 
|
سعدي شاعر زندگي
نويسنده: محمد صادقي
برخي اين پرسش را مطرح ساخته اند كه چطور سعدي در پاره يي موارد دوگانه سخن مي گويد و با تناقض هاي موجود در آثار وي چه بايد كرد؟
جايي مي گويد:
پرتو نيكان نگيرد آنكه بنيادش بد است
تربيت نا اهل را چون گردكان بر گنبد است
اما اين سخن پاياني شاعر نيست:
سگ اصحاب كهف روزي چند
پي نيكان گرفت و مردم شد
يا جايي مي گويد:
گر راست سخن گويي و در بند بماني
به زان كه دروغت دهد از بند رهايي
و در جايي ديگر دروغ مصلحت آميز را بهتر از راست فتنه انگيز مي داند ، و... پاسخ اين پرسش بسيار روشن است، انديشه ورزي گاه به تناقض گويي مي انجامد و سعدي شاعري است كه به متن جامعه خود نزديك بوده، درباره جهان پيرامون اش مي انديشيده، تجربه ها و افكار خويش را همراه با حكايت هايي كه جمع آوري مي كرده با مردم درميان مي گذاشته و از اين رو نمي توان بر وي خرده گرفت. سعدي شاعر زندگي است، كنجكاو و جست وجوگر است و هنر بزرگش اين است كه مسائل و مشكلات را با زباني ساده بيان مي كند. اگر بيشتر دقت كنيم و درست بينديشيم، در زندگي تناقض زياد به چشم مي آيد و اين تناقض موجود در گفتار او را حتي مي توان نشانه واقع بيني او شمرد زيرا در هر زمان و مكان و موقعيت، انسان واكنش هاي مختلف از خود بروز مي دهد.
يكي ديگر از موارد مناقشه برانگيز در شعر سعدي آنجاست كه اين گونه مي سرايد:
سعديا حب وطن گرچه حديثي است صحيح
نتوان مرد به سختي كه من اينجا زادم
برخي افراد سخت آشفته مي شوند كه سعدي نسبت به ميهن خويش بي تفاوت بوده و اين نكته احساسات ناسيوناليستي آنان را سخت جريحه دار مي سازد اما شايد طرز تلقي و برداشت آنان از اين شعر درست نباشد چنان كه برخي از اهل انديشه بر اين باور هستند كه «عارفان و مفسران سنت تفسير عرفاني بر اين نكته تاكيد كرده اند كه در روايت «حب الوطن من الايمان» وطن به هيچ وجه به معني قراردادي عرفي (سرزمين، خاك، زادگاه، زيست محيط يا اقليم جغرافيايي) به كار نرفته است و آنچه در اين روايت و ديگر ماثورات آمده، دلالت بر موطن معنوي و ملكوتي دارد. عارفان ما با استناد به روايت «الدنيا سجن المومن و جنه الكافر» و زندان انگاري دنيا، بر آن اند كه مفهوم ديني وطن را بايد به معني ديار دوست يا كوي يار و به تعبير دقيق تر لقاءالله و وصال تلقي و تعبير كرد و همواره ديگران را نيز از كاربرد اين واژه در معناي گيتيانه و دنيوي بر حذر داشته اند».1
پي نوشت: -
1- برگرفته از گفت وگوي نگارنده با دكتر
سيد عبدالحميد ضيايي.
سعدي شاعر زندگي محمد صادقي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 293 بار
|
فهرست نشريات
