|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد87/3/28: گراني نفت و توليد برق از منابع آب شور/ منابع تازه انرژي در راه است
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4274
شنبه 15 دي 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1701 28/3/87 > صفحه 12 (علم) > متن
 
      


گراني نفت و توليد برق از منابع آب شور/ منابع تازه انرژي در راه است


مترجم: عبدالله مصطفايي


    در سال هاي اخير همواره اين سوال مطرح بوده است كه كشورهاي بزرگ صنعتي و توسعه يافته با دارا بودن ابزارهاي قوي در سطح جهان چگونه اجازه مي دهند كه قيمت نفت به عنوان شاهرگ حياتي آنها با چنين رشدي افزايش يابد. قبلاً از نفت بشكه يي صددلار، بيشتر به عنوان يك رويا صحبت مي شد ولي قيمت از اين عدد رويايي نيز فراتر رفت. در جواب اين سوال اقتصاددانان، سياستمداران، متخصصان انرژي و ديگر كارشناسان مرتبط با اين موضوع نظرات خاص خود را دارند ولي در اين بين گروهي نيز وجود دارند كه معتقدند يكي از دلايل كشورهاي صنعتي براي اين موضوع، فراهم آوردن شرايطي براي بروز خلاقيت ها و ايده هاي جديد در زمينه انرژي و صرفه پذير شدن تحقيقات جديد در زمينه انرژي هاي نو است و اساساً آنها خود را براي آن «روز مبادا» آماده مي كنند تا بتوانند در شرايط بسيار بد نيز به حيات خود ادامه دهند و پيشاپيش تهديدها را به فرصت بدل مي كنند تا درمانده نشوند. توليد برق به روش اسمزي يكي از ايده هاي جديد است كه با كمك كشورهاي اروپايي به تدريج در حال محقق شدن است. در اين روش تلاش مي شود از گراديان غلظتي موجود بين آب هاي شور و شيرين، برق توليد كرد. ما نيز در كشور خود با داشتن مناطقي از قبيل درياچه اروميه و درياچه نمك قم با غلظت بالاي نمك (كه آب هاي شيرين به آن مي ريزد) و نيز درياي خزر و خليج فارس كه رودهاي آب شيرين وارد آنها مي شود، داراي پتانسيل خوبي براي بهره گرفتن از مزاياي اين روش مبتكرانه هستيم و به نظر مي رسد كه بتوان پژوهش هايي در اين باره در كشورمان انجام داد و شوري آبها را كه در نظر عامه يك موضوع دردسرساز و اصطلاحاً «تهديد» به شمار مي رود، با بهره گيري از فناوري جديد به يك موضوع مفيد و «فرصت» تبديل كنيم.
    
    
    
