|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد86/8/26: چند نکته درباره کتاب تازه دکتر شفيعي کدکني / کتابي که هرگز نوشته نشد
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4303
پنج شنبه 18 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1541 26/8/86 > صفحه 11 (كتاب) > متن
 
      


چند نکته درباره کتاب تازه دکتر شفيعي کدکني / کتابي که هرگز نوشته نشد


نويسنده: عليرضا غلامي

زمينه اجتماعي شعر فارسي
    
    دکتر محمدرضا شفيعي کدکني
    
    نشر اختران- نشر زمانه
    
    چاپ اول 1386
    
    6000 تومان

    
    انتشار هر کتابي از «محمدرضا شفيعي کدکني» بدون شک رويدادي مهم در مطالعات ادبي و شعرشناسي به حساب مي آيد. آنچه از او در سال هاي مختلف منتشر شده به موج هايي شبيه بوده پرتلاطم که رونقي دوباره بخشيده به آب هاي آرام و جلبک گرفته ادبيات کهن و معاصر فارسي. اگر شعري گفته به دل ها نشسته، اگر متني تصحيح کرده براي همه پذيرفتني بوده، اگر نقدي نوشته بي غرضانه داوري کرده، اگر تحقيقي کرده به کنه موضوع راه يافته و اگر نظريه يي داده از روي شناخت و آگاهي بوده است. واقعيت اين است که ريزبيني ها، دقت و وسواس علمي او آثارش را تبديل کرده به کتاب هايي مرجع و باليني. گمان نمي کنم کسي را بتوان نشان داد که در اين چند دهه در ادبيات کهن و معاصر به کاري پرداخته باشد و از کتاب هاي او بي نياز بوده باشد. داوري هاي او در باب شعر کهن و معاصر هميشه راهگشا، منصفانه و پذيرفتني بوده اند.
    
    آنچه او سال ها پيش درباره ماندگاري شعر و ارزش آن گفته بود روز به روز مقبول تر و باورکردني تر به نظر مي رسد. حرف او اين بود که شعر اگر به حافظه ها رسوخ کرد در تاريخ مي ماند و اگر نکرد بايد جور ديگري به آن نگاه کرد. او اواخر دهه پنجاه با دانشجويان دانشکده ادبيات حرف هايي را درباره شعر معاصر در ميان گذاشته بود. کتابش چندي بعد با عنوان «ادوار شعر فارسي» بيرون آمد. کسي که آن حرف ها را زده بود به پيشگويي مي مانست. ولي حالامي توان به همان پيشگويي ها ايمان آورد. همان دهه وقتي کتاب بيرون آمد، سر و صداي برخي هم درآمد. «شفيعي کدکني» در همان کلاس ها بي پروا شعر هر شاعر را به ميدان نقد آورده بود و آن را محک زده بود. همان حرف ها بود که باعث شد بعد از دو دهه «شفيعي کدکني» در مقدمه همان کتاب بنويسد: «نه کساني که با تجليل و احترام از ايشان ياد کرده ام، با اين کتاب و از رهگذر اين گونه کتاب ها جاودانه مي شوند و نه کساني که حقاً شاعرند و نام شان در اين کتاب نيامده است، از تاريخ ادبيات حذف خواهند شد.»
    
    اينها را همه گفتم تا بگويم کتاب هاي چنين کسي تا چه اندازه جلوي چشم هستند و تا چه اندازه در ميان اين همه کتاب ديده مي شوند. تازگي ها کتاب جديدي از «محمدرضا شفيعي کدکني» منتشر شده با عنوان «زمينه اجتماعي شعر فارسي». کتاب حرف تازه يي ندارد. تکرار همان چيزهايي است که او از چهار دهه قبل در کتاب هايش آورده است. کسي که با کتاب ها و نوشته هاي «شفيعي کدکني» در طول اين سال ها آشنا بوده باشد با اولين نگاه اين را درمي يابد. منتها مطالب اين کتاب در اينجا صورت غريبي دارند و اصلاً همين مطالب و شکل کتاب است که توي ذوق مي زند. داستان اين کتاب آن طور که خود «شفيعي کدکني» گفته از يک انديشه ديروزي آب مي خورد. او مي خواسته مطالبي را که سال هاي پيش درباره شعر فارسي نوشته يکجا در کتابي جمع کند. ولي به اين شرط که زير عنوان «زمينه اجتماعي شعر فارسي» بتوان آنها را پذيرفت.
    
