|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت87/6/13: نهضت هاي آزادي بخش
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9413
شنبه 29 دي 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 6516 13/6/87 > صفحه 7 (حرف امروز) > متن
 
      


نگاه 
نهضت هاي آزادي بخش


نويسنده: يعقوب نعمتي وروجني

حقوق بين الملل تفاوت بين جنبش هاي آزادي بخش و جريانات تروريستي را پذيرفته ونهضتها و جنبشهاي آزادي بخش را به رسميت شناخته است. جنبشهاي آزادي بخش عنوان عامي است كه براي جنبشهاي پايداري، نهضت مقاومت، وجنبش ميهن پرستانه، واستقلال طلب به كار مي رود.
    جنبش آزادي بخش
    جنبش آزادي بخش،جنبش ميهن پرستانه درميان مردم يك كشوربر ضد اشغالگران بيگانه است.جنبشهاي پايداري كه سازمانهاي زيرزميني دارند به خرابكاري، ترور، جاسوسي، تبليغات و سرانجام قيام مسلحانه بر ضد نيروهاي اشغالگر و همدستان داخلي شان مي پردازند .در دوران جنگ جهاني دوم در بيشتر كشورهايي كه به اشغال آلمان درآمده بود جنبشهاي پايداري بوجود آمد كه نامدارترين آنها جنبش پايداري فرانسه بود. پس از جنگ ، اين گونه سازمانها در سرزمينهاي استعمارزده پديد آمدند كه هدفشان رهايي ملي از تسلط بيگانه بود.اين جنبشها اغلب خود را جنبش آزادي بخش مي نامند . از نمونه هاي عالي اين گونه سازمانها جنبش آزادي بخش ملي الجزاير، به رهبري احمد بن بلابود كه درسال 1954 به فرانسه اعلان جنگ داد . هم اكنون، پر آوازه ترين جنبش آزادي بخش درجهان، جنبش آزادي بخش فلسطين است.(1)
    بطور كلي جنبش آزادي بخش ملي، به نهضتهايي اطلاق مي شود كه پس از پايان جنگ دوم جهاني، در كشورهاي مستعمره و نيمه مستعمره و وابسته در آسيا و آفريقا و آمريكاي لاتين با هدف كسب استقلال سياسي و اقتصادي وبراندازي سلطه و نفوذ استعمار و امپرياليسم شروع به فعاليت كردند.(2)
    از طرف ديگر اين گروه ها وافرادي كه به دنبال ايجاد تغييرات سياسي هستند، اغلب به تروريسم متهم مي شوند يا تروريست نام مي گيرند . ذكر شد كه اين گروه ها اغلب خود را جنبشهاي آزادي بخش ملي مي نامند و طرفداران آنهانيز بر همين عقيده اند . براي نمونه مي توان از ارتش آزادي بخش ايرلند و جنبش باسك نام برد. گرچه اين گروه ها بسته به شرايط ويژه خود به نوعي ناسيوناليسم عقيده داشته اند ولي همگي در يكي از مراحل حيات خود برچسب تروريست خورده اند. البته جامعه بين الملل تلاشهايي براي تبديل يك جنبش آزادي بخش،به يك نقش آفرين سياسي مشروع انجام داده است .به عنوان مثال مي توان از سازمان آزادي بخش فلسطين نام برد كه اكنون در عرصه سياست بين الملل از بازيگران مورد پذيرش است.(3)
    مشاهده مي شود كه از يك ديدگاه سياسي عملگرا،جنبش آزادي بخش ملي، مورد پذيرش بازيگران بين المللي است ويا اينكه لااقل، اروپاييان كه خود به نوعي درطي جنگ جهاني دوم، در برابر اشغالگري ارتش نازي، مقاومت مي كردند، اين ايده را پذيرفته بودند . بايد اين واقعيت را نيز در نظر گرفت كه گاه با اين مسئله نيز بطور گزينشي برخورد مي شود . چنانچه بارها غربيان، جنبشهاي بواقع آزادي بخش را جرياني تروريستي ناميده اند و ضمن محكوم كردن آن، با راه اندازي تبليغات منفي عليه آن دست به تحريم ومقابله با آن نيز زده اند . اين را نيز بايد در نظرداشت كه غربيان هيچ وقت استفاده از شيوه هاي تروريستي خود در حين مقاومت در برابر ارتش نازي را با عنوان تروريسم، خطاب نكرده اند . مسلم آن است كه مقاومتهاي مردمي در برابر ارتش آلمان همراه با استفاده از شيوه هاي تروريستي بوده است ودر اين مسئله نمي توان شكي رواداشت. ولي هيچ وقت اين مقاومتها و بطور مثال، جنبش پايداري فرانسه، برچسب تروريستي نخورده است . پس مشاهده مي شود كه عوامل سياسي، پيش فرضها حب و بغض ها و عوامل ديگري نيز در مورد ناميدن اين جنبشها به نام تروريستي يا آزادي بخش دخيل بوده اند و اين نوع برخورد گزينشي در رفتار وديدگاه هاي غربيان، به خوبي قابل مشاهده است.
    
