   
|
گفت وگو با عباس پژمان/اين حرف ها مصرف داخلي دارد
نويسنده: فائزه شاكري
بخش اول اين گفت وگو روز دوشنبه چاپ شد، بخش پاياني آن را امروز مي خوانيد.
- برخي آثار هم هستند كه با وجود اينكه نويسنده شناخته شده تري نسبت به برخي آثار ديگر دارند ولي نسبت به همين آثار فروش كمتري دارند.
در عالم ادبيات، سياست، هنر، سينما و... اگر نويسنده، سياستمدار، هنرمند و... بتواند مخاطب خود را تحت تاثير قرار دهد موفق مي شود. اين مولفه مي تواند عامل موفقيت نويسندگاني باشد كه به اندازه برخي نويسندگان ديگر شناخته نشده اند.
«گراهام گرين» و «جرج اورول» مشهور ترين نويسندگان قرن بيستم انگليس هستند و تا به حال كمتر نويسنده يي به شهرت آنها رسيده است. اين نويسندگان توانستند به بهترين شكل مخاطبان خود را تحت تاثير قرار دهند. اكثر خوانندگان رمان دنبال تكنيك نيستند. مي خواهند از آن لذت ببرند، چند روزي تحت تاثير كتاب باشند، سرنوشت شخصيت ها برايشان مهم باشد و با آنها همذات پنداري كنند. اكثر رمان هايي كه شما مي گوييد مخاطب را تحت تاثير قرار نمي دهند.
- وقتي يك مجموعه داستان چاپ مي شود مي تواند با قيمت هشتصد، نهصد تومان فروش رود اما يك رمان سه تا چهار هزار تومان قيمت دارد. اين قيمت مي تواند براي مخاطب مشكل ساز باشد. پس ناشر ريسك نمي كند و نويسنده را به نوشتن داستان كوتاه تشويق مي كند. اين هم مي تواند دليلي باشد بر غلبه داستان كوتاه بر رمان؟
در سال هاي اخير پديده جديدي در صنعت نشر ما پيش آمد و آن اعطاي رانت هايي به ناشران بود: كاغذهاي سوبسيددار كه باعث شد هر كس هر كتابي نوشت چاپ شود، كسي نمي تواند نويسنده را مجبور كند داستان كوتاه بنويسد. اين خود نويسنده ها هستند كه به دليل عدم توانايي، نداشتن حوصله يا علاقه يا هر علت ديگري رمان نمي نويسند. اتفاقاً چون اكثر خوانندگان، رمان مي خوانند ناشران دوست دارند رمان چاپ كنند.
- مي توان پاي جنسيت را وسط كشيد؟ خانم ها بيشتر به نوشتن رمان مي پردازند. بعضي هم اعتقاد دارند جوايزي كه زنان مي گيرند بيشتر به دليل پرداختن به مسائل زنانه است.
اين موضوع بيشتر به آسيب شناسي جوايز مربوط است و جايزه ها هم كه به دليل ماهيت خود سرتاپا آسيب اند. در هر حال من خودم به اين مسائل علاقه مند نيستم: موضوعاتي مثل مسائل زنانه و مردانه و فمينيسم و غيره. هر چند قبول دارم گاهي منطقي و از بعد هنري هم قابل تامل اند و همچنين با چند نمونه نمي توان راي قطعي صادر كرد.
- چرا جوايز را سرتاپا آسيب مي دانيد؟
جوايز قصد دارند كاري كنند كه تا حدي غيرممكن است. آنها مي خواهند بهترين اثر را انتخاب كنند. گاهي اين بهترين اثر وجود ندارد ولي جوايز انتخاب شان را مي كنند.
- هميشه همه جوايز، برگزيده يي را معرفي نمي كنند. همچنين تصور مي كنم هميشه در بين آثاري كه در يك سال چاپ مي شوند بهتريني هست هر چند با معيارهاي بهترين ها برابري نكند.
ماهيت جايزه آسيب هايي در خود دارد. جوايز بايد در هر شرايطي به مسائلي از قبيل اعتبار خود توجه داشته باشند. همچنين مي دانم تصميم گيري در فينال برخي جوايز واقعاً سخت است.
- در مصاحبه يي از شما خواندم كه گفته بوديد ما هيچ مترجم خوبي نداريم.
چنين چيزي را كه قطعاً نگفته ام، اما گفته ام بعضي از مترجمان مشهوري كه بسياري تصور مي كنند آنها مترجمان خوبي هستند در واقع مترجم خوبي نيستند. اين جمله را مي توانيد از قول من تيتر هم بكنيد. به جرات مي توان گفت تعداد آثاري كه واقعاً ترجمه هاي خوبي در فارسي دارند خيلي كم است. البته صحبت من درباره شاهكارهاي ادبي دنيا و آثار بزرگي است كه به فارسي ترجمه شده اند. اين دست آثار در نمونه اصلي خود معمولاً زبان پيچيده يي دارند حتي اگر ظاهر ساده يي داشته باشند. زبان آنها پر از ظرايفي است كه واقعاً كار هر كس نيست كه همه آنها را بفهمد و اگر هم فهميد به فارسي منتقل شان كند. من به ترجمه يي ترجمه خوب مي گويم كه مترجمش متن اصلي آن را فهميده باشد و ظرايف و زيبايي هاي آن را در حد امكانات زبان فارسي در ترجمه اش منتقل كرده باشد اما چنين اتفاقي بسيار كم و نادر در ترجمه هاي فارسي آثار ادبي بزرگ افتاده است. حقيقت اين است كه حتي فارسي بعضي از ترجمه هاي مشهور پر از ضعف و اشكال است. حتي جمله ها و عبارت هاي بسياري در آنها هست كه معناي درستي از آنها فهميده نمي شود. جمله ها و عبارت هاي بسياري در آنها هست كه زيبا نيست و حتي جمله هايي در آنها هست كه خنده دار است. بسياري از اظهارنظرهايي كه در مورد ترجمه ها مي شود في الواقع ارزش علمي ندارد.
گفت وگو با عباس پژمان/اين حرف ها مصرف داخلي دارد فائزه شاكري
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 24 بار
|
فهرست نشريات
