 
|
آشنايي با سندرم روده تحريك پذير /درمان با تغيير سبك زندگي
نويسنده: دكتر رامين علاسوند-افسانه طاعتي
نشانگان (سندرم) روده تحريك پذير يا IBS، يكي از اختلالات شايع روده يي است كه حدود 15درصد از امريكايي هاي بالغ به اين بيماري مبتلاهستند. سندرم روده تحريك پذير اختلالي در روده است كه مي تواند باعث درد شكم و تغييرات اجابت مزاج شود. اين بيماري در كشور ما و به خصوص در خانم هاي جوان نيز بسيار شايع است و يكي از علائم شايع آن اسهال و دل پيچه است كه با استرس و تنش تشديد مي شود. كولون قسمتي از روده است كه روده بزرگ ناميده مي شود.
غذايي كه بلعيده مي شود از مري و سپس از معده (جايي كه مواد بيشتر هضم شده و قسمت كمي از آن جذب مي شود) عبور مي كند. فيبرها و مواد غذايي جذب نشده در انتها به كولون رسيده و باقيمانده مواد غذايي جذب شده و در نهايت مدفوع شكل مي گيرد. مدفوع در قسمتي از كولون كه كولون سيگموئيد و ركتوم (راست روده) ناميده مي شود، ذخيره مي شود.
كولون از چند جزء تشكيل شده است: كولون بالارونده، كولون عرضي، كولون پايين رونده، كولون سيگموئيد و ركتوم. ديواره هاي روده داراي ماهيچه هايي است كه منقبض و منبسط شده تا مواد غذايي از ميان آن با فشار به جلو حركت كند. اين انقباض ها براي حركات روده و اجابت مزاج مفيد است. انقباض هاي ماهيچه هاي روده قسمتي به وسيله سيستم عصبي و قسمتي نيز به وسيله وجود غذا و ساير عوامل هورموني هدايت مي شود. به همين دليل است كه ساعتي بعد از خوردن غذا احساس اجابت مزاج يا نياز به دفع مي كنيم. اين احساس بعد از خوردن غذاي چرب بيشتر مي شود. اجابت مزاج طبيعي در هر فرد متفاوت بوده و مي تواند از سه بار در روز تا سه بار در هفته متفاوت باشد. دفع مدفوع به شرطي نرمال است كه اين سه شرط را داشته باشد:
- قوام نرمال
- فقدان خون
- به راحتي و بدون درد از شكم خارج شود.
علائم: علائم شايع نشانگان (سندرم) روده تحريك پذير شامل انقباضات (كرامپ هاي) شكمي، نفخ، دفع گاز، اسهال يا يبوست يا هر دو (به طور متناوب) است.
نشانه هاي بيماري هاي جدي تر كولون (مانند بعضي انواع كوليت) عبارت است از:
- خون در مدفوع
- كاهش وزن
- تب
- درد مداوم
علائم IBS باتوجه به ميزان و نوع غذايي كه مي خوريم، وضعيت هاي استرس زا و دوره هاي قاعدگي زنان فرق مي كند. بنابراين بسيار مهم است كه بدانيم چه عاملي باعث بدتر شدن علائم بيماري مي شود.
بعضي از مواد غذايي كه باعث بدتر شدن علائم بيماري مي شود عبارتند از: محصولات لبني، غذاهاي چرب، شكلات، كافئين و الكل. در نوع خفيفIBS، علائم كم است يا گهگاه اتفاق مي افتد. در موارد شديدتر IBS توانايي شخص براي كار كردن افت مي كند و حتي بيمار براي يك ساعت نيز قادر به خروج از منزل نيست.
ممكن است اين بيماران نياز داشته باشند كه براي اجابت مزاج، زودبه زود به دستشويي بروند كه اين امر باعث مي شود فرد معاشرت هاي عادي را نيز از دست بدهد.
علل: علت درستي براي بيماري نشانگان روده تحريك پذير شناخته نشده است. فاكتورها يا عواملي كه علائم IBS را ايجاد مي كنند شامل رژيم غذايي، استرس هاي عاطفي و عوامل هورموني است. خوشبختانه اين بيماري به سرطان تبديل نمي شود.
تشخيص: با رد كردن بيماري هاي مهم و خطيري كه علائم شان شبيه IBS است، اين بيماري تشخيص داده مي شود. در ابتدا شرح حال و معاينات فيزيكي بايد انجام شود. همچنين آزمايش مدفوع براي بررسي وجود خون در مدفوع و عفونت بايد انجام گيرد. آندوسكوپي (كولونوسكوپي) براي بررسي قسمت هاي داخلي كولون (روده بزرگ) انجام مي شود. همچنين ساير تست هاي راديولوژي مثل تنقيه باريم يا سي تي اسكن درخواست مي شود. اگر معلوم شود كه بيمار مشكل ديگري ندارد IBS تشخيص داده مي شود.
درمان: درمان نشانگان روده تحريك پذير شامل ايجاد تغيير در سبك زندگي است. براساس علت IBS، تغييرات اختصاصي ممكن است كمك كننده باشد. تغيير در رژيم غذايي از جهات مختلف مي تواند به كاهش علائم IBS كمك كند. محدود كردن مصرف لبنيات، شكلات، غذاي چرب، قهوه و دوري جستن از الكل اغلب مفيد است. همچنين كاهش ميزان مصرف غذا در هر وعده غذايي كمك كننده است. مصرف بيشتر فيبر (سبزيجات) در رژيم غذايي دفع مدفوع را منظم تر كرده و به حفظ عملكرد طبيعي كولون كمك مي كند. بيماراني كه لاكتوز (قند شير) را تحمل نمي كنند، مي توانند از لاكتاز يا شيرهاي فاقد لاكتوز استفاده كنند تا علائم IBS كاهش يابد. لاكتاز يك ماده شيميايي است كه مي تواند لاكتوز را هضم كند. همچنين داروهايي مثل ضدافسردگي ها و آرامبخش ها را مي توان براي استراحت ماهيچه هاي روده تجويز كرد. ملين هاي (نرم كننده) مدفوع را بايد با احتياط مصرف كرد، زيرا ممكن است ماهيچه هاي روده به آن وابسته شده يا اعتياد پيدا كنند.
آشنايي با سندرم روده تحريك پذير /درمان با تغيير سبك زندگي دكتر رامين علاسوند-افسانه طاعتي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 803 بار
|
فهرست نشريات
