 
|
ارس درختي که خود را مي کشد
طبيعت ايران مملو از انواع گونه هاي جانوري و گياهي است که هر يک از آنها ارزش هاي منحصر به فرد حياتي بسياري را در خود و نوع زيست خود نهان دارد. اما از آنجا که به نظر مي رسد در عصر آهن و تکنولوژي اين موجودات ارزشمند مورد بي مهري هاي زيادي قرار گرفته اند، از اين هفته يکي از گونه ها را معرفي مي کنيم تا شايد اگر روزي آن را ديديد، به تير خشم و کين يا توسعه خود آنها را نابود نکنيد.
ارس يا سرو کوهي که در اصطلاح محلي «ول» ناميده مي شود يکي از چهارگونه سوزني برگان بومي ايران است که در ارتفاعات بالاي 2هزار و 500متري در بين صخره ها مي رويد. درختي مخروطي شکل با ارتفاعي حدود 15متر که بيشتر از هر شاخصه ديگرش به دليل تنها بودن خود مورد علاقه طبيعت دوستان است. ارس علاوه بر ارزش بسيار خود در حفظ اکوسيستم محل زندگي خود، شاخص هايي دارد که گاه باعث محبوبيت و تقدس در بين مردم نيز مي شود. درخت ارس باجگان در شهرستان بافق يکي از اين موارد است.
اين درخت که عمر طولاني دارد، به دليل ترشح نوعي مواد بنزني يا آراماتيک (ترکيبات آل کالوئيدي) که درجه اشتعال بالايي دارد، با وزش باد و سايش ساقه ها روي هم آتش مي گيرد و از بين مي رود.
از اين رو مردم محلي معتقدند اين درخت خود را مي کشد. طي روزها و شب هاي پاييزي که باد در منطقه شديد است، نور روشني که اين درخت در آن مي سوزد در نقاطي از ارتفاعات کوه که امکان حضور انسان در آن ممکن نيست، به چشم مي خورد.
اين درخت مقاومت زيادي نسبت به حشرات چوب خوار دارد و رطوبت تاثيري بر آن نمي گذارد، بوي حاصل از درخت ارس باعث فرار مار، عقرب و حشرات گزنده مي شود.
ارس در خاک هاي جوان و تکامل نيافته رويش دارد و زادآوري آن با بذر کم است. درخت ارس درختي غيرمثمر از خانواده سوزني با برگ هايي داراي طول عمر زياد و سازگار با نقاط سنگلاخي و مرتفع است. با اينکه در تمام طول سال سبز است اما به دليل رويشگاه آن داراي عمليات نگهداري و حفاظت بسيار مشکلي است.ناحيه هيرکاني (خزري) و ناحيه ايراني توراني از جمله مهمترين رويشگاه هاي ارس است که متاسفانه طي اين سال ها به دلايل زيادي از جمله راه سازي و سدسازي در معرض خطر قرار دارد.
پيشگامان توسعه اين روزها بدون درنظر گرفتن ارزش تاريخي و طبيعي اين درخت و منابعي از اين دست ، آگاهانه يا ناآگاهانه در صدد نابودي آنها هستند.
ارس درختي که خود را مي کشد
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 425 بار
|
فهرست نشريات
