|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد87/1/24: درباره بيژن بيجاري/راوي كابوس هاي مكرر
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4389
شنبه 25 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1648 24/1/87 > صفحه 11 (ادبيات) > متن
 
      


درباره بيژن بيجاري/راوي كابوس هاي مكرر


نويسنده: خسرو دوامي

از ميان پنج اثري كه تاكنون از بيژن بيجاري منتشر شده (عرصه هاي كسالت، نيلوفر 1369: پرگار، مركز 1374: باغ سرخ، مركز 1377: تماشاي يك روياي تباه شده، مركز 1377 و قصه هاي مكرر مركز 1380)، سه تاي آخر ادامه يكديگر هستند. در اين تريلوژي، هر داستان دوره يي از زندگي بابك نياكان، داستان نويس را در بر مي گيرد. در هر كتاب بيجاري تلاش مي كند از طريق كنكاش در زندگي بابك نياكان، نقبي به روان جمعي جامعه يي موريانه يي و تباه شده بزند و تصويري از فضاي آن دوره و روحيات آدم هاي آن را در منظرگاه خواننده بگذارد.قصه هاي بيجاري داراي دو ويژگي متفاوت ساختاري هستند. اول اينكه داستان ها خصلتي اتوبيوگرافيك دارند. نويسنده با زخم زدن به خود، خواننده را در رويا ها و كابوس هاي مكررش شريك مي كند. ويژگي ديگر آثار بيجاري، وسواس زباني و دخالت جا به جاي او در ساختار نحوي زبان است: با اين هدف كه داستان را از حد يك تجربه فردي فراتر برده و آن را تبديل به اثري چندلايه كند. در اين يادداشت كوتاه، من نگاهي مي كنم به دو اثر متاخر بيجاري «تماشاي يك روياي تباه شده» و «قصه هاي مكرر».
    
    
    
    «آيا من فسانه و قصه خودم را نمي نويسم؟ قصه يك راه فرار براي آرزوهاي ناكام است.»
    
    «تا يك داستان نويس اول خودش را ننويسد و از اين قفس خود رها نشود نمي تواند داستان هايي بنويسد كه واقعاً داستان باشند.» 1
    
    نقل قول اول را بابك نياكان شخصيت اصلي و راوي «تماشاي يك روياي تباه شده» از بوف كور مي آورد و دومي بخشي از واگويه خود اوست در همان كتاب.
    
    رمان «تماشاي...» به شيوه سيال ذهن نوشته شده است. داستان فصل به فصل، از منظرگاه هاي مختلف، ولي همه محدود به ذهن شخصيت اصلي
    
    ـ بابك نياكان - روايت مي شود. شبكه يي از تداعي ها و موتيف ها ما را به تماشاي زندگي بابك مي كشاند. از لابه لاي «فلش بك ها» و «داستان در داستان»هاي روايت درمي يابيم كه بابك نياكان در آستانه پنجاه سالگي، «با چهره يي زرد و رنجور و تاسيده»، در روزهايي كه «سموم اعتياد» را از بدن دور مي كند، در خانه خواهرش در فرديس نشسته و سال هايي را كه بر او گذشته با خود مرور مي كند. دوران تحصيل در دانشكده ادبيات، آشنايي و ازدواج با فريده، تولد نسترن، رويارويي با تيمسار (پدر فريده)، و مهم تر از همه، عشق مجنون وار و نافرجام بابك به سوسن خواهر فريده، همه در روايتي تكه تكه شده و تو در تو ارائه مي شود. داستان با دور شدن سوسن و رفتن فريده و نسترن به امريكا پايان مي يابد.بابك نياكان در «تماشاي يك روياي تباه شده»: «مي خواهد داستاني بوف كوري بنويسد.» «مي خواهد هم زن اثيري را بنويسد، هم زن لكاته را و هم پيرمرد خنزر پنزري را». 2
    
    بيجاري در «تماشاي...» دو تصوير از زن اثيري به دست مي دهد. يكي فريده، كه بعد از آشنايي و ازدواج با راوي ماهيت اثيري خود را از دست داده و تبديل به زني زميني مي شود، و ديگر سوسن (زن اثيري دوم)، كه با زميني شدن زن اثيري اول جاي او را مي گيرد. به ياد بياوريم كه در بوف كور تنها زن اثيري در ذهن راوي وجود دارد و زماني جسميت پيدا مي كند كه راوي او را روي تخت مرده مي يابد. در «تماشاي...» مثل بوف كور، نيرويي وراي اراده، راوي را به طرف سوسن مي كشاند. راوي در آخر مي ماند كه آيا عشق سوسن سوء تفاهمي بوده يا چيزي ساخته و پرداخته ذهن او. «تو هم فقط دنبال يك نام مي گشتي. تو مي خواستي يك «سوسن» بنويسي. مي خواستي يك زن بنويسي. براي همين سوسن را ساختي و سوسن در ذهن تو بزرگ شد. بزرگ تر. او هي بزرگ تر شد. و تو نگاهش كردي. همين طور هي نگاهش كرده يي: نگاهش كرده يي هي تا امروز بنويسي اش. يك زن «اثيري» مي خواستي با يك «لكاته»؟ همين؟... و اينجا بود كه بايد تيمسارت را هم مي ساختي. تيمسار گره ست. گره داستان تو. چند سال گذشته بر آنها؟ تيمسار حتماً حالاديگر پير شده. اما مگر پير هم مي شود تيمسار؟ اين پيرمرد خنزر پنزري داستان تو؟» 3
    
    آنجا كه از سوسن (زن اثيري) حرف مي زند، وسواس زباني بيجاري جاي خود را به سانتي مانتاليسم مي دهد: «سوسن شاداب: سوسن با آن جواني پوست به سپيدي برف و شفافيت گل هاي مرواريد... پوستي كه سايه هاي حوله زنگاري را زير نور، فيروزه يي مي نماياند. ونوسي مرمرين كه از سر بي حوصلگي، «ميكل آنژ» ش با شتابي ناشي از هراس ناپاكي چشمان بيگانه، با ردايش يا كه پرده يي دم دست، برهنگي ونوسي اش را پوشيده بود.» 4
    
    بيژن بيجاري در توضيح شخصيت ها دچار زياده گويي مي شود و در نهايت هم مي خواهد تيمسار را كه نماينده تيپ كليشه شده يي است تبديل به پيرمرد خنزر پنزري كند. به روايت بابك نياكان «تنها يك پيرمرد خنزر پنزري در زندگي اش وجود دارد و آن هم كسي نيست جز تيمسار پدر فريده،» داستان در خيلي موارد به گزارش عجولانه و عصبي تبديل مي شود و نويسنده جابه جا از زبان راوي حرف مي زند:
    
    «در هر حال فريده نيز، نسترن مرا دزديده. هرچند او هم نسترن را دوست داشته باشد، و هرچند حالاهم مرا بيش از تيمسار دوست بدارد. فريده و تيمسار خيلي به هم شبيه اند ـ چه در رفتار اجتماعي و چه از لحاظ ويژگي هاي فطري.»
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1648 به تاريخ 24/1/87، صفحه 11 (ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 421 بار
    



آثار ديگري از "خسرو دوامي"

  درباره بيژن بيجاري /راوي كابوس هاي مكرر
خسرو دوامي، اعتماد 26/1/87
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه زيبايي شناسي ادبي
متن مطالب شماره 37 (پياپي 337)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است