|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 در    جستجو:  
روزنامه ايران86/4/25: تيراندازي با كمان؛ ورزش تاريخي / اسلحه ريسماني
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5798
شنبه يكم آذر ماه 1393



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 3688 25/4/86 > صفحه 19 (فرهنگ و هنر) > متن
 
      


تيراندازي با كمان؛ ورزش تاريخي / اسلحه ريسماني


نويسنده: مهستي وهاب زاده


    تير وكمان يك هنر است. هنري مقدس براي بسياري . مسلمانها هرگز اين جمله پيامبراكرم (ص) را از ياد نمي برند: «هركس تيراندازي بداند و آن را ترك كند يكي از نعمت هاي خداوند را ترك كرده است.»
    از تير و كمان به عنوان يكي از قديمي ترين هنرهاي بشري ياد مي كنند. هنري كه تاريخچه اي باستاني دارد. در عين حال آن را جزو رشته هاي ورزشي قرار داده اند. رشته اي كه مدال آور است و در المپيك ها حساب زيادي روي آن باز مي كنند. شواهد باستاني زيادي وجود دارند كه بر تاريخي بودن اين رشته حكايت مي كنند.
    همواره نشانه هايي از تيروكمان در ادبيات، هنر، اساطير يوناني، زبان، جنگ آوري و... ديده شده است. كمان وسيله اي محوري است كه بسياري از مورخان آن را به اندازه اختراع چرخ و آتش مهم مي دانند. ديگر همه مي دانندكه كمان يك اسلحه ريسماني پرتاب كننده است . اين وسيله در دو نوع چوبي و تركيبي يافت مي شود. مشاهدات كمان هاي اوليه بيانگر اين بود كه بشر منحصراً آن را از چوب نهال و روده حيوانات تهيه مي كرده است. در مناطقي كه چوب به سختي در دسترس بود كمان هايي غير از جنس چوب ساخته مي شد. شاخ، استخوان ، پي، تاندون و روده به جاي چوب به كار گرفته مي شدند.
    كمان هاي چوبي همواره در اروپاي غربي، ايسلند، قسمتي از آفريقا، هند، شمال و جنوب آمريكا كاربرد داشت. كمان هاي تركيبي نيز در اروپاي شرقي ، شمال آمريكا، روسيه، چين و مناطق ساحلي گرينلند خواهان بسياري پيدا كرده بود. با اين حال اولين سرنيزه سنگي در آفريقا پيدا شد كه به ۲۵ هزار سال پيش از ميلاد مسيح تعلق داشت حتي تخمين زده مي شود اين نوع تير و كمان ۴ تا ۴۰هزار سال قبل از ميلاد مسيح به كار برده مي شد.
    در عصر شكوفايي مصريان براي ساخت كمان پرقدرت تر و بادوام تر از تركيب چسبي شاخ و چوب استفاده مي شد. ارتفاع اين كمان ها به اندازه يك مرد بالغ مي رسيد و از تيرهايي به طول دو فوت ونيم (حدود ۷۵ سانتي متر) برخوردار بود. تير وكمان هاي بلندي در مناطق ساحلي رود نيل پيدا شده كه محققين بر اين باورند ۳۵۰۰ تا ۴هزار سال قدمت دارد. نوع ساخت اين كمان ها،مهارت مصريها را در طراحي و ساخت آن نشان مي دهد. البته در همين زمان نيز قوم بني اسرائيل كمانها را از ني، چوب و شاخ گاوميش آسيايي مي ساختند. كمان هايي كه دردانمارك پيدا شده به ۶ تا ۹ هزار سال قبل از ميلاد بر مي گردد. پارت ها كه سرزمين آنها اكنون ايران و افغانستان است، اسب سواران و تيراندازان بي نظيري بودند. آنها تاكتيك خاصي براي شليك داشتند طوري كه اسب ها وقتي به سمت جلو در حال تاخت بودند به سمت عقب شليك مي كردند كه به «شليك پارت ها» معروف شده بود. پارتها در تلاش بودند ۵۳ سال قبل از ميلاد به رم يورش ببرند، اما ديوارهاي بلند شهر مانع شان بود. مغول ها نيز كمانداران كوهستان بودند در سال ۱۲۰۸ بعد از ميلاد آنها كمان هايي ساختند كه در همه جهات قابل شليك بود.
    * اروپا در قرون وسطي
    بين سال هاي ۱۰۹۹ و ۱۱۹۲ ميلادي كه سواران و كمانداران انگليسي به كمانداران كوهستان ، يورش بردند سربازان لباس هاي زير گشادي از جنس پوست پوشيده بودند كه توسط كمان پاره نمي شد. اين لباس كه به طرز چشمگيري از صدمات جدي و عفونت هاي احتمالي مي كاست براي همه عجيب و شگفت آور بود. همراه با گذشت زمان تير و كمان هاي اروپاييان نيز تغيير يافت. ابتدا كمان ها كوچك و ساده بودند كه بيشتر آلمان ها از اين دست كمان ۱‎/۵متري بهره مي گرفتند. انگليسي ها پس از مدتي كمان هاي معمولي خود را اصلاح كردند و كمان هاي بلندي ساختند كه هم قد كماندار و حتي بلندتر از او بود. طول پرتاب اين كمان هم بيشتر از سايرين بود و در آن واحد چندين پرتاب صورت مي گرفت.
    اگرچه اروپاييان خود را تيراندازان قهاري مي دانستند اما آنها هم اوضاع گذشته شرق كره خاكي را از ياد نمي برند. در چين تاريخچه تيراندازي به سلسله «شنگ» (۱۷۶۶-۱۰۲۷ قبل از ميلاد مسيح) برمي گردد. چيني ها درشكه هاي دواسبه جنگي را با يك تيم سه نفره شامل راننده، نيزه زن و تيرانداز به كار مي گرفتند. طي روي كارآمدن سلسله چو (۲۵۶- ۱۰۲۷ قبل از ميلاد) نيز افراد اصيل در زمين بازي مسابقه ها تيراندازي را به همراه موسيقي به انجام مي رساندند. تيراندازي متمدن چين از قرن ششم به ژاپني ها هم معرفي شد. اثرات آن بعدها شامل آئين و رسوم و تكنيك ها مي شد. يكي از هنرهاي اساسي ژاپني ها كه به طور معمول شناخته شده بود كايوجاتسو (هنر كمان) امروزه به عنوان كايودو، كه ادامه دهنده سنت هاي پيش است شناسايي مي شود. آنها پس از مراسم عبادت اقدام به تيراندازي مي كنند.