    شركت نروژي استات كرافت اعلام كرده است در نظر دارد اولين نيروگاه اسمزي را بسازد. در مورد اين نيروگاه، بايد يادآوري كرد زماني كه آب يك رودخانه به اقيانوس و آب هاي آزاد مي پيوندد، باعث اختلاط اين آب با آب دريا مي شود كه اين كار مقدار زيادي انرژي آزاد مي كند. با اين وجود اگر بتوان هنگام اختلاط آب شور و شيرين، فشار اعمال شده توسط آب شور را مهار كرد، مي توان اين انرژي را در اختيار گرفت. اين فرآيند به نام Pressure - retarded osmosis (PRO) ناميده مي شود و قرار است اولين نمونه اين نيروگاه اسمزي كه از منابع تجديدپذير سود مي جويد، توسط شركت استات كرافت در نروژ راه اندازي شود. بر پايه فرآيند طبيعي اسمز، آب شيرين وارد گراديان غلظت نمك مي شود. در اين نيروگاه اسمزي، آب شور و آب شيرين توسط يك غشا نيمه تراوا از يكديگر جدا شده اند. آب شيرين با عبور از غشا به درون آب شور وارد مي شود و ضمن رقيق كردن آب دريا، فشار آن را بالاتر مي برد. اين فرآيند اسمزي باعث افزايش جريان حجمي اين آب پرفشار مي شود كه انرژي اصلي انتقال يافته به نيروگاه به شمار مي رود. بايد توجه داشت اگر حجم بخش آب شور ثابت باشد، به صورت تئوريك مي توان به حداكثر فشار 26 بار (bar) نيز دست يافت. اولين بار در سال 1973 «سيدني لوئب» كشف كرد كه با فرآيند «PRO» مي توان از طريق يك توربين يا وسايل مشابه برق توليد كرد. نيروگاه اسمزي (PRO) شبيه تاسيسات آب شيرين كن است، ولي كاركردش عكس آن است و به جاي مصرف برق، برق توليد مي كند. پتانسيل جهاني توليد برق به اين روش حدود 1600TWH ارزيابي شده است كه از اين مقدار 200 تراوات ساعت در اروپا و 12 تراوات ساعت آن فقط به نروژ اختصاص دارد كه اين به معني 10 درصد توليد برق در اين كشور است. پس از كشف «لوئب» طي دهه هاي 1970 و 1980 پيشرفت خاصي در اين زمينه رخ نداد كه اين نيز ناشي از ناكارآمدي غشاها بود. با اين وجود در اواخر دهه 1980 و دهه 1990 نقطه عطفي در زمينه غشاهاي اسمز معكوس (RO) به وقوع پيوست و تكنولوژي غشايي توانست در موارد زيادي براي كاربردهاي صنعتي به كار گرفته شود. اكنون و پس از ده سال امور تحقيق و توسعه و ساخت اولين پايلوت جهان براي فرآيند PRO (كه از سال 2003 شروع به كار كرده است)، شركت استات كرافت قانع شده است كه اين فناوري در مرحله ساخت نمونه اصلي است از اين رو انگيزه ها و سرمايه گذاري هاي خود براي بسط بيشتر اين فناوري را افزايش داده است. تمامي اين موضوعات پس از اجرايي شدن پروژه Salinity Power (2004 ـ 1999) به وقوع پيوست. كميسيون اروپا تامين مالي اين پروژه را بر عهده داشت و نتيجه آن طراحي و توليد غشاي نيمه تراوا همخوان با فرآيند PRO بود. هرچند از نتايج اين پروژه در صنعت تصفيه آب نيز استفاده مي شود ولي شركت استات كرافت تلاش هاي خود را براي توسعه غشاها متمركز كرد و در نهايت توانست ميزان برق توليدي از اين روش را از رقم w/m2 0/1به رقم w/m2 3 برساند. براساس اظهارات مسوولان شركت، اين فرآيند اسمزي نيازمند غشايي با عبوردهي زياد آب و نگهداري زياد نمك است و براي راهبري تجاري بايد به غشايي با كارآيي w/m2 5 دست يافت.
    
    تحقق روياها
    
    اين نيروگاه نمونه، در يك كارخانه چوب و كاغذ به نام Soedra cell Toft در ناحيه Hurum شهر Buskerum كشور نروژ راه اندازي خواهد شد. امكان تامين آب شور و شيرين در اين محل مناسب ارزيابي شده است، به علاوه امكان دسترسي به زيرساخت هاي مورد نياز نيز وجود دارد. انتظار مي رود ساخت اين نيروگاه تا اواخر سال 2008 به اتمام برسد و بين 4-2 كيلو وات برق توليد كند. به علاوه اميد مي رود اين نيروگاه نمونه، زيرساخت لازم براي توسعه هاي بعدي اين فناوري را فراهم سازد و بتواند چالش هاي پيش رو را به شركت استات كرافت نشان دهد.
    
