|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد86/5/22: بي بي خانم استرآبادي موسس نخستين مدرسه دخترانه
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4303
پنج شنبه 18 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1465 22/5/86 > صفحه 8 (گزارش اجتماعي) > متن
 
      


بي بي خانم استرآبادي موسس نخستين مدرسه دخترانه


نويسنده: مهديه موسوي انزهايي


    
    
    همان زمان که در تهران دعواي مشروطه خواهي داغ بود و مجلس قانونگذاري ايران اولين روزهاي کارش را سپري مي کرد، نخستين مدرسه دخترانه ايران که با 20 شاگرد شروع به کار کرده بود به آتش کشيده شد.
    
    اولين مدرسه دخترانه ايران کار خود را با اين اعلان در روزنامه ها آغاز کرد:
    
    «مدرسه جديد موسوم به دبستان دوشيزگان نزديک دروازه قديم محمديه بازارچه حاجي محمد محسن افتتاح شده است . اين مدرسه حياطي است بزرگ و اتاق هاي متعدد با تمام لوازمات مدرسه يي . از براي افتتاح اين مدرسه پنج معلمه تعيين شده است که هر کدام يک درس مي دهند از قبيل نخست نامه ، مشق قلم ، تاريخ ايران ، قرائت ، کتاب طباخي ، قانون ، مذهب ، جغرافيا، علم حساب . بر حسب قوه هر دختر و خانمي اين علوم تدريس مي شود. به علاوه اتاقي هم معين شده است که در آنجا هنرهاي يدي ، از قبيل کاموادوزي ، زردوزي ، خامه دوزي ، خياطي و غيره تعليم مي شود. تمام معلمان از طايفه اناثيه هستند و به غير از يک پيرمرد قاپوچي مردي در اين مدرسه نخواهد بود. شاگرد از هفت الي دوازده سال قبول مي شود. اتاق ابتدايي ماهي پانزده قران ، اتاق علمي ماهي 25 قران . به فقرا تخفيف داده مي شود. هردو نفر شاگرد يک نفر مجاناً قبول مي شود. اميد است که در وطن عزيز ما هزاران از اين مدارس افتتاح شود.»راه اندازي اين مدرسه از سوي بي بي خانم استرآبادي
    
    )1300- 1237.ش( هياهو و جنجال گسترده يي را در تهران در پي داشت و مخالفان با ادعاي اينکه «اين مدرسه را بيگانگان براي رواج بي عفتي داير کرده اند» مردم را ضد راه اندازي مدارس دخترانه تحريک مي کردند و تا آنجا پيش رفتند که مي خواستند مدرسه را ويران کنند.1 مشروطه خواهان و نمايندگان مجلس موافق با تحصيل زنان هم از ترس تبديل شدن مخالفت با دبستان به يک بحران سياسي در برابر مخالفان مدارس دخترانه سکوت کردند و در پاسخ به شکايت بي بي خانم گفتند: «صلاح در اين است که مدرسه تعطيل شود.»
    
    در پي اين مخالفت ها، دبستان دوشيزگان پس از يک ماه فعاليت در اواسط ربيع الاول 1325 ق. به اجبار تعطيل شد، اما اين تعطيلي چندان طولاني نبود و زنان حامي سوادآموزي دختران و به خصوص بي بي خانم با انتشار مقاله در روزنامه ها، مشروطه خواهان را وادار به حمايت از بازگشايي مدرسه کردند.راه اندازي دبستان دوشيزگان سد موجود در برابر تاسيس مدارس دخترانه را شکست و راه را براي گسترش سوادآموزي دختران باز کرد، به گونه يي که به نوشته روزنامه شکوفه، در سال 1913م. شش سال پس از راه اندازي دبستان دوشيزگان شصت و سه مدرسه دخترانه با 2500 دانش آموز در تهران مشغول به کار بود و از هر هفت محصل تهراني يک نفر دختر بود.
    
