 
|
گزارش «ايران» از حذف دوره كارداني ناپيوسته علمي- كاربردي اپتيك: شيشه عمر عينك هاي واقع بيني مي شكند
نويسنده: مريم وادي پور
استفاده از عينك هاي واقع بيني براي خواندن اين گزارش ضروري است! قبل از هر توضيحي بهتر است با معني چند كلمه كليدي كه در اين متن به كار رفته است، آشنا شويم:
اپتيك: ابزار و آلات نوري، ابزار ديداري
اپتيشن: عينك ساز
اپتومتريست: بينايي سنجي
اپيتامولوژيست: چشم پزشك
همزمان با ارائه طرح توليد شيشه اپتيك از سوي انجمن فيزيك ايران و همكاري در مرحله تحقيقاتي و توليد صنعتي اين شيشه، متخصصان متوجه شدند كه در حوزه تربيت نيروي فني در صنعت اپتيك با ضعف رو به رو هستيم و در اصل تخصص عينك سازي سينه به سينه و به شكل تجربي از پدران به فرزندان منتقل شده است.
***
در اين شرايط از اوايل دهه ۷۰ توافق ها براي راه اندازي دوره هاي شش ماهه عينك سازي در كشور شكل گرفت و با درخواست بعضي از اعضاي اتحاديه صنف عينك سازان و فروشندگان عينك، برنامه دو ساله «دوره كارداني اپتيك» تدوين و به شوراي عالي برنامه ريزي مشترك وزارتخانه هاي فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت و درمان وقت ارائه شد. پس از آن در سال ۸۰ اولين گروه دانش آموخته هاي دوره كارداني اپتيك، به دانشگاه جامع علمي - كاربردي راه يافتند. اما عمر اين رشته به دنيا نبود و ديري نپاييد كه با تداخل هايي كه البته در تخصص هاي مختلف كشور همچنان شاهد آن هستيم، تخصص و حرفه اپتيشن ها هم زير سؤال رفت و اپتومتريست ها و حتي چشم پزشكان نيز در مطب هاي خود اقدام به تهيه و ساخت عينك كردند. اكنون، ديگر دانشجوي اپتيك در دانشگاه جامع علمي- كاربردي پذيرفته نمي شود. گويا مسئولان قصد كرده اند كه تخصص و صنعت اپتيك را كه مي رفت به صنعتي نوپا تبديل شود، به اپتومتريست ها واگذار كنند.
اپتيك، دروازه تربيت كادر فني
استاد اپتيك دانشگاه تهران در گفت وگو با خبرنگار «ايران» با بيان اين كه رشته اپتيك منحصر به ساخت عينك نمي شود و كاربردهاي فراواني دارد، مي گويد: «از ساخت عدسي دوربين هاي رسانه ها تا عدسي هاي مورد نياز آزمايشگاه هاي مختلف، ميكروسكوپ ها، دستگاه هاي تجزيه و آناليز، صنعت مخابرات و ارسال اطلاعات از طريق فيبرنوري، نقشه برداري، صنعت هواپيمايي و حتي صنعت نظامي، ردپاي اپتيك را مي بينيم و در اصل با وجود اين كه اپتيك، صنعتي گران قيمت و چند تخصصي است، اما با توجه به منابعي كه در كشور وجود دارد، اين حرفه از صنايع باارزش افزوده بالابراي ايران محسوب مي شود.»
دكتر محمدتقي توسلي با اشاره به اين كه اخيراً مسئولان به صورت غيرمستقيم گفته اند كه اپتومتريست ها بايد ساخت عينك را برعهده بگيرند و مجوز اين كار به آنها داده مي شود، مي افزايد: «اپتومتريست ها فقط در سنجش بينايي و كنترل نمره عينك تخصص دارند، اما عينك را كسي مي سازد كه اطلاعات علمي و فني اين حرفه را دارد.
از سويي ديگر يكي از راه هاي مؤثر براي تربيت كادر فني در كشور، رشته اپتيك است، چرا كه كشورهايي چون آلمان، ايتاليا و انگليس صنعت اپتيك خود را از طريق ساخت عينك به پيشرفت رسانده اند و با اين شيوه بود كه «زايس» آلمان بر سر زبان ها افتاد.»
