|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد ملي87/2/22: آدران قصران يا قلعه دختر
magiran.com  > روزنامه اعتماد ملي >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 996
دوشنبه بيست و ششم مردادماه



خدمات سايت




 
MGID5061
magiran.com > روزنامه اعتماد ملي > شماره 642 22/2/87 > صفحه 7 (جامعه) > متن
 
      


پرسه در دارالخلافه 
آدران قصران يا قلعه دختر


نويسنده: داريوش شهبازي

<آذر پسر اهورا مزدا را مي ستاييم، تو را اي آذر پاك ... همه آتش ها را مي ستاييم...> اوستا. مطالب امروز را به يكي از كهن ترين و مهم ترين پرستشگاه هاي ايرانيان ساكن گستره تهران در آبادي هاي رشته كوه البرز به روزگار باستان اختصاص داديم تا با واكاوي و بازگويي گوشه اي از <تاريخ تهران> تهران را بهتر بشناسيم. در اين مقاله هرچند كوتاه به شرح موارد پايين خواهيم پرداخت:
    
    
    1-آدران چيست؟ 2- آدريان كدام است؟ 3- آدران قصران كجاست؟ 4- قلعه دختر، قصر دخترك، قلعه دخترك و قزل ماها كجاست؟ 5- آدرن هاي پهنه تهران 6- آبادي هاي آدران.
    
    
    1-آدران چيست؟: آدران =( آذران) همان آتشگاه يا آتشكده است. به روزگار ايران باستان اين كلمه تشكيل يافته از دو بخش <آدر> و <ان> است. بخش نخست به معناي آذر يعني آتش است. در برهان قاطع آمده: آدر بر وزن مادر همان آذر= آتش است. در لغتنامه دهخدا نيز اين معنا ديده مي شد و اما پاره ديگر كه <ان> است كه در نام هاي جغرافيايي علامت نسبت فراوان است، از قبيل گرگان و ... بنابراين تركيب آذر+ان جايي را تداعي مي كند كه آدر= آذر= آتش در آن بسيار است و اين يادگاري است به روزگار ايران باستان و رواج دين زردشت. در حقيقت با اين توصيف <آدران> همان <آتشگاه بوده است.> زنده ياد حسين كريميان در اين باره تحقيق ارزشمندي دارد كه در آثار گرانقدر خود <ري باستان>، <قصران> و <تهران در گذشته حال> مضبوط است.
    
    
    2-آدريان كدام است؟
    
    
    آدريان وابسته به آدران بود. بدين ترتيب كه هر آدران يك آدريان وابسته به خود داشته است. ايرانيان زردشتي آتشگاه هاي خود را بر فراز بلندي ها و قله ها برمي افروختند. جايي كه به سبب سختي راه در حمل مصالح ساختماني و نيز سطح كم براي احداث بنا فقط امكان برپايي بناي آتشگاه (آتشكده= آدران) بود، نه چيزي افزون بر آن. حال آنكه هر آتشگاهي بنا به ضرورت آييني، روحانيون، موبدان و خدمتگزاراني داشت كه نياز به تامين محل زندگي براي ايشان بود. اغلب در نزديك ترين مكان مناسب به فاصله اي معقول از آدران خانه هايي براي سكنان موبدان اختصاص مي يافت كه محل گرد آمدن آنها را <آدريان> مي خواندند. آدريان در حقيقت محل تجمع آذربانان =(موبدان و...) و كساني كه به خدمت آذر (آتش) در مي آمدند، بوده است.
    
    
    3-آدران قصران كجاست؟ اين آدران يكي از آتشگاه هاي گستره تهران است به روزگار ساساني و بر فراز قله اي با بيش از سه هزار متر ارتفاع از سطح دريا در غرب آبادي شكراب و شرق شهرستانك و شمال توچال واقع بوده كه اكنون آثار خراب شده بقاي آن در محل باقي است. به روزگار آباداني آدران قصران، روحانيون خدمتگزار آن در آبادي شكراب سكني داشتند، يعني اين آبادي <آدريان> آدران قصران بوده است.
    
