|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 در    جستجو:  
روزنامه ايران87/1/25: فخرالدين اسعد گرگاني، شاعر افسانه هاي باستاني
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5623
پنج شنبه بيست و هشتم فروردين ماه 1393



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 3902 25/1/87 > صفحه 11 (ايران زمين) > متن
 
      


فخرالدين اسعد گرگاني، شاعر افسانه هاي باستاني


نويسنده: مرضيه شيفي


    فخرالدين اسعد گرگاني از داستان سرايان بزرگ زبان فارسي كه به سبب تبحرش در زبان و خط پهلوي افسانه كهن از عهد باستان را به نظم در آورده در دوران سلجوقي مي زيسته است. وي افسانه اي از زمان اشكانيان را كه تا قرن پنجم هجري قمري نزد مردم به جاي مانده بود در افسانه ويس و رامين به شعر نوشت.
    فخرالدين اسعد اهل گرگان و فردي مسلمان و بر مشرب اهل اعتزال و فلاسفه بود كه در نيمه اول قرن پنجم هجري برابر با قرن يازدهم ميلادي و همزمان با سلطنت طغرل سلجوقي مي زيست وي علاوه بر شعر در فلسفه و علوم نيز دستي داشت.
    او در فتح اصفهان با طغرل همراه بود و با اين كه سلطان سلجوقي از اصفهان به قصد تسخير همدان خارج شد، فخرالدين از اين شهر نرفت و با عميد ابوالفتح مظفر نيشابوري حاكم اصفهان باقي ماند. وي تا زمستان سال ۴۴۳ هجري در آن شهر به سربرد.
    گفت وگوهاي فخرالدين با امير ابوالفتح مظفر به نظم داستان ويس و رامين نخستين منظومه عاشقانه تاريخ ادبيات ايران انجاميد كه از سال ۴۴۶ شروع و درسال ۴۵۵ هجري قمري به پايان رسيد.
    هرچند منظومه ويس و رامين، شاهكاري است كه از سوي فخرالدين در حدود يكهزار سال پيش به نظم در آمده است اما موضوع اين منظومه به سبب اسامي شخصيت ها، اماكن، شيوه ازدواج و تاثير ستارگان بر سرنوشت انسان ها كه از تعلقات فكري ايرانيان قبل از اسلام است داستاني از عهد باستان ايران به حساب مي آيد.
    درباره مثنوي ويس و رامين گفته شده همانند شاهنامه فردوسي زنده كننده بخشي از ميراث ادبي و فرهنگ ايران پيش از اسلام بوده است. سبك سرودن اشعار اين مثنوي بدور از هرگونه تكلف و گاهي با برخي از پيرايه هاي لفظي ساده توام گرديده، به همين سبب به داستاني لطيف و مؤثر در زبان و ادبيات فارسي دري تبديل شده است.
    از آنجا كه در به نظم در آوردن ويس و رامين اين داستان جاودانه، شاعر نهايت فصاحت و رواني را رعايت داشته منظومه او سر مشق شاعراني قرار گرفت كه در سرودن داستان هاي عاشقانه در زبان پارسي به شهرت رسيدند. از آن جمله مي توان به نظامي بزرگ شاعر ايراني اشاره نمود كه در خلق منظومه فنا ناپذير خسرو و شيرين خود از سبك و سياق و انديشه شاعر گرگاني تاثير پذيرفته است .
    مثنوي ويس و رامين در ۸۹۰۰ بيت و در بحر مسدس مقصور (يا محذوف) سروده شده است. سبك آن نظم بي تصنع فارسي دري و هم ماخذ فارسي ميانه محسوب مي شود. داستان ويس و رامين بيشتر وقايعش در شمال ايران از مرو تا همدان و نخجيرگاه گرگان اتفاق مي افتد. همچنين از فتوحات طغرل در خوارزم، خراسان، طبرستان، ري، اصفهان و كرمان هم ياد شده است.
    موضوع و خلاصه داستان ويس و رامين بدين شرح است: شاه شاهان « شاه موبد» با « شهرو» ملكه زيباي « ماه آباد» عهد كرد كه اگر شهرو، دختري بزاد نامزد شاه باشد. شهرو «ويس» را زاييد و مادر عهد شكست و او را به «ويرو» داد. ليكن شاه موبد با ويرو به جنگ و نزاع برخاست و چون به زور بر او غالب نشد به حيله ويس را از دژ بيرون آورد و به خراسان برد. در راه «رامين» برادر جوان شاه موبد به ويس دل باخت ويس نيز چندي بعد عاشق رامين شد و هردو از دست شاه موبد گريختند.
    از اينجا به بعد پس از يك سلسله حوادث پياپي ميان موبد، ويس و رامين از يكسو و بين شاه موبد و رامين ازسوي ديگر درنهايت شاه موبد مي ميرد و رامين جانشين وي مي شود و ساليان دراز با ويس زندگي مي كند. چون ويس مدتي بعد مرد رامين پادشاهي را به پسرش داده و در آتشكده معتكف مي شود.
    اما درباره اين كه چرا ويس و رامين گرگاني به شهرت منظومه خسرو و شيرين گنجوي نرسيد دكتر اسدالله معطوفي پژوهشگر تاريخ گرگان مي گويد: داستان ويس و رامين برگرفته از افسانه اي مربوط به ايران باستان است كه به سبب منسوخ بودن برخي سنن زمان باستان نزد ايرانيان بعد از اسلام مورد اقبال قرار نگرفت و جايگاهي همچون سروده هاي شاعران ديگر نيافت.
    وي مي افزايد: البته داستان ازدواجي كه در ويس و رامين به آن استناد شده در زمان ايران باستان رايج نبوده و احتمالاتنها در زندگي قوم و گروهي خاص از اشراف كه در پي عقايدي همچون پاكي خونشان بودند رواج داشته است.
    معطوفي مي گويد: از نسخه اصلي كتاب ويس و رامين و آرامگاه فخرالدين اسعد طلاعي در دست نيست.
    هم اكنون به پاس نكوداشت اين شاعر بزرگ پارسي زبان، تالار بزرگ شهر گرگان به نام فخرالدين اسعد گرگاني مشهور است و مجسمه اي نيز از او در ميدان روبه روي تالار نصب شده كه كتابش يعني ويس و رامين را در دست دارد.
    
    
    
    
    فخرالدين اسعد گرگاني، شاعر افسانه هاي باستاني مرضيه شيفي
    


 روزنامه ايران، شماره 3902 به تاريخ 25/1/87، صفحه 11 (ايران زمين)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 2462 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 
اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
وطن امروز
 پيشخوان
فصلنامه مدل سازي در مهندسي
متن مطالب شماره 35، زمستان 1392را در magiran بخوانيد.

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1393-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.
 

 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655

فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!

توصيه می کنيم هنگام استفاده از اين سايت یه ويژه در هنگام جستجو از مرورگر IE استفاده کنيد.
 

تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است