|
وقف، سنت ماندگار
نويسنده: محمدباقر شهيدي نسب
-2 وقف از ديدگاه قرآن و عترت 2-1 وقف از ديدگاه قرآن و روايت قرآن كريم اين معجزه الهي از همان بدو نزول نفوذ و اثرات خود را در روح و روان مخاطبانش هيودا ساخت و به عنوان سرچشمه نور و معدن معارف و علوم تشنگاني را كه در پي سراب هاي حيران وسرگردان بودند سيراب نمود و انسان هايي كه غرق در جهل و تاريكي به سر مي بردند به حياتي جاويد و ابدي دعوت نمود و مصاديقي را از حيات ماندگار به جامعه بشري ارزاني داشت. دعوت مردم به تعاون و احسان و همدلي در آيات قرآن همگي در نتيجه امر وقف ملاحظه مي گردد و چون وقف عملي است پايدار و هميشگي و آيات قرآن نيز انسان را به اعمال خيري كه نتايج و ثمرات آن دائمي است و ابدي دعوت مي نمايد از اين رو مي توان مصاديق بارز وقف را در آيات قرآن به وضوح مشاهده كرد آنچه در آيات آمده همگي اصطلاح يا لغت وقف نيست و ظاهر ديگري دارد اما در معني تماما با روح و فلسفه وقف سازگاري داشته و از نظر مفسران و صاحب نظران همان معني را تداعي و به ذهن متبادر مي سازد شايد بتوان گفت مجموع آيات قرآن در اين مبحث به چهار دسته تقسيم مي شود : -1 آياتي كه انسان را به عمل صالح ترغيب و توصيه مي نمايد و وقف نيز عملي خير و خداپسندانه است كه اجر و مزدي بي شمار دارد . نمونه اي از اين آيات را مي توان در سوره مائده آيه 9، سوره انعام آيه 16، سوره يونس آيه 26 و سوره رعد آيه 29 مشاهده كرد . سوره مائده آيه 9 ( و عدالله الذين آمنوا و عملوا الصالحات لهم مغفره و اجر عظيم ) خداوند به آنان كه ايمان آورده و كار نيكو كردند وعده آمرزش و اجر عظيم فرموده است . -2 آياتي كه به تلطيف قلوب و جلب محبت ديگران اشاره دارد وچون عمل وقف نيز اثري ثابت و مستحكم در جهت ترويج همبستگي ،محبت، تعاون و برادري دارد وعملي است عاري از منت ، از اين رو آثار خيرش در اين زمينه بر كسي پوشيده نيست . نمونه اي از اين آ يات مي توان سوره مريم آيه 96، سوره بقره آيه 262 و 254 و سوره معارج آ يه 24 و 25 را مشاهده كرد . سوره مريم آيه 96 ( ان الذين آمنو و عملواصالحات سيجعل لهم الرحمن ودا) همانا آنان كه به خدا ايمان آوردند و نيكوكار شدند خداي رحمان آنها را در نظر خلق و حق محبوب مي گرداند. -3 آياتي كه مردم را به روح تعاون ، احسان و برادري دعوت مي نمايد . نمونه اي از اين آيات را مي توان در سوره آل عمران آيه 92، فصلت آيه 34 و آل عمران آيه 115 مشاهده كرد. سوره آل عمران آيه 115( و ما يفعلوا من خير فلن يكفروه والله عليم بالمتقين ) هر كار نيكي كه انجام دهيد بي ترديد از ثواب آن محروم نمي شويد و خدا دانا به حال پرهيزكاران است. -4 آياتي كه انسان را به خودشناسي دعوت مي نمايد تا از اين راه بيشتر در اعمال و آثار كردار خود بينديشيد و به سوي اعمال خير و نيك بشتابيد . نمونه اي از اين آيات را مي توان در سوره توبه آيه 34 ، سوره تكاثر آيه 102 و سوره بقره آيه 215 مشاهده كرد. سوره توبه آيه 34 ( والذين يكنزون الذهب و الفضه و لاينفقونها في سبيل الله فبشرهم بعذاب اليم) و كساني كه طلاو نقره را گنجينه و ذخيره مي كنند و در راه خدا انفاق نمي كنند آنان را به عذابي دردناك بشارت ده. -2-2 وقف و انفاق در احاديث اهل بيت ( ع) در احاديث معتبر از پيامبر گرامي اسلام (ص) و ائمه معصومين به كرات موضوع كمك به همنوع ، انفاق، صدقه جاريه ذكر شده و از اين عناوين مطالب زيبا و احاديث گرانبها و به يادماندي به دست رسيده كه هر يك از اين احاديث و روايات چراغ روشن و پيام هدايتگري است كه بسياري از بزرگان و افراد خيرانديش و نوعدوست از آنها بهره جسته و نام خويش را در بلنداي ابديت جاودانه ساخته است. گوشه اي از اين احاديث به شرح زير است : رسول اكرم(ص: ) -1 بهترين يادگارو ميراثي كه انسان از خود به جاي مي گذارد سه چيز است . الف - صدقه جاريه كه اجرش (خيرش) به اوبرسد ب- دانشي كه بعد از او مورد عمل قرار گيرد ج- فرزند شايسته اي كه داراي خير براي او باشد. -2 در گرماي سوزان قيامت نيكوكار در سايه صدقه و عمل نيك خويش مي ماند تا به پرونده مردم رسيدگي شود . -3 صدقه گناهان را از بين مي برد همچنان كه آب آتش را -4 هر كس صبح كند در حالي كه توجه و اعتمامي نسبت به امر مسلمانان نداشته باشد از مسلمانان نيست . -5 در زمان سنجش اعمال كساني را كه نيازها و حوايج برادران ديني خود را رفع نموده اند شفاعت خواهم كرد. امام صادق (ع) -1 رفع حاجت برادران ديني، همانند سعي بين صفا و مروه است . -2 صدقه آشكار هفتاد نوع بلارا دفع مي كند و صدقه پنهان خشم پروردگار را خاموش مي سازد. -3 رفع حاجت برادر ديني برابر هفتاد طواف به گرد خانه خداست . -4 هر كس در امور و كارهاي مسلمانان اهتمام نورزد مسلمان نيست . -5 زندگي مردم و ادامه حياتشان به سبب احسان ها و نيكي هايي كه مي كنند بيشتر از زندگي آنها با عمرهاي طبيعي است . حضرت علي (ع: ) -1 صدقه و انفاق پنهان گناه را از بين مي برد و خشم پروردگار را فرو مي نشاند . -2 برترين مال مالي است كه آبروي انسان به آن حفظ شود و به وسيله آن حقوق الهي و مدام ادا گردد . -3 به بركت صدقه اجل هاي مردم به تاخير مي افتد و ديرتر مرگ به سراغ آنها مي آيد. -4 هيچ گاه از بخشش كم خجالت نكشيد زيرا ارزش نبخشيدن كمتر از بخشش كم است. -5 هيچ فقيري گرسنه نمي ماند مگر كسي كه توانگري حق او را نداده باشد و خداي متعال در اين باره آنان را مواخذه خواهد كرد . وقف، سنت ماندگار محمدباقر شهيدي نسب
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 197 بار
|