 
|
دروغ و دروغگويي
نويسنده: علي رضا احمدي
دروغ يكي از گناهان كبيره است كه روايات متعددي در مذمت آن آمده است چرا كه دروغ باعث مي گردد تا شخص دروغگو و كساني كه به آنها دروغ گفته مي شود از مسير حق و حقيقت دور گشته و به ضلالت و گمراهي كشيده شوند و اين امر شايد به زبان، بسيار ساده و آسان جلوه كند اما اثر آن از زهرمار كشنده نيز خطرناك تر است. چنانچه امام صادق (عليه السلام ) فرمودند: “ ان الكذاب يهلك بالبينات و يهلك اتباعه بالشبهات “ (دروغگو با برهان هاي روشن هلاك گردد و پيروانش به وسيله شبهات ()1)
پرهيز از دروغ حتي به شوخي
انسان بايد در مدت عمري كه در اين دنيا به او ارزاني شده سعي نمايد كه هيچ گاه دروغي از او سر نزند زيرا دروغ آبروي انسان را مي برد چنانچه امام صادق عليه السلام فرمودند:
“ فقال عيسي بن مريم(عليه السلام) من كثر كذبه ذهب بهاوه “
(عيسي بن مريم عليه السلام فرمود: هر كه دروغش زياد شد آبرويش برود . ()2)
لذا اينكه بعضي ها به شوخي نيز با يكديگر به دروغگويي مي پردازند، بايد اين را بدانند كه اين علم نيز انسان را به هلاكت مي رساند چرا كه دروغ چه شوخي باشد و چه جدي و چه كوچك باشد و چه بزرگ باز هم دروغ است. چنانچه امام باقر (عليه السلام) فرمودند: “علي بن الحسين (عليه السلام) به فرزندانش مي فرمود: (از دروغ، كوچك و بزرگش جدي و شوخيش بپرهيزيد زيرا آن كس كه در چيز كوچك دروغ گفت به دروغ بزرگ نيز جرات پيدا مي كند . آ يا نمي دانيد رسول خدا (صلي الله عليه وآله) فرمود : “ اگر بنده خدا پيوسته راست گويد خداوند او را صديق نويسد و اگر پيوسته دروغ گويد خدا او را كذاب (دروغگو ) نويسد.()3)
دروغگويي بدتر از شراب خواري
شراب يكي از نوشيدني هاي حرام مي باشد كه نوشيدن آن از گناهان كبيره محسوب مي گردد و در رابطه با پليدي آن در آيات و روايات متعددي تاكيد گرديده است اما با اين وجود دروغ و اثرات سوء ناشي از دروغ بسي بالاتر و گناهش سنگين تر از شرب خمر است. چنانچه امام باقر(عليه السلام) در اين زمينه فرمودند: ( خداوند عزوجل براي بدي قفل هايي قرار داده و كليدهاي آنها را شراب قرار داده و دروغ بدتر از شراب است.()4)
و اين روايت حاكي از آن نيست كه افراد بگويند پس شراب بخوريم و دروغ نگوييم ،بلكه هر دو عمل قبيح و انجام آن خشم ذات اقدس پروردگار را به همراه دارد و آ نچه كه قياس مي گردد بحث اثرات ناشي از يك گناه است به طوري كه شرب خمر با اين همه اثرات مخرب كه در آن وجود دارد در مقابل دروغ از نظر رتبه بندي، درجه اي پايين تر دارد .
نشانه دروغگو
دروغگو هميشه سخنانش انسان را گمراه مي سازد به طوري كه خيلي از چيزهايي را كه انسان دور مي پندارد در انديشه اش نزديك و خيلي چيزهايي را كه نزديك مي داند دور مي نماياند و در حديثي امام صادق (عليه السلام) نشانه دروغگو را اينگونه بيان مي فرمايند: ( نشانه دروغگو اين است كه از آ سمان و زمين و مشرق و مغرب خبر مي دهد ولي آ نگاه كه از حرام و حلال خدا از او بپرسي چيزي نزد او نيست كه پاسخ دهد .()5)
اولين كسي كه دروغگو را تكذيب مي كند
دروغگو هميشه در مهلكه به سر مي برد به طوري كه هيچ گاه توانايي راستگويي را ندارد چرا كه اگر بخواهد راست بگويد سخنان پيشين خود را تكذيب نموده وديگر بعد از آن كسي سخنان او را نخواهد پذيرفت اما هنگامي كه شخص دروغي از او حادث مي گردد اولين كسي كه او را تكذيب مي نمايد ذات اقدس پروردگار است و بعد از آن دو فرشته اي كه با او هستند و اعمال را ثبت مي كنند. چنانچه امام باقر (عليه السلام) در اين رابطه فرمودند: ( اولين كسي كه دروغگو را تكذيب كند خداوند عزوجل است سپس دو فرشته كه با او هستند سپس خود او هم مي داند كه دروغگوست .()6)
و اين چه زيبا كلامي است كه دروغگو خودش بر اين واقف است كه دروغ مي گويد و اين را هم مي داند كه خداوند از دروغگويي او با خبر است اما باز هم بر اين عمل قبيح خود ادامه مي دهد!
از دروغگويي پرهيز كنيم
همان طور كه در روايات اشاره گرديده دروغگويي بدتر از گناهاني است كه كليد قفل گناهان ديگر مي باشند. لذا بر هر مسلماني واجب است كه عزم خود را جزم نموده و با توكل به خداوند سعي نمايد تا هيچ گاه دروغي از او حادث نگردد چرا كه ما همه به اين معتقديم كه تمام امور عالم به فرمان پروردگار عالميان است و هيچ گاه با نافرماني او كه يكي از آنها دروغگويي است نمي توان به سعادت دنيا و آخرت دست يافت.
ان شاءالله كه تابع باشيم .
پي نوشتها:
-1 اصول كافي، ج 4، ص 36، حديث 7
-2 همان، ص 37، حديث 13
-3 همان ، ص 35، حديث 2
-4 همان ، حديث 3
-5 همان ، ص 36، حديث 8
-6 همان، حديث 6
دروغ و دروغگويي علي رضا احمدي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 659 بار
|
فهرست نشريات