    
    4-قلعه دختر، قز ماما، قصر دخترك، قلعه دخترك و قزل ماما كجاست؟ تمامي اين نام ها، نام هايي بوده است كه بعد ها به <آدران قصران> داده اند. اكنون بسياري از كوهنورداني كه با قلل مختلف شميران آشنايي دارند آدران قصران را با نام <قلعه دختر> كه در شمال قله توچال قرار دارد مي شناسند، حال آنكه تمامي نام هاي ياد شده را در متون قديم و نوشته هاي جديد مي توان يافت. قلعه دختر در انتهاي راه آسفالته اي است كه از راه تهران- فشم جدا شده و با گذشتن از اوشان، ماهيچال، باغ گل، ايگل، آهار و شكراب به گردند شهرستانك و قلعه دختر مي رسد.
    
    
    قلعه دختر در عصر ساساني و به فرمان اردشير و به نام ناهيد ايزد دختر زردشتي بنا شده است. ساختمان آن را دو طبقه و از سنگ و كلوخ ساخته اند كه در آن تزئينات گچبري نيز به كار رفته است. آنچه اكنون از آن بنا ديده مي شود بقاياي دو تالار و يك دالان از طبقه اول است. طول تالار ها 4 متر و 60سانتيمتر و عرض تالار غربي 3 متر و 15 سانتيمتر و عرض تالار شرقي 2 متر و 60 سانتيمتر است. پهنه اي كه آتشگاه روي آن ساخته شده به شكل مربعي است كه اضلاع آن هر يك حدود 10 متر و شيب آن از جنوب به شمال قريب به 80/1 متر است كه از مصالح فشرده سنگ و ملات گچ شيب را پر كرده اند. ابعاد كل اين بناي مربع شكل 10 متر و 95 سانتيمتر در 9 متر و 90 سانتيمتر است.
    
    
    5- آدران هاي پهنه تهران: بر اساس آخرين كاوش ها و حفاري هاي باستان شناسي ايران و خارجي در اين گسترده چهار آتشكده شناخته شده است:
    
    
    1- آتشكده شهر ري 2-آتشكده قصران 3 و4 آتشكده هاي <تخت كيكاوس> و <تخت رستم> واقع در كوهستان هاي غرب شهريار. 5- آبادي هاي آدران: در كتاب اسامي دهات كشور از دو آبادي با نام آدران ياد شده است؛ آدران ارنگه در راه كرج به چالوس و آدران شهريار. خلاصه اينكه <آدران> نام عام آتشگاه=( = آتشكده) به روزگار رونق دين زردشت در ايران زمين بوده است و آن بنايي بوده كه از سنگ و ساروج و مصالح معمول آن عصر از قبيل خشت و گچ و ... بر فراز ارتفاعات براي روشن نگاه داشتن آتش مي ساختند. آدريان نام آبادي و محل تجمع و زندگي روحانيان و موبدان آدران بوده است. بنابراين آدران بر بناي اين آتشگاه اطلاق مي شده و آدريان به آبادي نزديك آن گو اينكه گاهي تمامي پهنه در بر گيرنده آدران و آدريان را نيز <آدريان> گفته اند.
    
    
    تلخيص از فرهنگ تاريخ ايران
    


 روزنامه اعتماد ملي، شماره 642 به تاريخ 22/2/87، صفحه 7 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 562 بار
    



آثار ديگري از "داريوش شهبازي"

  مواجهه با دوران مدرن / بررسي قشون قاجاريه، از عهدنامه تركمانچاي تا فروپاشي
داريوش شهبازي، دنياي اقتصاد 28/1/97
مشاهده متن    
  رشادت و قساوت / نگاهي به قشون قاجاريه، از ابتدا تا عهدنامه تركمانچاي
داريوش شهبازي، دنياي اقتصاد 27/1/97
مشاهده متن    
  باروتخانه اي كه ديگر نيست
داريوش شهبازي، دنياي اقتصاد 10/9/92
مشاهده متن    
  كهن پيوند ري و تهران
داريوش شهبازي*، شرق 4/5/91
مشاهده متن    
  كهن پيوند ري و تهران
داريوش شهبازي*، شرق 4/5/91
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه زبان و ادب فارسي
متن مطالب شماره 236، پاييز و زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است