|
مقابله با خشم طبيعت
به مناسبت هفته كاهش بلاياي طبيعي
براساس آمار جهاني در 30 سال گذشته، 3/6 ميليون نفر بر اثر بلاياي طبيعي جان باخته اند، 3 ميليارد نفر آسيب ديده اند و بيش از 240 ميليارد دلار خسارت مالي وارد شده است و بدتر آن كه آمار نشان مي دهد بلاياي طبيعي رو به افزايش اند.
از سوي ديگر، ايران جزو 10 كشور بلاخيز جهان است، 70 درصد كشور ما در معرض خطر زلزله و 50 درصد آن در معرض خطر سيل قرار دارد و 90 درصد جمعيت كشور در معرض خطرات ناشي از سيل و زلزله قرار دارند. بلاياي طبيعي تنها طي 7 سال گذشته، بيش از 2157 ميليارد ريال خسارت به كشور ما وارد كرده است و كشور ما را از نظر آمار وقوع حوادث طبيعي در مقام ششم جهاني قرار داده است.
هفته اي براي كاهش بلايا
تجربه قرن ها به انسان آموخته است اگرچه نمي توان امكان وقوع حوادث و بلايا را از بين برد، اما مي توان با بهره گيري از روش هاي اصولي و ايجاد ساختارهاي توانمند مديريتي، تلفات انساني و آسيب هاي اجتماعي ناشي از حوادث را به حداقل رساند. پيشگيري اوليه، موثرترين راه براي كاهش اثرات ناشي از بلاياي طبيعي بوده و لازم است در برنامه ريزي ها، مديريت بحران و آماده سازي براي مقابله با بلاياي طبيعي در سطح وسيع گنجانده شود.با توجه به نقش افزايش سطح آگاهي و آموزش عموم افراد جامعه در پيشگيري و كاهش اثرات حوادث و سوانح و نيز نحوه مقابله با مخاطرات براساس تصميم وزارت كشور از سال 74 تاكنون، روز بيستم مهر ماه به عنوان روز ملي كاهش اثرات بلاياي طبيعي نامگذاري شده است. همچنين هفته كاهش بلاياي طبيعي در ايران از 18 تا 25 مهر ماه به مدت يك هفته در كشور برگزار مي شود. هر ساله در اين هفته تمامي ارگان ها و سازمان هاي مرتبط با حوادث و سوانح به منظور اطلاع رساني گسترده، توانمندي هاي علمي و عملي خود را به نمايش مي گذارند و در جهت افزايش سطح آگاهي آحاد جامعه برنامه هاي خاصي را اجرا مي كنند.
بيمارستان ايمن
بيمارستان ها يكي از نقاط كليدي در حوادث طبيعي محسوب مي شوند و بايد خود از استحكام كافي برخوردار باشند. شعار سازمان ملل در سال 2007 نيز «بيمارستان ايمن» بود. طي 10 سال گذشته 24 ميليون نفر در دنيا بر اثر آسيب رسيدن به بيمارستان ها در بلاياي طبيعي، جان خود را از دست دادند. به طور مثال در سال 1383 با وقوع زلزله اي در شهر بم، 30 هزار نفر كشته و تمام ساختار درماني شهر تخريب شد. منظور از ايمن سازي بيمارستان ها، به كارگيري هزينه هنگفت در اين زمينه نيست، چراكه اختلاف هزينه ساخت بيمارستان ايمن و غيرايمن، بسيار ناچيز برآورد شده است.مقاوم سازي بيمارستان ها، سال گذشته در دستور كار ستاد حوادث غيرمترقبه كشور قرار گرفت تا برنامه هاي ايمن سازي براي بيمارستان ها نيز تنظيم شود. با توجه به اين كه بيمارستان هاي جديدالاحداث از مقاومت لازم برخوردار ند، اصلاح و ترميم بيمارستان هاي قديمي و فرسوده بيشتر مدنظر قرار گرفت. وزارت بهداشت با كمك كارگروه بهداشت و درمان ستاد حوادث كشور برنامه هايي را در اين زمينه تنظيم كردند. طبق بررسي هاي صورت گرفته، اكثر بيمارستان هاي كشور براساس شاخص هاي خسارت و لرزه نگاري نيازمند مقاوم سازي و بهسازي تشخيص داده شده اند كه بايد مطابق دستورالعمل بهسازي لرزه اي ساختمان هاي موجود كنترل و مقاوم سازي شوند، تا بعد از وقوع زلزله دچار مشكل نشوند و در زمان زلزله كاربري درماني آنها حفظ شود. بر اين اساس طراحي و ساخت 320 بيمارستان جديد براي جايگزيني 22 هزار تخت بيمارستاني فرسوده كشور در حال انجام است و تا 6 سال آينده قرار است به اتمام برسد.