|
دستيابي به يك واكسن جهاني
تحقق روياي پيشگيري از آنفلوآنزا
نويسنده: سعيد اويس
آنفلوآنزا شايع ترين بيماري ويروسي فصل سرما است كه دستگاه تنفسي را درگيـر مي كند و شديداً مسري است. يك ويروس آنفلوآنزا ممكن است 90 بار كوچك تر از يك گلبول قرمز خون انسان باشد: به اندازه يي كوچك كه مي تواند ميان امواج نوري پنهان شود. اما همين ويروس كوچك مي تواند در يك سال به اندازه نيمي از مرگ وميرهاي ناشي از تصادفات ترافيكي، باعث مرگ انسان ها شود. در هر ويروس آنفلوآنزا از هر فصلي تا فصل ديگر جهش ژنتيكي ايجاد مي شود و در نتيجه اين امر تدارك سيستم هاي دفاعي قبلي را كم تاثير مي كند. اما پيشرفت هاي اخير در صنعت داروسازي كشف يافته هاي شگفت انگيزي را در علم پزشكي در اين زمينه در پي داشته است كه نتيجه عملي آن براي مردم تحقق روياي ديرين مقابله با آنفلوآنزا بوده است. در حقيقت دستيابي به نسل سوم واكسني كه تا 80درصد موارد از اين بيماري و عوارض آن جلوگيري مي كند، يكي از بزرگ ترين دستاوردهاي بشر در اين حوزه محسوب مي شود.
ويروس آنفلوآنزا انواع مختلفي دارد كه دائماً تغيير شكل مي دهد. سه نوع اصلي ويروس آنفلوآنزا (A، B و C) وجود دارد، اما اين ويروس ها توانايي جهش به انواع گوناگوني را دارند و به اين صورت زيرنوع ها يا سوش هايي را توليد مي كنند كه با ويروس اولي تفاوت دارند اما برخي از ويژگي هاي آن را حفظ كرده اند. سوش هاي ويروس آنفلوآنزا كه باعث اين بيماري مي شوند، ممكن است از سالي به سال ديگر تفاوت داشته باشد. و به همين دليل است كه ساخت واكسن براي آن آسان نيست و بر اساس تحقيقات گسترده براي هر سال به صورت ويژه و خاص توليد مي شود. واكسن هاي جديد هر سال با استفاده از برآوردهايي كه كدام نژادهاي ويروس براي آن سال فعال ترين خواهند بود، ساخته مي شوند. در حالي كه واكسن هايي كه در سال 2008-2007 به كار رفته براي آن دوره محافظت فراهم مي كند، از اثربخشي آنها براي فصل 2009-2008 نمي توان اطمينان حاصل كرد و اين يكي از وظايفي است كه سازمان بهداشت جهاني بر عهده دارد. صنايع داروسازي براساس توصيه هايي كه از سوي سازمان بهداشت جهاني در اختيار آنها قرار مي گيرد و با در نظر گرفتن ملاحظات مربوطه، اقدام به تهيه واكسن هايي مناسب همان فصل مي كنند.
