|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد86/11/21: ملاحظات استراتژيك كردستان عراق /تقاطع خط قرمز چهار كشور همسايه
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4305
چهار شنبه 24 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1612 21/11/86 > صفحه 13 (بين الملل) > متن
 
      


ملاحظات استراتژيك كردستان عراق /تقاطع خط قرمز چهار كشور همسايه


نويسنده: فرزانه روستايي

از همان ابتدا كه وارد فرودگاه تازه تاسيس اربيل مي شويد حضور فعال شركت هاي ترك را در كردستان عراق درمي يابيد. اين فرودگاه سه سال پيش از سوي يك شركت ترك ساخته شد. تابلوهاي تبليغاتي فرودگاه و نيز اغلب تابلوهاي تبليغاتي كه در فاصله فرودگاه اربيل تا شمالي ترين نقطه مرزي بين عراق، تركيه و سوريه يعني گمرك ابراهيم خليل با آن مواجه مي شويد همگي به تبليغ توليدات تركيه اختصاص دارد. گمرك ابراهيم خليل شاهرگ اقتصادي كردستان عراق است كه كاميون هاي ترك از طريق آن كالاها و توليدات و مواد غذايي خود را به منطقه سرازير مي كنند. هر بار كه بحراني سياسي بين تركيه و كردستان عراق روي مي دهد مقام هاي ترك، كردها را تهديد مي كنند كه مرز ابراهيم خليل را مي بندند. به رغم حضور چشمگير كالاها و شركت هاي تركيه در كردستان عراق مجله اكونوميست مي نويسد كه كردستان عراق از تحريم دوفاكتو (صنعتي) تركيه رنج مي برد و ترك ها كالاهاي گزينش شده و نه همه نيازهاي اين منطقه ركود زده را تامين مي كنند. يكي از مصاديق اين تحريم قطع و وصل شدن مقطعي پروازهاي اربيل - استانبول است.
    
    تركيه بخشي از برق كردستان عراق را نيز تامين مي كند و منطقه كردستان كه به صورت كلي و در مقايسه با بقيه استان هاي عراق طي چند سال گذشته از رشد اقتصادي ثابتي برخوردار بوده است به نحوي حياتي به اين برق وارداتي وابسته است. البته برق شهرهاي منطقه شرقي عراق كه در مجاورت مرز ايران قرار دارند از سوي ايران تامين مي شود. در مقايسه با كل استان هاي عراق، كردستان تنها منطقه يي است كه از رشد اقتصادي ثابت برخوردار بوده و اندك جاذبه يي براي سرمايه گذاري خارجي به وجود آورده است. برخي از آمار رقم رشد اقتصادي 8 درصد را براي اين منطقه در نظر گرفته اند. با اين وجود، وقتي در شهرهاي پراكنده كردستان عراق مي گرديد آثار كمي از آباداني و رشد و ترقي در زيرساختارهاي منطقه مشاهده مي كنيد. ناتواني رشد اقتصادي 8 درصد براي متحول كردن كردستان عراق به اين دليل است كه در دوران حكومت ديكتاتوري رژيم صدام حسين بسياري از روستاهاي كردستان عراق به صورت سازماندهي شده، ويران شد. رژيم صدام براساس يك ديدگاه امنيتي معتقد بود كه وجود روستاها در منطقه يي كه هيچ گاه خود را به صورت كامل تحت امر دولت مركزي درنياورد يك معضل امنيتي است. روستاهاي كردستان عراق ويران شدند تا اقتصاد روستايي خودجوش و بومي در منطقه هيچ گاه شكل نگيرد و از تجمع و سازماندهي پيشمرگه ها در مناطق روستايي جلوگيري شود. نهايتاً منطقه يي كه فاقد بافت روستايي باشد و هيچ اراده يا بودجه يي براي توسعه و پيشرفت شهرها و شهرك نشين ها اختصاص نيابد، در آن صورت فقر، بي فرهنگي، آوارگي و عقب افتادگي بر آن مستولي خواهد شد. طي سه، چهار دهه گذشته هيچ گاه اخباري مبني بر گرسنه بودن يا گرسنه ماندن كردهاي عراق در جايي شنيده نشده زيرا مردم منطقه همواره راهي براي مبادلات ساده و تجارت هاي كوچك و خرده فروشي مي يافته اند. اما منطقه يي كه هيچ مديريت كلاني مسووليت آباداني و رشد و توسعه آن را بر عهده نگرفته باشد و برعكس يك مديريت كلان امنيتي بر ويران كردن آن نظارت كند، در آن صورت بافتي اقتصادي و اجتماعي بسيار ابتدايي و خودكفا در آن شكل مي گيرد كه ثروتمند نيست و رونق ندارد، اما سرپاست مانند كردستان عراق.
    