    علاوه بر راه اندازي نخستين مدرسه دخترانه، آنچه که نام بي بي خانم استرآبادي را ماندگار کرده است، نوشتن «معايب الرجال » نخستين کتاب زنانه در ايران است.بي بي خانم که زني هوشمند و شوخ طبع بود و عقايدش را بي پروا بيان مي کرد در سال 1275 ش. همزمان با شکل گيري «کنگره بين المللي حقوق زن» توسط لئون ريشيه، «معايب الرجال » را در پاسخ به مطالب زن ستيزانه کتاب «تاديب النسوان » نوشت و اندرزنويساني که خود را متولي و معلم زنان مي شمردند را به سخره گرفت .او در معايب الرجال که يکي از منابع مهم و تاثيرگذار براي فهم فضاي فرهنگي زنان در دوران قبل از مشروطه است مسائلي همچون اعتراض به تعدد زوجات و حق يکسويه طلاق از طرف مردان و تاکيد بر آموزش زنان را مطرح کرده است.
    
    استرآبادي در اين کتاب که تا سال 1371ش. دست نويس باقي ماند و در اين سال نيز در نيويورک منتشر شد، نگاهي انتقادي به ساختار تحميلي جامعه خود دارد. او در اين نوشته اساس نقد را بر تغيير رابطه زن و مرد يا ضعيفه بودن زن مي گذارد و برخي از خواست هاي پنهان مانده زنان را با جديت و شجاعتي مثال زدني، مطالبه مي کند.بي بي خانم در بخشي از معايب الرجال به زنان مي گويد: «خواهران گوش به پند و اندرزهاي نويسندگان تاديب النسوان و افرادي از اين قبيل ندهيد. اين مربيان زنان که خود را نادره دوران مي دانند بهتر است که به اصلاح صفات رذيله خود برآيند، آنان مي دانند که اين نصايح براي تاديب ما نيست و براي اثبات ظالم بر مظلوم است، اين مربيان نه تنها براي ما کاري انجام نداده اند که مملکت را هم به نيستي کشانده اند، ما که در حرم اندرون و کنج مطبخ بوديم، پس اين همه فساد را اينان برپا کردند.»
    
    برگزاري جلسه هاي اجتماعي و فرهنگي براي زنان نيز از ديگر فعاليت هاي بي بي خانم بود. در روز 25 صفر 1328 ق. بي بي خانم در اطلاعيه يي در روزنامه ايران نو از «خواتين وطن دوست» دعوت کرد تا هر هفته روز جمعه در خانه او «مجتمع شده و وطن خواهي خود را آشکار کنند.»2برنامه اين جلسات بيان ديدگاه هاي سياسي و اجتماعي زنان بود و با اين اميد راه اندازي شده بود که زنان هم بتوانند در حيات سياسي و اجتماعي ايران مشارکت کنند، «بلکه از همت خواتين باغيرت، گرهي از کار زودتر باز شود.»به نوشته روزنامه ايران نو، در جلسه اول اين نشست ها بي بي خانم «در فوايد مشروطه و ضمائم استبداد» سخنراني کرده است و قرار بر اين بود که «هر کس از خواهرها بخواهد نطقي بفرمايند، مختار و مجازند.»
    
    پي نوشت ها:-
    
    1- روزنامه مطبوع در آستانه حضرت عبدالعظيم، دوشنبه 18 جمادي الثاني 1325، ص 2
    
    2- روزنامه ايران نو، سال اول، شماره 150،ص1
    
    
    
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1465 به تاريخ 22/5/86، صفحه 8 (گزارش اجتماعي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 1780 بار
    



آثار ديگري از "مهديه موسوي انزهايي"

  تعاوني نيک انديش سبز / تعاوني، زندگي زنان را متحول مي کند
مهديه موسوي انزهايي هاجر حسين خواه، اعتماد 7/4/86
مشاهده متن    
  رهياب، موسسه يي براي پيشگيري از کودک آزاري
مهديه موسوي انزهايي، اعتماد 6/3/86
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه رهبري و مديريت آموزشي
متن مطالب شماره 3 (پياپي 1203)، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است