    از ديرباز اين رسم در بين محققان بوده که بعد از آنکه تعدادي مقاله در نشريات چاپ مي کردند، همه آنها را از نو در کتاب ديگري به فراخور موضوع منتشر مي کردند. اما اين رسم، سنتي هم داشته و آن اين بوده که هميشه به زادگاه آن مقاله اشاره يي مي شده. مقاله هر کجا که براي اولين بار منتشر مي شود زادگاهش به حساب مي آيد. اگر قرار باشد از آن زادگاه به هر جاي ديگري برود رسم اين طور است که يادي هم از آن زادگاه مي کنند. در مورد کتاب «زمينه اجتماعي شعر فارسي» اين رسم فراموش شده است. آنچه در اين کتاب آمده آميزه يي است از مقالات مختلفي که در کتاب هاي صور خيال شعر فارسي، موسيقي شعر، تازيانه هاي سلوک، مفلس کيميافروش و شعر معاصر عرب آمده، به اضافه مقالاتي که در نشرياتي مثل نامه بهارستان، گلستان و بخارا در اين سال ها چاپ شده. طرفه اينجا است که اين کتاب ها هم از يک ناشر نيستند. سه تاي اول از «آگه» هستند و سه تاي بعدي از انتشارات «سخن». آنچه در آن کتاب هاي شش گانه آمده ناگهان به دست ناشر ديگري سپرده شده و در اين کتاب آمده. اگر بگوييم که ناشر پدر کتاب است، اينجا در واقع نه پدر آن پدر است و نه زادگاه آن زادگاه. نه اسمي از پدر برده شده و نه اسمي از زادگاه.
    
    از اينها گذشته غير از چند مقاله، محور باقي آنها ربط چنداني به موضوع زمينه هاي اجتماعي شعر فارسي ندارند. اگر بخواهيم با گستردگي يي که در اين کتاب آمده به اين موضوع نگاه کنيم بايد از فصل هاي ديگري که در ساير کتاب هاي استاد آمده نيز ياد کنيم. فصل «نمودار شعر فارسي در قرن اخير» از جمله اين فصل ها است: همان فصلي که در کتاب «ادوار شعر فارسي» آمده. در اين کتاب غير از چند فصل مثل «راه هاي انتشار يک شعر در قديم»، «روانشناسي اجتماعي شعر فارسي»، «قصايد و مدايح انوري»، «صبغه اشرافي صور خيال»، «معناشناسي نام مجموعه ها»، «طنز حافظ» و يکي دو مقاله ديگر ربط باقي فصل ها به اين موضوع قدري دشوار به نظر مي رسد.
    
    تنها زحمتي که براي اين کتاب کشيده شده و اي کاش آن هم کشيده نمي شد فهرست واره يي است که در پايان کتاب گنجانده شده. نام هاي افراد، نام هاي جغرافيايي، نام کتاب ها و مفاهيم موضوعي اين فهرست واره را شکل داده اند.
    
    «شفيعي کدکني» از سال ها پيش مدام به کتاب هايي اشاره مي کند که در دست انتشار هستند و در مقدمه همان کتاب «ادوار شعر فارسي» از کتاب تازه يي درباره زمينه هاي شعر معاصر فارسي صحبت کرده است. در مقدمه ها و کتابنامه هاي ديگرش از کتاب هاي «تکامل شعر عرفاني فارسي» يا «زبان شعر در نثر صوفيه» يا «چشم انداز شعر ايران در قرن بيستم» ياد کرده ولي بيش از يک دهه است که از آن زمان ها مي گذرد و خبري از آنها نيست. اي کاش به جاي صرف وقت براي ساخت اين کتاب «زمينه اجتماعي شعر فارسي» که محتوياتش در دسترس همه بود مقدمات انتشار آن کتاب ها فراهم مي شد. کتاب «زمينه هاي اجتماعي شعر فارسي» کتابي است که هرگز نوشته نشد، بلکه کتابي است که با دست ماشين هاي چاپ امروزي ساخته شد.
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1541 به تاريخ 26/8/86، صفحه 11 (كتاب)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 896 بار
    



آثار ديگري از "عليرضا غلامي"

  پرسه در گذشته / چند روايت جذاب از دوره قاجار
عليرضا غلامي*، ايران 21/10/96
مشاهده متن    
  بعضي از كتاب ها فتنه بر انگيزند
عليرضا غلامي ،حسن همايون، اعتماد 8/7/91
مشاهده متن    
  كار من مقدس است / گفت وگو با بهمن دري اخوي درباره مميزي و وضعيت نويسنده ها- بخش نخست
عليرضا غلامي ، حسن همايون، اعتماد 5/7/91
مشاهده متن    
  چگونه بايد نوشت
عليرضا غلامي، اعتماد 28/7/88
مشاهده متن    
  دنبال انقلاب فوري نيستم
عليرضا غلامي، اعتماد ملي 26/5/88
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو فصلنامه نقد كتاب ادبيات و هنر
متن مطالب شماره 1-2، بهار و تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است