    خاورميانه اي ها نيز برتري خود را در وسايل تيروكمان و تكنيك هاي تيراندازي براي قرنها به دست آورده بودند.
    آنها با كمان هاي آشوري ها و پارتي ها، آتيلاوهان و تركيه اي به سربازان صليبي و اروپاييان پاسخ مي دادند.
    * ورزش تير و كمان
    رشته تير و كمان از همان دوره هاي نخست المپيك موردتوجه ويژه مسئولان برگزاري اين تورنمنت كه بيانگر ارزش ويژه آن است، قرار گرفت.ورزش تير و كمان در المپيك ۱۹۰۰ ، ۱۹۰۴ ، ۱۹۰۸ و ۱۹۲۰ برگزار شد كه در اين سال ها «هيوبرت ون اينز» با كسب شش مدال طلاو سه نقره نام خود را بر سر زبان ها انداخت. ورزش تير و كمان پس از وقفه اي طولاني در المپيك ۱۹۷۲ مطرح شد و از المپيك ۱۹۸۸ سئول بود كه تيم ها تلاش فراواني براي كسب مدال هاي اين رشته به خرج دادند. در المپيك ۱۹۹۶ ركورد بيننده تلويزيوني براي اين رشته شكست. رشته ورزشي ملي - مذهبي تيراندازي با كمان در ابتداي تأسيس آن در ايران به صورت يك كميته و انجمن تحت نظارت فدراسيون تيراندازي در ايران كار خود را شروع كرد و در ژوئن (اوايل تابستان) سال ۱۹۹۷ به عضويت رسمي فيتا (فدراسيون بين المللي تيراندازي با كمان) درآمد. در آبان ماه سال ۱۳۸۱ بود كه رشته تيراندازي با كمان به صورت يك فدراسيون مستقل درآمد و حالادر سال هاي اول فعاليت خود قصد حضور در المپيك را دارد.
    * ايران باستان
    تاريخ نشانگر اهميت تير و كمان در ايران متمدن است. زرتشت در اوستا مي گويد: «نخستين فلسفه آسايش بشر و حيات اجتماعي وي بر مبناي سلامت تن و روان قرار گرفته است و جامعه بيمار رو به نابودي است. تنها افرادي كه از سلامت تن و روان برخوردارند، مي توانند جامعه اي سالم و پيشرو پديد آورند و در آن با آسايش و آرامش زندگي كنند. در نتيجه در پرتو ورزش هاي گوناگوني چون سواري، تيراندازي، شكار، چوگان، كوهنوردي و... فرزندان شان را به زيور صفات نيكو مي آراستند و به تيراندازي و شكار اهميت زيادي مي دادند زيرا براي پرورش تن و دفاع لازم بود.»
    كمان در اوستا «ثنور» يا «ثنون» و «ثنورتي» و «تيرايشو» ناميده شده و از آن بسيار شاعرانه و همانند چكامه اي رزمي ياد شده است. در «تير يشت» و در پاره هاي ۳۷ و ۳۸ و نيز در شاهنامه فردوسي از آرش، پسر دوم كيقباد و برادرش كيكاووس سخن به ميان آمده و از وي به عنوان يك اسطوره و قهرمان ملي ياد شده است. بدين صورت كه جنگي ميان ايران و توران آغاز مي شود كه سپاه ايران در مازندران محاصره مي شود. نبرد ميان افراد افراسياب (شاه توران) و منوچهر، پادشاه ايران به نتيجه نمي رسد. ايران براي تعيين مرز و آشتي پيشنهاد پرتاب تيري از سپاه ايرانيان به جانب خاور را مي دهد. قرار اينگونه مورد موافقت قرار مي گيرد كه هر كجا تير فرود آيد مرز ايران و توران خواهد بود. آرش كه بي نظيرترين كماندار عصر خود بود به ميدان فراخوانده شد. فرشته زمين (اسفنديارمذ) به آرش گفت تا كماني بردارد و تيري به جانب خاور پرتاب كند. آرش دانست كه پهناي كشور ايران به نيروي بازو و پرش تير او بسته است و بايد تمام توان خود را به كار گيرد. پس بر صحنه شد و خود را به شاهنشاه و سپاهيان نشان داد و گفت: من تندرستم و نقصي ندارم اما مي دانم كه چون تير از كمان رها كنم همه نيرويم با تير از بدنم بيرون خواهد رفت و جانم فداي ايران خواهد شد.
    آرش تير و كمان را برداشت و بر قله دماوند برآمد و تير را رها كرد تا در كنار رود جيحون بر درخت گردويي نشست. آنجا را مرز ايران و توران قرار دادند و به ياد آرش و تير انداختن وي در سال دو جشن برگزار كردند. يكي جشن تيرگان كوچك (۱۳ تير) در روز تير انداختن آرش و ديگري ۱۴ تير، روز به اصابت نشستن تير!
    هردوت مورخ مشهور يوناني پيرامون وضعيت نظام تعليم و آموزش در ايران باستان مي نويسد: «ايرانيان از ۵ سالگي تا ۲۰ سالگي سه چيز مي آموختند: سواركاري، تيراندازي و راستگويي.
    در كتاب منتخب رساله قوميه در كنار آموزش هنر كمانداري، اوصاف متعلم اين علم را بدين صفات به تفصيل نوشته اند: اول نيك نهادي، دوم حق شناسي استاد، سوم حريص نبودن، چهارم راست گفتاري، پنجم خوش خلقي، ششم جوانمردي، هفتم گشاده سينه و بخشنده بودن، هشتم عادل بودن، نهم قليل الكسل و كثيرالطاعت بودن، دهم درازدست و صاحب قناعت بودن و كفران نعمت نكردن و بخيل طبيعت نبودن و شرير خصلت و كريه طلعت و بد طينت نبودن نباشد و نيز تيرانداز بايد كه هميشه به طهارت باشد و جز اين به تير وكمان و آلات تيراندازي دست نزند.
    
