 
|
تكيه بر باد
«سنت هميشه ما را به سوي كساني فراخوانده است كه به اصطلاح يك پيراهن بيشتر از بقيه پاره كرده اند، يا مدعي اند كه چنين كرده اند. پس به چشم هايي مراجعه شد كه معمول بود به جاي ديگران ببينند، يا تصور مي شد كه بيشتر از ديگران ديده اند، بي آنكه در چگونه ديدن آنها انديشه شود.»1
بارها اين گونه عبارت ها را شنيده ايم كه «گذشته چراغ راه آينده است»، «ملتي كه تاريخ را نخواند مجبور به تكرار آن مي شود» و... كه خردمندانه هم به نظر مي آيد، اما آنجا كه پاي آثار و انديشه هاي گذشتگان (اهل فرهنگ و ادب) به ميان آيد، اين پرسش نيز پديد مي آيد كه آيا در دنياي امروز با تكيه بر آن مي توان جامعه را به سمت و سوي پيشرفت و توسعه رهنمون ساخت؟ آيا بخشي از همين فرهنگ و انديشه هاي كهن، چون سدي محكم راه ورود ما را به دنياي نو مسدود نساخته است؟ و آيا نبايد در پرداختن به گذشته اين موضوع با نگاهي ژرف و محققانه بررسي شود، اگر نيك بنگريم ما در مطالعه و پژوهش پيرامون گذشته خويش بيش از آنكه نگاه انتقادي و پرسشگرانه داشته باشيم، در توهم افتخارات گذشته و پيشينيان غرق شده و به گونه يي رويايي و خيال انگيز در جست وجويي كسل كننده و ملال آور مدت زمان و به تعبيري ركورد خواب هاي طلايي و خسارت بار خويش را افزايش مي دهيم.براي نمونه، اگر با نگاهي منتقدانه فرهنگ و ادبيات گذشته مان را بنگريم، مي بينيم كه ستايش هاي بي حد و مرز، ثناگويي و مديحه سرايي بخش بزرگي از شعر و ادب فارسي را دربر گرفته و اين خود نشانه برجسته انديشه يي است كه همواره با زياده گويي در ستايش و ارج نهادن نسبت به پديده يي، حضور ديگر پديده ها را كمرنگ كرده يا ناديده انگاشته و به اين ترتيب راه را براي استقرار امتيازها باز گذاشته، و اين نكته يي اساسي است كه جاي انديشيدن فراوان دارد.چنين نگاهي كه از گذشته تا به امروز به جا مانده، بسيار به جامعه ما آسيب رسانده و ما را از جامعه يي سالم و اخلاقي دور نگه داشته است. به همين خاطر همگان از بروز استعداد، خلاقيت، هنر و... خويش برخوردار نبوده اند و شايد اين موضوع يكي از دليل هايي است كه تا امروز ما را در فهم يكديگر و دريافت مفهوم «ديگري» ناتوان كرده است، خودشيفتگي را در بين ما گسترش داده كه هر يك از ما احساس كنيم تمام حقيقت پيش ما است و ديگران بايد آن گونه كه ما هستي را مي بينيم به هستي بنگرند، و نخستين گام براي رهايي از دنياي قديم نيز دست برداشتن از چنين نگرش هاي زيان آوري است.
پي نوشت:
1- مختاري، محمد، چشم مركب(نوانديشي از نگاه شعر معاصر)،تهران، انتشارات توس، 1378 ، ص 20.
تكيه بر باد
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 101 بار
|
فهرست نشريات