    جنبش هاي آزادي بخش در حقوق بين الملل
    نهادهاي سياسي وحقوقي بين المللي نيز به مسئله جنبش هاي آزادي بخش و تمايز آن با تروريسم توجه كرده اند . اين نهادها در عين اينكه تروريسم را محكوم مي كنند ولي جنبش هاي آزادي بخش را به مشروعيت مي شناسند .البته واضح است كه تشابهاتي بين يك جريان تروريستي و نهضت رهايي بخش وجود دارد، بطوري كه كاربرد زور و خشونت و داشتن انگيزه و اهداف سياسي، از وجوه مشترك اين دو است و از اين رو ممكن است كه جامعه جهاني در تمايز، بين اين دومقوله، گاه دچار اشتباه شود.
    مسلم است كه تفاوتهاي زيادي وجود دارد بين مبارزاني كه براي رهايي ازاستعمار مبارزه مي كنند با گروه هايي كه بدون هيچ گونه پايبندي به اصول انساني و اخلاقيات به اعمال و اقدامات تروريستي و ايجاد رعب و وحشت مي پردازند. در حالي كه تروريست بدون توجه به قوانين بين المللي، دست به ارتكاب جنايات هولناك مي زند، ولي مبارزه راه آزادي كه خود قرباني رژيمي بيگانه واستعمارگر و غير قانوني است، براي نيل به رهايي و آزادي مبارزه مي كند.
    اين امر، درسازمان ملل متحد نيز مورد توجه قرار گرفته است. بطوري كه مجمع عمومي سازمان ملل با حمايت از اين نهضت ها كوشيده است تعريفي منطقي كه موجب وجاهت قانوني ومشروعيت آنها در عرصه بين المللي شود، ارائه دهد . بر اين اساس،مجمع عمومي سازمان ملل در بسياري از قطعنامه هايش، با تاكيد بر حق خود مختاري، به عنوان يك اصل (ماده 1 بند 2 منشور ملل متحد)1، و حق خود مختاري سرزمينهاي تحت استعمار، نهضت هاي آزادي بخش را گروه هايي ناميده است كه براي خود مختاري و رهايي از استعمار و اشغال بيگانه و رژيم هاي نژادپرست، در راه احقاق حق تعيين سرنوشت ملت خود مي كوشند (ماده 73 منشور ملل متحد.)2
    چنانچه ذكر شد مجمع عمومي سازمان ملل در روند اقدامات خود، همواره بر مشروعيت مبارزه نهضت هاي آزادي بخش براي كسب استقلال،تاكيد كرده است، در حالي كه تروريسم را به هر شكل، با هر انگيزه ودرتمامي ابعاد محكوم نموده است . اين مجمع همواره تلاش داشته است تا حقانيت ومشروعيت كاربرد زور توسط نهضت هاي آزادي بخش را در 3 حيطه، يعني نبرد با استعمار، اشغال سرزمين توسط بيگانه و تبعيض نژادي را مورد تاكيد قرار دهد.
    معتبرترين سند در مورد نفي استعمار، منشور ملل متحد است كه فصلهاي 11و 12 آن به اين موضوع اختصاص يافته است . در اين حيطه و براي مبارزه با استعمار، كاربرد زور توسط مبارزين راه آزادي، مشروع و موجه تشخيص داده شده است . در حقيقت، بيداري ملل تحت استعمار و آگاهي جامعه جهاني از اينكه استعمارزدايي عامل مهمي در صلح وثبات بين المللي است، موجب شد كه ضرورت پايان دادن به استعمار بطور جدي در عرصه بين المللي، مطرح شود.