واكسن جهاني آنفلوآنزا
واكسن هايي كه در حال حاضر عليه آنفلوآنزا استفاده مي شوند، سيستم ايمني بدن را عليه پروتئين هاي H وN كه روي جدار خروجي ويروس وجود دارند، تحريك مي كنند. اما مشكل اساسي اين است كه ساختمان اين پروتئين ها همواره تغيير مي كند (موتاسيون) و بنابراين واكسني كه امسال عليه سويه يي از ويروس هاي آنفلوآنزا موثر است، سال بعد ممكن است موثر نباشد و بنابراين محققان مجبور شوند از نو واكسن را بسازند. دانشمندان براي رفع اين مشكل، تصميم گرفتند كه واكسني براساس پروتئين هاي دروني ويروس بسازند. اين پروتئين ها در بيشتر سويه هاي ويروس آنفلوآنزا مشابهند. براي درست كردن واكسن جديد از تكنيكي استفاده شده است كه قبلاً در ساخت واكسن سل و مالاريا از آن بهره گرفته شده بود. در اين روش، از ويروس ضعيف شده آبله، براي حمل پروتئين هاي دروني ويروس آنفلوآنزا به بدن استفاده مي شود. ويروس هاي آبله بعد از ورود به بدن و تكثير شدن پروتئين هاي دروني ويروس آنفلوآنزا را بر جدار خارجي خود، در معرض سيستم ايمني قرار مي دهند (پروتئين ماتريكسي يك و نوكلئوپروتئين). در نتيجه نوع خاصي از سلول هاي ايمني موسوم به سلول هاي T نسبت به آنها حساس مي شوند، بنابراين وقتي كه بدن مورد تهاجم ويروس هاي آنفلوآنزا قرار مي گيرد، اين سلول هاي ايمني با شناسايي اين پروتئين ها، آنها را نابود مي كنند. دكتر «سارا گيلبرت» رئيس تيم تحقيقاتي كه روي اين پروژه كار مي كند، مي گويد در مرحله نخست آزمايش، اين واكسن به 12 فرد داوطلب تزريق خواهد شد. البته واكسن تا زمان ورود به بازار راهي دراز پيش رو دارد، اما اگر اين پروژه توام با موفقيت باشد، ديگر نيازي به تزريق سالانه واكسن آنفلوآنزا نخواهد بود. بعد از تزريق تنها يك نوبت واكسن، هر فرد تنها به يك تزريق يادآور ديگر بعد از 10 سال نياز خواهد داشت.
بهترين زمان براي واكسيناسيون
به دليل اينكه فصل آنفلوآنزا از ابتداي مهرماه شروع مي شود و تا پايان ارديبهشت ماه ادامه مي يابد، بهترين زمان براي دريافت واكسن ماه هاي مهر و آبان است. با اين حال مي توان در ماه آذر و حتي ديرتر هم اقدام كرد، اگرچه اقدام سريع تر مي تواند براي پيشگيري موثرتر باشد.
چه كساني بايد واكسينه شوند
به طور كلي واكسن آنفلوآنزاي سالانه براي هر فردي كه مي خواهد احتمال ابتلابه بيماري را در خود كاهش دهد، پيشنهاد مي شود. با اين حال اين واكسن بخصوص براي افراد مستعد ابتلابه آنفلوآنزا توصيه مي شود. بر اساس نظر سازمان بهداشت جهاني واكسن هاي آنفلوآنزا براي گروه هاي ذيل توصيه مي شود:
- تمامي كودكان شش ماهه تا افراد 18ساله
- اهالي منزل و مراقبان خارج از منزل نوزادان از صفر تا 59 ماهه
- افراد 50 ساله و مسن تر
- ساكنان مراكز ارائه كننده مراقبت بلندمدت به افراد داراي بيماري هاي مزمن
- افراد داراي مشكلات سلامت بلندمدت همانند بيماري قلبي، بيماري كليوي، بيماري ريوي، ديابت، آسم، كم خوني و ساير اختلالات خوني
- افراد داراي سيستم ايمني ضعيف
- زنان باردار بيش از سه ماه در خلال فصل آنفلوآنزا
- پزشكان، پرستاران، اعضاي خانواده و ساير افرادي كه در تماس نزديك با افراد در معرض خطر آنفلوآنزاي جدي هستند
- افراد ساكن خوابگاه ها يا ساير اماكن پرجمعيت به منظور جلوگيري از شيوع
- هر فرد ديگري كه خواهان كاهش احتمال ابتلابه آنفلوآنزا است.
چه كساني نبايد واكسينه شوند
- افرادي كه حساسيت شديدي به تخم مرغ دارند.
- افرادي كه قبلاً واكنش و حساسيت شديدي به واكسن آنفلوآنزا داشته اند.
- نوزادان كمتر از شش ماه.
- افرادي كه مريضي شديد يا معمولي همراه با تب دارند، بايد تا كم شدن علائم بيماري صبر كنند.
دستيابي به يك واكسن جهاني / تحقق روياي پيشگيري از آنفلوآنزا سعيد اويس
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 74 بار
|
فهرست نشريات