    سرمايه لازم براي اين كار تحقيقاتي بيش از 100 ميليون كرون نروژ (18 ميليون دلار امريكا) برآورد شده است. اين تحقيق از حمايت شوراي تحقيقات نروژ نيز برخوردار است.
    
    براي نيروگاه PRO چندين طرح درنظر گرفته شده است. نحوه عمل بدين صورت خواهد بود كه آب شيرين از يك رودخانه نزديك نيروگاه برداشته شده و پس از فيلتراسيون وارد نيروگاه مي شود تا در ادامه به قسمت غشاهاي «الياف توخالي يا آرايش مارپيچي» هدايت شود. آب دريا با حجم دو برابر آب شيرين، از طريق لوله هاي زيرزميني وارد نيروگاه مي شود.
    
    در بخش غشا نيز بين 90-80 درصد آب شيرين با عبور از غشا وارد ناحيه تحت فشار آب شور مي شود. در ادامه، اين آب شور رقيق شده، به دو بخش تقسيم مي شود، يعني يك سوم آن وارد توربين مي شود تا برق توليد كند و دوسوم ديگر آن به ناحيه تحت فشار بازگردانده مي شود تا خوراك آب شور ورودي را پرفشار نگه دارد. نيروگاه در حالت بهينه داراي فشار عملياتي بين 15-11 بار است. آب رقيق شده نيز پس از استفاده، به رودخانه پمپ مي شود تا دبي رودخانه حفظ شود.
    
    گاهي اوقات، آب به بعضي عمليات هاي پيش تصفيه نياز دارد، هرچند تجربيات به دست آمده در تصفيه خانه هاي آب نروژ بيانگر آن است كه با فيلتراسيون مكانيكي تا حد 50 ميكرون به همراه سيكل هاي استاندارد تعمير و نگهداري، مي توان كارايي غشاها را بين 10-7 سال حفظ كرد. البته براي نيروگاه اسمزي نيز زمان عمر مشابهي در نظر گرفته شده است.
    
    اهميت حفظ محيط زيست
    
    در زمينه تاثيرات زيست محيطي مربوط به ساخت و بهره برداري از يك نيروگاه اسمزي تحقيق مفصلي انجام شده است. حتي زماني كه اين موضوعات با استانداردهاي مربوط به انرژي تجديدپذير مقايسه شدند، برق اسمزي اثرات كمي داشت. نبايد فراموش كرد كه اختلاط آب شور و شيرين يك فرآيند طبيعي است كه در دهانه رودها به دريا اتفاق مي افتد و چون در اين دهانه ها شهرهايي قرار گرفته اند، بنابراين مي توان از اين برق در مناطق نيازمند برق، بهره گرفت. حتي مي توان اين نيروگاه ها را به صورت زيرزميني ساخت تا محيط زيست محلي نيز كمتر دستخوش تغيير شود و مديريت آن نيز بدون ايجاد تغيير در مناطق باصفاي كنار رودخانه يا دهانه رود يا دريا صورت مي پذيرد. به علاوه طبق اظهارات مسوولان استات كرافت، انتظار مي رود كه نيروگاه اسمزي نيازمند فضاي كمتري (به ازاي هر واحد انرژي) نسبت به ديگر منابع تجديدپذير انرژي باشد. بارد ميكلسن رئيس هيات مديره شركت استات كرافت اشاره مي كند: «ما در توليد انرژي خالص و پاك كاملاً متعهد هستيم و برق اسمزي يك فناوري بسيار مناسب است. اين برق پاك و بدون انتشار آلودگي است و در ساليان آينده يكي از رقيبان توليد برق خواهد بود.» برآوردهاي قيمتي انجام شده توسط اين شركت نشان مي دهد كه با قيمت هاي كنوني انرژي، برق اسمزي مي تواند با ديگر منابع رقابت كند.
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1701 به تاريخ 28/3/87، صفحه 12 (علم)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 1302 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Traditional and Integrative Medicine
شماره 4 (پياپي 12)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است