جالب است بدانيد براساس نتايج اين مطالعه، متوسط عمر بيمارستان هاي كشور 27 سال است و بيمارستان هايي با 110 سال سابقه ساخت، وجود دارند كه همه اين ساختمان ها از نظر وضعيت استحكام فيزيكي سازه بررسي شده اند و با توجه به شاخص هاي خسارت كه با بررسي سن سازه و آسيب پذيري آن به دست آمده، اولويت بندي جايگزيني و مقاوم سازي بيمارستان ها انجام شده است. شناسنامه فني همه بيمارستان هاي كشور نيز پس از انجام اين مطالعه ملي تهيه شد. گفتني است، با توجه به اين كه هزينه مقاوم سازي يك بيمارستان در اغلب موارد بيش از 50 درصد هزينه ساخت مجدد يك بيمارستان نو است، در اكثر موارد جايگزيني يك بيمارستان با بيمارستان نوساز نسبت به مقاوم سازي بيمارستان مقرون به صرفه تر است.
مديريت صحيح
بسياري از ساختارهاي سلامت تحت تاثير پديده هاي طبيعي آسيب مي بينند. زلزله، سيل ، رانش زمين، توفان و... نه تنها آسيب جدي به زيرساخت هاي جامعه مي زنند، بلكه باعث مرگ و مير انسان ها و اختلال در عملكرد تسهيلات سلامت كه عملكرد آنها در لحظات بحراني ضروري است، مي شوند. در اين شرايط نياز است تمهيداتي از قبل انديشيده شود. مديريت موثر سلامت در بلايا بستگي به پيش بيني و شناسايي مشكلات حاصل از بلايا و در نظر گرفتن امكانات لازم در زمان و مكان مناسب و مقتضي دارد. در حوزه سلامت در بلاياي طبيعي تحقيقاتي كه در داخل كشور انجام شده يا در حال اجراست، اغلب كمي بوده و به طور عميق به اين پديده پرداخته نشده است.از اين رو ضرورت دارد پديده مديريت سلامت در بلايا به طور عميق و كامل بررسي شود. خوشبختانه در چند سال اخير قدم هاي مثبتي در اين راه برداشته شده است، هرچند هنوز اين اقدامات پاسخگوي نيازهاي موجود نيست.
ضرورت برنامه ريزي
جوامع مختلف به شكل هاي متفاوت در معرض تهديدهاي ناشي از حوادث طبيعي و سوانح اجتماعي قرار دارند. با وجود پيشرفت هاي بسياري كه در دانش و فنون سلطه بر طبيعت حاصل شده است، هنوز زمين لرزه ها، گردبادها، آتشفشان ها، توفان ها، خشكسالي ها و زمين لغزه ها، خطرات بالقوه اي به دنبال دارند. علاوه بر اينها، حوادث انسان ساخت چون آتش سوزي ها و انفجارها، تصادفات جاده اي و سوانح هوايي با گسترش شهرها، توسعه صنعت و انبوهي تجمعات انساني هم رو به افزايش اند كه آنها را نيز نبايد از نظر دور داشت. از اين رو، اجتماعات بشري ناگزيرند براي مقابله و مهار چنين پديده هايي تدابيري بينديشند.
با وجود ياسي كه درباره افزايش ميزان مخاطرات در زندگي بشر نفوذ كرده است، اميدواري هايي نيز وجود دارد. درايت و تدبير مديران و مصلحان اجتماعي، همبستگي اجتماعي و كاربرد شيوه هاي عقلاني، قدرت جوامع را در مديريت چنين بحران هايي افزايش داده است. اين توانايي ها به اندازه اي است كه مشاهده مي كنيم در حادثه خيز ترين سرزمين ها، باثبات ترين شهرها و نظام هاي اجتماعي ساخته مي شود.
مقابله با خشم طبيعت / به مناسبت هفته كاهش بلاياي طبيعي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 367 بار
|
فهرست نشريات