فارغ التحصيلي بيكار نماند
نايب رئيس اتحاديه صنف سازندگان و فروشندگان عينك تهران نيز در اين باره مي گويد: «تاكنون چهار دوره فارغ التحصيلي دانشجويان رشته اپتيك جشن گرفته شده است و همه ۴۵۰ فارغ التحصيل اين رشته، جذب بازار كار شده اند، اما متأسفانه از سال گذشته ديگر دانشجوي اپتيك در دانشگاه علمي ـ كاربردي پذيرفته نشده است؛ در حالي كه كشورهاي همسايه چون كويت، امارات و عربستان هم نياز به متخصصان اپتيك دارند و براي پذيرش فارغ التحصيلان ايراني اين رشته اعلام آمادگي كرده اند.»
حميد ثابت قدم با بيان اين كه وزارت بهداشت معتقد به موازي كاري اپتيشن ها با اپتومتريست ها است، توضيح مي دهد: «چند بار به وزير بهداشت و درمان نامه نوشته ايم تا وقتي براي مذاكره با اتحاديه تنظيم كند اما نامه ها جوابي نداشت و فقط گفته شد موازي كاري مي شود. اين درحالي است كه اپتومتريست ها فقط چهار واحد درسي در زمينه آشنايي با عينك آموخته اند و اپتيشن ها ۳۹ واحد درسي مرتبط با اين رشته مي گذرانند.»
وي مي گويد: «تا سال ۶۸ ، عينك سازان تجربي با دادن امتحان، مجوز ساخت و ارائه عينك مي گرفتند. از سال ۸۶ از عينك سازان امتحاني گرفته نشد و در اين خلأ، اپتومتريست ها وارد شدند و گفتند ساخت عينك را انجام مي دهيم. وزارت بهداشت و درمان نيز به آنها مجوز عينك سازي مي داد و گويا در اين بين تخصص عدسي تراشي و تبديل شيشه خام به عدسي و عينك نمره دار از سوي اپتيشن ها، به فراموشي سپرده شده بود.»
نايب رئيس اتحاديه صنف سازندگان و فروشندگان عينك تهران با بيان اين كه اين علم در كشورهاي پيشرفته دنيا تفكيك شده است، مي افزايد: «ما همگان با علم روز دنيا عينك سازان را تربيت مي كنيم و چند دوره بازآموزي براي آنها گذاشته ايم، يعني فارغ التحصيلان اين رشته به هيچ وجه رها نمي شوند و علم آنها همواره به روز مي شود.»
وي با اشاره به فعاليت حدود ۱۲ هزار واحد صنفي عينك سازي در كشور مي گويد: «اتحاديه در سال ۷۳ حكمي از ديوان عدالت اداري گرفت كه در آن به تداخل صنفي ساخت عينك در مطب هاي چشم پزشكي با حرفه اپتيشن ها اشاره شده بود؛ چرا كه به عنوان مثال اگر قرار باشد هر پزشكي در مطب خود نسخه دارو را نيز بپيچد، پس داروخانه چه معنايي خواهد داشت.»
ضرورت حفظ رشته اپتيك
رئيس انجمن چشم پزشكي ايران نيز اپتيك را صنعتي بسيار پيشرفته مي داند و مي گويد: «اين صنعت فقط منحصر به ساخت عينك نمي شود و اكنون به علمي پيشرفته در جهان مترقي تبديل شده است. اگرچه در حال حاضر دخالت چشم پزشكان در حرفه اپتيشن ها، به خصوص در تهران، خيلي كمتر شده است اما حفظ استقلال رشته اپتيك و حرفه ساخت عينك براي پيشرفت صنعت اپتيك ايران، ضروري است.» دكتر هرمز شمس با تأكيد بر اين كه حرفه و رشته اپتومتريست ها گسترده تر و شرح وظايف آنها بيشتر است، مي گويد: «اگرچه تربيت اپتومتريست ها براي تشخيص عيوب انكساري و تنبلي چشم، ضروري است و كمك زيادي به چشم پزشكي مي كند، اما بايد توجه كرد كه دانش اپتيشن ها با كاربردهاي مختلفي كه دارد، در جاي خود ارزشمند است.»