    
    
    
    
    تيراندازي با كمان؛ ورزش تاريخي / اسلحه ريسماني مهستي وهاب زاده
    


 روزنامه ايران، شماره 3688 به تاريخ 25/4/86، صفحه 19 (فرهنگ و هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 1751 بار
    



آثار ديگري از "مهستي وهاب زاده"

  ماتي كازيسكي بلغارستاني/بازيكني كه همه او را مي خواهند
مهستي وهاب زاده‎/ منبع: FIVB، ايران 9/3/87
مشاهده متن    
  نگاه جدي به آينده واليبال
مهستي وهاب زاده، ايران 10/2/87
مشاهده متن    [PDF]    
  المپيك پكن با شگفتي هايش در راه است/ چكش واليبال ساحلي جهان شكست!
مهستي وهاب زاده، ايران 30/11/86
مشاهده متن    
  المپيك پكن با شگفتي هايش در راه است/چكش واليبال ساحلي جهان شكست!
مهستي وهاب زاده‎، ايران 25/11/86
مشاهده متن    
  دختران چيني همه را تحت تأثير قرار داده اند/ گام هاي زنان چين براي رسيدن به قله واليبال
مهستي وهاب زاده ، ايران 24/10/86
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
پژوهشنامه فيزيولوژي ورزشي كاربردي
متن مطالب شماره 15، بهار و تابستان 1391را در magiran بخوانيد.

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1393-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.
 

 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655

فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!

توصيه می کنيم هنگام استفاده از اين سايت یه ويژه در هنگام جستجو از مرورگر IE استفاده کنيد.
 

تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است