 
|
روز مباداي نفت از راه رسيد
وقتي قيمت نفت زير 100 دلار مي شود
نوسان قيمت نفت در مرز 90 دلار
سه سناريو در بازار نفت
دنياي اقتصاد - برآورد هاي تقریبی نشان مي دهد حجم تولید آینده عربستان سعودی به عنوان بزرگ ترین منبع توليد نفت تا پایان سال 2008 به 23 میلیون بشکه در روز برسد و عراق به عنوان دومین منبع نفت، حجم تولید خود را به سه برابر میزان فعلی افزایش دهد. البته نبايد فراموش كرد كه منابع نفتی دست نخورده اي هم وجود دارد كه ممكن است سرنوشت نفتي دنيا را به يك باره زير و رو كند.
روز مبادا در راه است
وقتی بهای نفت کمتر از بشکه ای 100 دلار شود
نفیسه حقیقت جوان
پايان يكصدوچهل ونهمین اجلاس وزیران نفت اوپک با تصميمی همراه شد كه به نظر مي رسد اجرايي شدن آن بتواند جان دوباره اي بر پيكره از رمق افتاده اقتصاد بسياري از كشورهاي درگير در بحران جهان بدمد.
كاهش ۵۲۰ هزار بشکه از صادرات نفت اوپك و رساندن حداکثر سقف تولید رسمی آن به ۲۸میلیون و ۸۰۰هزار بشکه در روز در واقع واکنشی به کاهش ۳۰درصدی بهای جهانی نفت در دو ماه گذشته به شمار مي آيد كه عامل اصلی آن رکود اقتصادی جهان، به ویژه کاسته شدن از رشد اقتصادی دو کشور آمریکا و چین است.
از دو ماه پيش تاكنون، حدود ۴۰دلار از بهای هر بشکه نفت کاسته شده و پیش بینی ها گوياي اين واقعيت است كه بايد در انتظار ادامه روند رو به كاهش بهاي نفت در بازارهاي جهاني بود به خصوص كه انستیتوی اقتصاد جهانی نيز اعلام كرده بهای نفت پيش از فرارسيدن سال 2009 ميلادي به کمتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه نيز برسد و بازار جهاني در درازمدت با نرخي در حدود ۸۵ دلار براي هر بشكه نفت خام كه تا چندي پيش به مرز 150 دلار هم رسيده بود، مواجه شود.
اين در حالي است كه بسياري از كارشناسان اقتصاد نفت بر اين اعتقادند كه تقویت ارزش دلار مهمترين دليل اعمال فشار بر قیمت جهانی نفت بوده است ضمن اينكه با وجود بحران محدود بودن منابع سوخت هاي فسيلي بازار جهانی به قدر کافی از نفت اشباع است و در حقيقت کمبودی در این زمینه احساس نمی شود.
کند شدن آهنگ رشد اقتصادی در کشور هاي آمریکا و چین به عنوان دو مصرف کننده عمده نفت در جهان و پايين آمدن تقاضا برای نفت در اين كشورها از جمله موارد مهمي هستند كه سبب پايين آمدن بهاي نفت در بازار جهاني شده اند كه به نوعي نويد عبور سايه هاي تهديد كننده كورتر شدن گره بحران اقتصاد جهاني را نيز مي دهد.
با اين وجود تاثير اين كاهش قيمت به هيچ وجه در روند مصرف کننده غربی تاثير نگذاشته به طوري كه بهاي بنزین در اروپا تغییر چندانی نکرده است اگرچه نرخ دیزل در پمپ بنزین های اروپا ظرف چند روز اخیر حدود ۵ درصد کاهش یافته است، چرا كه همانطور کارشناسان اوپک بارها و بارها گفته اند علت گرانی سوخت در اروپا، افزایش بهای نفت خام نیست بلکه ريشه در سودجويی کنسرسيوم هايي همچون اکسون آمریکا، رویال داچ شل انگلستان و هلند، انی ایتالیا و رپس اویل اسپانیا، و بورس بازان دارد.
البته به نظر مي رسد كه نبايد چندان هم به كاهش بهاي نفت اميدوار بود چرا كه توفان هاي جديد در سواحل خليج مکزيک زمينه افزايش مجدد قيمت نفت را در بازار جهاني فراهم كرده است.
ويکتور شام، تحليلگر ارشد موسسه مشاوره انرژي پياروين سنگاپور، عنوان كرده است كه بررسي ها نشان مي دهد در شرايط کنوني تنها عاملي که تاثير مستقيم در نوسانات قيمت نفت دارد توفان هاي حاره اي در منطقه خليج مکزيک است اگرچه قيمت نفت که در ماه جولاي سال جاري به 147 دلار در هر بشکه رسيده بود در پي انتشار آمار مربوط به افزايش چشمگير نرخ بيکاري در آمريکا از هفته گذشته به 104 دلار که پايين ترين رقم طي 5 ماه گذشته بود کاهش يافت اما اين روند تحث تاثير عوامل متعدد قرار گرفته و ثبات خود را از دست داد.