    
    
    
    وقتي شما از اربيل مركز كردستان عراق به سمت شمال حركت مي كنيد با شهرك هاي كوچكي در مسير خود به سوي منطقه مرزي شمال مواجه مي شويد اما از بافت روستايي خبري نيست. در مسير خود به سوي بارزان،... دهوك،... بافتي روستايي مشابه ايران يا تركيه مشاهده نمي كنيد. به جاي روستا با تجمع چند خانه دور از هم مواجه مي شويد كه شباهتي به روستا ندارند. از همه مهم تر مشاهده تعداد زيادي جوان است كه تقريباً در كل منطقه در اطراف خانه ها و خيابان ها بي هدف در حال رفت و آمد هستند يا همچون پيرمردهاي از كار افتاده زير نور خورشيد در حال آفتاب گرفتن هستند. حضور تعداد زيادي جوان بيكار در ساعات كاري روزانه حاكي از بحران شديد اشتغال و فقدان كارخانه، كارگاه يا واحدهاي توليدي است كه بتواند اين جوانان را به كار جذب و آنان را از آفتاب گرفتن وسط روز محروم كند.
    
    صدها هزار نفر از جمعيت فقير كردستان عراق تا يك يا دو دهه قبل از منطقه خود دور بودند و دوران تبعيد خود را در ايران مي گذراندند. از جمعيتي كه طي دو دهه خانه و كاشانه و مايملك خود را رها كرده و از ترس جان به كشور و سرزمين ديگري پناه برده اند، نمي توان انتظار داشت ثروتي اندوخته باشند يا ذخيره يي براي انتقال از نسلي به نسل ديگر از خود باقي گذاشته باشند.
    
    ساكنان كردستان عراق از سال 1991 كه منطقه پرواز ممنوع بر فراز آن برقرار شد در آرامش نسبي به سر برده اند. هر چند طي 17 سال گذشته هيچ تهديد نظامي و امنيتي جاري كردستان را ناآرام نكرده است، آثار ركود و رخوت و سستي هنوز بر منطقه مستولي است. ظاهراً كردستان عراق هنوز بلاتكليف است و سرنوشت و آينده خود را به آينده نامعلوم عراق گره خورده مي بيند. همين عاملي است كه سير روند تغيير و تحول اقتصادي - اجتماعي را در اين منطقه كند و دشوار مي نماياند. به گفته عرفان مفتي رئيس پارلمان عراق حدود 17 درصد از كل بودجه عراق به كردستان اختصاص مي يابد، 70 درصد از كل بودجه يي كه دولت خودمختار كردستان عراق از دولت مركزي دريافت مي كند صرف پرداخت حقوق ماهيانه به اتباع منطقه مي شود كه به غير از دريافت حقوق از دولت هيچ ممر درآمد ديگري ندارند. حقوق بگيران شامل پيشمرگه ها، كارمندان دولتي و خانواده كساني مي شود كه در اثر جنگ و درگيري كشته شده اند. در بسياري از موارد مشاغلي صوري براي افراد تعريف شده است تا حقوقي ماهيانه به آنان تعلق بگيرد. در يك مورد 17 فراش براي يك مدرسه تعريف شده است كه هر 17 نفر حقوق فراشي براي يك مدرسه كوچك دريافت مي كنند كه فقط 20 دانش آموز دارد.
    
    به گفته رئيس پارلمان فقط 30 درصد از بودجه سالانه كردستان عراق به زيرساخت ها اختصاص مي يابد.
    