اسناد چه مي گويد
جداي از همه اين مباحث نبايد از اين نكته غافل ماند كه بازار كار مناسب رشته ساخت عينك برخلاف خيلي از رشته هاي تحصيلي، به نحوي بوده است كه حتي يك نفر از فارغ التحصيلان اين رشته بيكار نمانده است و همه آنها جذب بازار كار شده اند و حتي عده اي از آنها توانسته اند اختراعات مهمي در زمينه ساخت عدسي هاي تزريقي انجام دهند. يكي از نماينده هاي دانش آموخته هاي رشته اپتيك به نامه اي اشاره مي كند كه دانش آموخته هاي اين رشته در تاريخ ۸۵/۱۱/۱۵ براي رئيس جمهوري نوشته اند. در اين نامه كه نسخه اي از آن نيز در اختيار خبرنگار «ايران» قرار گرفته است، دانش آموخته هاي اين رشته از دكتر احمدي نژاد تقاضا كرده اند كه در باره حل مشكل مجوز ساخت و فروش عينك طبي از سوي وزارت بهداشت براي آنها اقدامات لازم مبذول شود. مضمون نامه دفتر رياست جمهوري كه در پاسخ به تقاضاي دانش آموخته هاي رشته اپتيك، در تاريخ ۸۶/۲/۱۳ خطاب به دكتر كامران باقري لنكراني، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ارسال شده است، چنين است:
«جناب لنكراني
ايشان مي توانند عينك سازي باز كنند. شخصاً حمايت كنيد مشكل حل شود.»
همچنين دفتر رئيس جمهوري در پاسخ به نامه دوم دانش آموخته هاي اپتيك در مورخ
،۸۶/۳/۳۱ كه هيچ جوابي از وزارت بهداشت و درمان در پاسخ به نامه اول خود و دستور دكتر احمدي نژاد براي حل مشكل نديده بودند، براي بار دوم در تاريخ ۸۶/۶/۴ اين گونه دستور داده اند:
«جناب آقاي دكتر باقري لنكراني
رسيدگي و مشكلات ايشان را به نحو مقتضي حل و تعيين تكليف نموده و نتيجه اعلام گردد.»
يكي از نماينده هاي دانش آموخته هاي رشته اپتيك مي گويد: «چون پدرم در حرفه عينك سازي كار مي كرد، باوجود تحصيل در رشته متالورژي، وارد اين حرفه شدم. خيلي چيزها در حرفه ساخت عينك ياد گرفتم، اما هيچ كدام آنها علمي نبود و با ورود به رشته تحصيلي اپتيك، دريچه هاي آموخته هاي تخصصي و علمي به رويم باز شد.» وي مي افزايد: «در اروپا و آمريكا گروه هاي چشم پزشك، عينك ساز و بينايي سنج در كنار هم بدون هيچ اختلاط كاري، فعاليت مي كنند. ما نيز از مسئولان تقاضا داريم مجوز هاي فعاليت اپتيشن ها را صادر كنند؛ چرا كه اين حرفه نياز جامعه و منطقه است.»
دكتر توسلي، استاد اپتيك دانشگاه تهران نيز با بيان اين كه حدود ۷ هزار مؤسسه عينك سازي در ايران فعال است، مي گويد: «اگر سرمايه متوسط هر يك از اين مؤسسه ها را ۳۰۰ ميليون تومان در نظر بگيريم، به عدد نجومي مي رسيم كه نيازمند توجه بيشتري است. ما قصد داشتيم با آموزش علاقه مندان به اين رشته در مقاطع كارداني و ليسانس، آنها را براي سرمايه گذاري در رشته اپتيك تشويق كنيم. اين مهم را نبايد ناديده گرفت و در اصل بايد آن را در مسير صحيح خود هدايت كرد؛ چرا كه ايران جداي از همه پيشرفت هايي كه در صنعت داشته است، در صنايع دستي نيز صاحب پيشينه قوي است و بيشتر صنعت پيشرفته اپتيك نيز بر هنر دست وابسته است.»
گزارش «ايران» از حذف دوره كارداني ناپيوسته علمي- كاربردي اپتيك: شيشه عمر عينك هاي واقع بيني مي شكند مريم وادي پور
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 645 بار
|
فهرست نشريات