بسياري از كارشناسان منابع طبيعي و طرفداران محيط زيست می گویند دوره آخرالزمان برای انرژی فرارسیده است و سرنوشت شومي در انتظار كره خاكي خواهد بود اما واقعيت اين است كه آخرالزمان انرژي سال ها پیش یعنی زمانی که تولید نفت به حداکثر میزان خود رسید، و پس از يك دوره رو به کاهش گذاشت، آغاز شد.
برخي پيشگويان بر اين باور بودند كه چنين روندي، پيامدهاي جبران ناپذيري برای اقتصاد جهان به ارمغان خواهد آورد در حالي كه اغلب اقتصاددانان بخش انرژی به آرامي از كنار اين پیشگویی ها عبور كردند چرا كه بر اين اعتقادند كه به معناي واقعي دوران توليد حداكثر نفت فرا نرسيده است و حداقل 10 سال ديگر وقت لازم است تا دنيا چنين دوره اي را تجربه كند.
میشل فاس، رییس مرکز اقتصاد انرژی دانشگاه تگزاس معتقد است که ميزان عرضه نفت در بلندمدت کمتر از ميزان تقاضاي آن خواهد شد و همين موضوع باعث بالاماندن قیمت ها می شود و اين در حالي است كه آنچه ما آن را در شرايط كنوني تكرار بحران نفت دهه 1970 مي ناميم، با حقيقت بحران فاصله بسياري دارد. چرا كه در آن زمان رویدادهای سیاسی گوناگوني همچون تحریم تولید نفت از سوی کشورهای عرب، سقوط ارزش دلار، سوءاستفاده های مالی و ... در بالارفتن قیمت ها مؤثر بود در حالي كه با توجه به ارزيابي هاي كنوني علت اصلی افزايش بهاي نفت در سال هاي اخير مربوط به عدم تطابق عرضه با تقاضا و شکوفایی بازار كشورهایي همچون چین و هند است.
آمارهاي اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان مي دهد كه حداقل تا سال 2030 نفت به اندازه کافی برای برآوردن نیاز هاي جهاني وجود دارد.
برآورد هاي تقریبی نشان مي دهد حجم تولید آینده عربستان سعودی به عنوان بزرگ ترین منبع توليد نفت تا پایان سال 2008، به 23 میلیون بشکه در روز برسد و عراق به عنوان دومین منبع نفت حجم تولید خود را به سه برابر میزان فعلی افزایش دهد البته نبايد فراموش كرد كه منابع نفتی دست نخورده اي همچون برزیل، غرب آفریقا، آب های کم عمق آمریکا و خلیج مکزیک در جهان وجود دارد كه ممكن است سرنوشت نفتي دنيا را به يك باره زير و رو كند.
از سوي ديگر همچنان ذخایر گسترده ای از نفت غیرمتعارف همچون نفت حاوی قطران، پلمه سنگ وجود دارد كه 9 درصد از 20 درصد مقدار نفت عرضه شده جهان در سال 2030 را تشکیل خواهد داد ضمن اينكه تولید سوخت هاي زیستی به عنوان جايگزين مناسبي براي سوخت هاي فسيلي به طور قابل ملاحظه ای رو به افزایش است. اگرچه استخراج نفت غیر متعارف پر هزینه، وقت گیر و به صرف انرژی زیادی احتیاج دارد و آلاینده محیط زیست نیز است و تولید سوخت های فسيلی هم موجب افزایش قیمت مواد غذایی مي شود اما همه اينها نشان مي دهد كه برخلاف گذشته كه تصور مي شد با پايان منابع نفت در جهان همه چيز رو به نابودي مي گرايد، اينك داستان رنگ و بويي ديگر به خود گرفته است و پايان نفت شايد آغازي براي شروع جنگ هاي تازه اي از نوعي كاملامتفاوت باشد.
عربستان سعودی تنها کشوری است که دارای حجم قابل توجهی از نفت متعارف است با این حال، میزان افزایش تولید آن برای برآوردن تقاضای جهانی، 2 درصد نسبت به 15 درصد سال در 1988 کاهش یافته و کارشناسان می گویند، این موضوع یکی از دلایل بی تاثیر بودن درخواست کشورهای صنعتی در افزایش تولید نفت است. همچنين سود های کلانی که نصیب کشور های تولیدکننده نفت می شود هم بر اين روند تاثير گذاشته است؛ چرا كه سود این کشورها از مقدار پولی که برای سرمایه گذاری در برنامه های ملی خود به آن نیاز دارند، به مراتب بيشتر است.
به هر حال استخراج نفت بیشتر آن هم در مدت كوتاه، همیشه به نفع کشور های نفت خیز نیست و معمولامانع از تلاش آن ها برای ایجاد تحولات اقتصادی و اداره منابع خود و اندیشیدن به رفاه نسل های آینده مي شود. تولیدکنندگان نفت می دانند که باید با احتیاط گام بردارند، زیرا زمانی می رسد که قیمت های بالای نفت ممکن است مصرف کنندگان را به استفاده از سوخت های جایگزین و ذخیره سازی وادار كند و به این ترتیب تقاضا برای نفت کاهش یافته و موجب سقوط بی رویه قیمت ها شود.
روز مباداي نفت از راه رسيد / وقتي قيمت نفت زير 100 دلار مي شود
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 33 بار
|
فهرست نشريات
