   
|
مصادره هاي اول انقلاب از زبان توكلي
در روزهاي بلافاصله پس از پيروزي انقلاب اسلامي در 22 بهمن، انقلابيون و مبارزان عليه رژيم گذشته بر اساس ميزان اشتهار در ميان رهبران انقلاب و اينكه تشخيص مي دادند در كدام نهاد بيشتر مي توانند موثر باشند، بخشي از بار انقلاب را بر دوش كشيدند.
در آن روزها در ميان ده ها مساله عمده اي كه انقلاب بايد حل مي كرد، نوع رفتار با سرمايه داران، زمين داران بزرگ، بازرگانان و صاحبان صنعت نيز يك مساله مهم بود. فضاي انقلابي هفته هاي پس از فروپاشي رژيم و غلبه ديدگاه ها كه به نوعي از چپ گرايان ناشي مي شد، رفتار انقلابيون را تحت تاثير قرار مي داد. احمد توكلي، يكي از انقلابيون مذهبي بود كه در خاطرات خود نوشته كه روز 23 بهمن 1357 به بهشهر محل تولد خود رفته و تصدي مسووليت شهرباني آن شهر را بر عهده مي گيرد و پس از آن كميته اين شهر تشكيل مي شود و وي در منصب دادستان دادگاه انقلاب شروع به كار مي كند. وي در خاطرات خود درباره «مصادره اموال» در اين شهر نوشته كه عينا از صفحه هاي 169 تا 172 كتاب (احمد توكلي، خاطرات سياسي، مركز اسناد انقلاب اسلامي، چاپ اول، 1384) نقل مي شود.
يك كميته مبارزه با رباخواري درست كرده بوديم و براي آن 3نفر از بازاري هاي مساله دان كه سازوكار معاملات مثل بازار، چك، سفته، بدهي و ... را مي شناختند و در عين حال حدود شرعي آن امور را هم بلد بودند، انتخاب كرديم و به همه افرادي كه از رباخواران معروف شهر بودند پيغام داديم كه بروند و از طرف هايشان رضايت بگيرند. يكي از مشهورترين آنها تا هر ده كوره اي كه بود، رفت و از هر كس ربا گرفته بود، پول به او داد و رضايت نامه گرفت. ما فرصت داديم اين ها رضايت نامه جمع كنند. مهلت كه تمام شد، كميته ها آنها را يكي يكي صدا كرد و گفت: «هر كس شاكي نداشته باشد، كميته با او كاري ندارد، اما پس از مدتي به گونه اي ديگر عمل كرديم.»
فكر مي كنم اولين حكمي كه در كشور بر اساس اصل 49 قانون اساسي (كه در سال 1358 به رفراندوم گذاشته شد و جواب مثبت گرفت) صادر شد، در بهشهر بود، من با آقاي ايماني هماهنگ كردم و در باره رباخواران جلسه گذاشتيم، به خصوص درباره آن فردي كه با پول، رضايت نامه جمع كرده بود. خلاصه، دادگاه به استناد اصل 44 قانون اساسي، اموال آن فرد را مصادره كرد. بنزش را گرفت و به او پيكان داد. شانزده خانه شخصي را از او گرفت و شبيه هم صنف هايش با او عمل كرد. به او گفته شد كه «با رضايت نامه، كاري حل نمي شود، چون ممكن است از افرادي كه ربا گرفته باشي و آنها مرده باشند و مال آنها پيش شما مانده باشد.به طور كلي مصادره ها بدون اغماض صورت مي گرفت، مثلاكسي عليه عموي من شكايت كرد كه من به او ربا داده ام. كميته، عمويم را جلب كرد.
عموي من اعتقاد داشت كه ربا نبوده و توضيح داد: كميته نظرش اين بود كه ربا نيست، ولي معامله باطل است و پول بايد برگردانده شود. عموي من هم گفت: برنمي گردانم، معامله هم به نظر مرجع شما باطل است. به نظر مرجع من باطل نيست.
در اين مرحله، ما طبق قاعده، متهم را بازداشت مي كرديم. من يك حكم بازداشت نوشتم و عمويم را بازداشت كردند. پدرم خيلي ناراحت شد. البته او مي گفت كه تو اشتباه كردي، نمي گفت كه عدالت را اجرا نكن، نظرش اين بود كه اين كار چاره دارد و نبايد به بازداشت مي انجاميد. خلاصه عمويم 24ساعت بازداشت بود و در نهايت پول را داد و آزاد شد. مردم وقتي اين موارد را از دادگاه ها مي ديدند، خيلي شوق زده مي شدند. در آن ايام حادثه ديگري پيش آمد كه سبب تحكيم قدرت دادگاه شد. اين حادثه، مصادره اموال وكيل خان زاده اي بود كه نماينده شهر در زمان شاه بود و به انگلستان فرار كرده بود. ما مباشرش را خواستيم. اهالي روستاهايي كه اطراف زمين هاي آن نماينده بودند، آمدند و شهادت دادند و براي ما معلوم شد كه او فلان باغ را چگونه از مردم گرفته، چطور به مردم زور گفته و چه كارهايي انجام داده است. خلاصه برخي از اموالش مصادره شد و برخي برگشت داده شد و افرادي را كه زمين هاي او را گرفته بودند، از آنجا بيرون كرديم و گفتيم اين باغ مال او است.
روزي اهالي «توس كلا» - دهي ميان نكا و بهشهر – پيش من آمدند و شكايت كردند كه خاله تو زمين هاي ما را غصب كرده و ما شكايت داريم. گفتم: عيب ندارد، برويد دادگاه و شكايت كنيد. آنها از اعمال نظر من نگران بودند، به آنها گفتم، من بالاي سر شما نمي آيم، برويد شكايت كنيد، مطمئن باشيد دادگاه هرچه گفت همان اجرا مي شود. آنها شكايت كردند، پرونده تكميل شد و بازپرسي ها و معاينه محل و همه كارها صورت گرفت. سپس دادگاه تشكيل شد و از 45هكتار زمين خاله ام، 33هكتار به نفع اهالي ده توس كلامصادره شد. يادم هست مرحوم خاله من به خانه ما آمد و به من گفت، پسر تو كوچك بودي سر همين زمين هاي من آمده اي؟ يادت نيست كه من چه خرابه هايي را آباد كردم؟ گفتم، من آن خرابه ها را ديده ام كه آباد كرده اي، ولي من نمي دانم غير از خرابه، جاهاي ديگر را هم گرفته اي يا نه، چون آن موقع بچه بودم و چيزي نمي فهميدم، حالاهم دادگاه هرچه گفت: دادگاه گفت. بايد تسليم بشويم، راهي ديگر نداريم. خاله با شنيدن حرف هاي من خانه را ترك كرد و پيش آيت ا... العظمي شيخ هاشم آملي، شوهر خاله اش و پدر لاريجاني ها شكايت كرد. يادم هست روزي به قم رفته بودم؛ آقاي آملي مرا صدا زد و گفت: جريان چيست؟ گفتم، جريان اين است. گفت، آقا شيخ محمد ايماني حكم داد؟ گفتم، بله. گفت، حكم آقاي ايماني حرف ندارد و به شكايت خاله ام ترتيب اثري نداد.
خاطرات: مصادره هاي اول انقلاب از زبان توكلي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 802 بار
|
فهرست نشريات
