکسري قواعد ناشناخته در ضمير دانشمندان يا در جامعه علمي وجود ندارد که عالمان رفتار خود را مطابق آن قواعد نانوشته تنظيم کنند؟ آيا کار ما کشف اين قواعد نانوشته است، يا وظيفه اي که ما بر عهده داريم انشا و تحرير قواعد و دستورالعمل هاي جديد است؟
    بحث ما اين است که شما مي توانيد راهي پيدا کنيد که گمانه زني ها و گزينش ها و پردازش هاي عالمان (که عملارشد و گسترش علم را در پي دارد) را به شکلي ساماندهي کنيد که بين معارف مختلف يک نوع هماهنگي بر محور انديشه ديني ايجاد شود. بحث اين است که آيا امکان اين هماهنگ سازي هدفمند هست يا خير؟ در حال حاضر در دنياي علم تباين بين عرصه هاي مختلف علم مورد نظر است يا هماهنگي ميان آنان؟
    ضرورتا هيچ کدام، يعني هيچ ضرورتي براي اينکه نظريه هاي جديد هماهنگ يا متضاد با نظريه هاي ساير حوزه ها باشد، وجود ندارد. ولي در عرصه هاي مختلفي از علم (براي مثال فيزيک) سعي دانشمندان به همگرايي ميان نظريه هاست.
    به نظر من بي توجهي به اين ضرورت ناشي از اين غفلت است که علوم مختلف و حتي نظريه هاي درون يک علم را به مثابه اجزاء يک سيستم نمي بيند که بر روي هم بايد برآيند واحدي داشته باشند. با وجود چنين التفاتي عدم تضاد بلکه هماهنگي اجزاء سيستم امري ضروري مي نمايد. حال اگر همگرايي در عرصه اي از علم مورد نظر باشد براي تحقق اش منطق و شبکه هدايت کننده مي خواهد. البته ممکن است بگوييد که در تاريخ علم، چنين شبکه اي وجود نداشته ولي آنها به يک همگرايي نسبي در حال نزديک شدن هستند. من هم حرفم اين نيست که اين همگرايي محقق شده حتما يک شبکه اي و منطقي داشته است اين همگرايي ممکن است به صورت اتفاقي رخ داده باشد. حرف ما اين است که براي بهينه کردن رشد علم و هماهنگ سازي عرصه هاي مختلف علمي به طور اختياري و برنامه ريزي شده (نه اتفاقي) ما نيازمند به يک شبکه اي هستيم که مسئوليت ايجاد اين هماهنگي را بر عهده گيرد. به بيان ديگر فرق است بين اينکه ما بگوييم در گذشته چه اتفاقي افتاده است و آيا در تاريخ علم يک شبکه علمي وجود داشته که هدايت کننده تحقيقات علمي باشد و اينکه ما بخواهيم رشد و توسعه علمي در آينده را در مسير خاصي هدايت نموده و تعارضات ميان عرصه هاي مختلف را کم کنيم. حرف ما اين است که براي تحقق اين هدف واين انگيزه بايد شما معارفتان را هماهنگ کنيد و توليد علمتان را مديريت نماييد. اگر ابزار تصميم گيري هماهنگ نباشد تصميم گيري هماهنگ نخواهد شد و به يک تعارض فرسايشي تبديل مي شود. براي اينکه چنين اتفاقي نيفتد بايد به فکر ساماندهي توليد و گسترش علم باشيد. البته براي ساماندهي بايد واقعيت ها را نيز ملاحظه کرد. بخشي از اين واقعياتي که بايد ملاحظه شود، خصوصيات محققين است. پيشينه علم نيز بايد در نظر گرفته شود اما با فرض همه اينها شما بايد بتوانيد يک شبکه اي را طراحي کنيد که با فرض آزادي عمل افراد در عين حال هماهنگي دائمي ميان رشد علم را برقرار کند.
    
    


 روزنامه رسالت، شماره 6169 به تاريخ 22/3/86، صفحه 18 (گفتگو)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 321 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو فصلنامه مطالعات فقه اسلامي و مباني حقوق
متن مطالب شماره 37، بهار و تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است