    اين روزها بسياري از منازل در شهرها و شهرك ها با بيش از يك لامپ روشن مي شود در حالي كه طرحي براي پشتيباني از افزايش مصرف برق وجود ندارد. قبلاً 30 درصد از برق فعلي براي تامين 20 ساعت روشنايي كافي بود ولي اكنون كفاف مصرف بي رويه را نمي دهد. براساس نظام سوسياليستي كه حزب بعث در برخي از زواياي اجتماعي آن را پياده كرد محدوديتي براي مصرف آب و برق وجود ندارد همان طور كه كنتور آب و برق نيز وجود ندارد. مردم كردستان عراق همچون بقيه مردم عراق براي مصرف آب يا برق پول نمي پردازند، در نتيجه هيچ كس خود را ملزم به صرفه جويي در مصرف برق نمي بيند. تنها مانع ساعت بهره برداري از برق است كه از ساعت 12 شب فراتر نمي رود. وقتي مردم خود را ملزم به صرفه جويي نبينند يا محدوديت در مصرف مقبوليت نيافته باشد منطقاً نمي توان انتظار داشت كه توازني بين مخارج و درآمدهاي آنان حاكم باشد.
    
    حجم دولت
    
    يكي از بزرگ ترين معضلاتي كه حكومت كردستان عراق با آن مواجه است حجيم بودن سازمان دولت است. تقريباً به غير از بخش هاي بسيار خرد، هنوز بخش خصوصي در اين منطقه شكل نگرفته است. هتل هايي كه در اربيل و دهوك محل اقامت ما بود به حزب دموكرات تعلق داشت. تقريباً حزب مالك همه چيز است. هتل كنتينانتال دهوك كه بهره برداري از آن به تازگي آغاز شده و همه چيز در آن برق مي زند مصداق عيني مالكيت مطلق حزب دموكرات بر همه چيز است.
    
    با اين حال رئيس پارلمان مدعي بود كه براي بودجه ريزي در تلاش هستند ابعاد دولت را كوچك كنند و در اين ميان حتي به سازمان پيشمرگه ها هم رحم نخواهند كرد. به غير از تمركز مالكيت و فعاليت ها در دست دولت، نظام سياسي منطقه با يك معضل بزرگ ديگر نيز مواجه است. فقدان كشاورزي و نبودن واحدهاي توليدي دولت كردستان را به شدت به درآمد نفتي وابسته مي كند. وابسته بودن به درآمد نفتي در منطقه يي كه كردها عملاً كنترل شيرهاي نفت را در دست ندارند و اين بغداد است كه سيستم سهميه بندي استان ها را تعيين مي كند بحران اقتصادي منطقه را پيچيده تر مي كند.
    
    كركوك يكي از مراكز نفتي مهم عراق است كه به لحاظ سابقه تاريخي به منطقه كردستان تعلق دارد. كردها به درآمدي كه از كركوك تحصيل مي شود به شدت دل بسته اند آن هم در شرايطي كه بازگرداندن قانوني كركوك به منطقه كردستان هنوز انجام نشده است. كردها به قراردادهاي نفتي نيز كه اميد دارند روزي با شركت هاي خارجي ببندند دل بسته اند هرچند بغداد تاكنون با انعقاد قرارداد مستقل بخش كردستان با شركت هاي خارجي موافقت نكرده است.
    
    به عبارتي هر يك از ابهام هاي فوق، ترديدي در يكپارچگي اقتصادي و توسعه و پيشرفت كردستان ايجاد مي كند كه رفع آن بسيار زمانبر و نيز هزينه بر است
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1612 به تاريخ 21/11/86، صفحه 13 (بين الملل)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 692 بار
    



آثار ديگري از "فرزانه روستايي"

  ويكي ليكس و آستانه محرمانه بودن
فرزانه روستايي، شرق 13/9/89
مشاهده متن    
  انتخابات مصر
فرزانه روستايي، شرق 10/9/89
مشاهده متن    
  آژير خطر ميدان كاج
فرزانه روستايي، شرق 1/9/89
مشاهده متن    
  ژنرال ها و بانوي مقاومت برمه
فرزانه روستايي، شرق 24/8/89
مشاهده متن    
  صلح نوبل از نگاه چيني ها
فرزانه روستايي، شرق 21/7/89
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه اقتصاد و بيمه
متن مطالب شماره 97، دي 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است