    از آنجايي كه اشغال سرزمين توسط بيگانگان يك شيوه استعماري است، كاربرد زور در برابر آن نيز قابل توجيه است . در واقع، اصل عدم مداخله يكي از اصول بنيادي حقوق بين الملل به شما رمي آيد وبر اساس آن، هرگونه تهديد يا توسل به زور عليه استقلال سياسي يك كشور ممنوع است. ( ماده 2 بند 4 منشور ملل متحد .) 4
    بنابراين سلطه خارجي بر يك كشور نوعي تجاوز و جنايت تلقي مي شود كه امنيت بين المللي را به مخاطره مي اندازد . بنابراين مقاومت در برابر تجاوز، مشروع و قانوني است و نمي توان آن را به تروريسم متهم ساخت .
    همچنين مبناي حقوقي مبارزه با آپارتايد و تبعيض نژادي را مي توان در مقدمه و برخي مواد منشور ملل متحد( مواد10، 56و57 )5 يافت كه بر حق برابري و عدم تبعيض نژادي و مذهبي ، به عنوان يكي از حقوق اساسي بشر تاكيد دارد. بنابراين براي تحقق يكي از حقوق اساسي بشر، يعني مقابله با تبعيض نژادي مي توان به كاربرد زور متوسل شد .
    جايگاه حقوقي نهضت هاي رهايي بخش ملي در پروتكل شماره يك الحاقي به كنوانسيونهاي چهارگانه ژنو( 1949) نيز قابل بررسي است. اين پروتكل، نهضتهاي رهايي بخش را به عنوان تابعان حقوق بين الملل و طرف حق و تكليف شناسايي مي كند و توسل آنهابه زور را مشروع مي داند وعملي تروريستي تلقي نمي كند. در اين راستا، پيكار نهضت هاي رهايي بخش در چارچوب مخاصمات مسلحانه بين المللي طبقه بندي شدند و تابع حقوق جنگ و اصول حقوق جنگ، قرار گرفتند .
    همان طور كه در سطور فوق اشاره گرديد تفاوت بارزي بين جريانات تروريستي و نهضت هاي آزاديبخش وجود دارد .ازسوي ديگر حقوق بين الملل و نيز وجدانهاي بيدار وآگاه بشري نيزدر عين اينكه تروريسم را محكوم مي كنند ولي نهضت هاي رهايي بخش را به رسميت شناخته و از آن حمايت به عمل مي آورند.
    پي نوشت ها در دفتر روزنامه موجود است.
    


 روزنامه رسالت، شماره 6516 به تاريخ 13/6/87، صفحه 7 (حرف امروز)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 1073 بار
    



آثار ديگري از "يعقوب نعمتي وروجني"

  سرگشته اي در فضاي پسا تكنولوژيك / ژان بودريار، تحليلگر «نظام تكنولوژيكي ابژه ها»
يعقوب نعمتي وروجني، رسالت 23/9/91
مشاهده متن    
  پوپر و تلاش نافرجام براي بازسازي اتوپياي نئوليبرالي
يعقوب نعمتي وروجني، رسالت 9/9/91
مشاهده متن    
  خصايص هنر مدرن و بارقه هاي هنر پست مدرن
يعقوب نعمتي وروجني، رسالت 25/8/91
مشاهده متن    
  مسيري مبهم براي آرماني روشن
يعقوب نعمتي وروجني، رسالت 16/8/91
مشاهده متن    
  جايگاه فرهنگ در قلمرو حيات اجتماعي بشر
يعقوب نعمتي وروجني، رسالت 15/8/91
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه چدن و فولاد
متن مطالب شماره 48، آبان و آذر 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است