|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم88/1/23: خستگي در كلاس درس
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4739
چهارشنبه بيست و نهم دي ماه 1395



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 2531 23/1/88 > صفحه 14 (جامعه) > متن
 
      


خستگي در كلاس درس
نگاهي به افزايش خستگي معلمان

نويسنده: حميد رضا تركمندي

خستگي بدني و روحي براي انسان، حالتي آزار دهنده است كه تقريبا تمام توان و انرژي وي را تحت تاثير قرار داده و از كارايي افراد مي كاهد و درتعريف آن گفته شده: خستگي Fatigue كاهش توانايي انجام دادن كار است، خواه كار بدني باشد يا ذهني .
    خستگي، آسيب ديدن عمل دستگاه هاي حسي، عصبي، يا عضلاني كه در نتيجه انگيزش و فعاليت مداوم پيدا مي شود.
    خستگي، بيزاري و سيري است كه يك احساس بدني خاص است.
    عصبانيت Nervousness حالت تنش دروني، بي آرامي و حساسيت فوق العاده را مي گويند.
    
    (فرهنگ علوم رفتاري،شعاري نژاد)
    منظور ما در اين نوشته كوتاه، خستگي اعصاب،ضعف عصبي و نوراستني Neurasthenia نيست. خستگي اعصاب يك بيماري كنشي است كه با احساس ضعف و كاهش فعاليت بدني و ذهني مشخص مي شود. بيماري اي عصبي است كه شخص مبتلادائما از ضعف و خستگي بدني و ذهني، احساس سنگيني در سر، ضعف حافظه و ديگر عوارض شكايت مي كند. البته اين احساس نتيجه فعاليت عضلاني و ذهني نيست بلكه يك نوع خستگي خيالي است كه در اثر اضطراب رواني پيدا مي شود.
    معلمان هم مانند ديگر افراد ممكن است دچار خستگي شوند. كار ارزشمند معلم به دلايل بسيار با ديگر مشاغل تفاوت هايي دارد. معلم در كلاس بايد از دانش آموزان ارزشيابي شفاهي و كتبي داشته باشد، كلاس را مديريت و اداره و سر و صدا و گرمي و سردي را تحمل كند، واكنش دانش آموزان را نسبت به تشويق و تنبيه هاي احتمالي زير نظر بگيرد، محبت بورزد، عواطف مختلف از خود بروز دهد، در آن واحد با چندين نفر با وجود تفاوت هاي فردي آشكار سر و كار دارد، به پرسش هاي همه پاسخ دهد، از يادگيري تك تك دانش آموزان اطمينان حاصل كند، به پيشرفت هاي شاگردان توجه كند و براي ارتقاي سطح كيفي كلاس تلاش كند، آشتي دهد، تشويق كند، ارتباط موثر بين خود، والدين و مدرسه را ايجاد نمايد، دل بسوزاند، عشق بورزد، هر دانش آموز را در فرآيند آموزش و يادگيري سهيم كند، دانش آموزان را به نوبه مطرح كند، اشكال بگيرد، رفع اشكال كند، قضاوت كند، راهنمايي كند، نمره دهد، بيش از ديگران مراقب اعمال و گفتار خود باشد، پند و اندرز دهد، سخنراني كند، تكاليف را بررسي كند، بين مباحث جلسات پيش و درس جديد رابطه ايجاد نمايد و خلاصه و جمع بندي كند.
    از طرف ديگر، دانش آموزان پر جنب و جوش هم مجبورند براي ساعاتي در كلاس نشسته، مقررات و نظم را رعايت كنند، به پرسش هاي معلم پاسخ گويند و هر كدام انتظار دارند در جريان ياددهي و يادگيري مشاركت داده شوند، سردي و گرمي و سر و صداي كلاس را تحمل كنند، نسبت به فضاي آزاد منزل و حياط مدرسه از جنب و جوش خود بكاهند، مطرح شوند و ذهن و حواس خود را جمع كنند.
    معلم بايد حواس تمامي دانش آموزان را هنگام تدريس به خود جلب كند. از انتقال صحيح اطلاعات به دانشآموز اطمينان يافته و نكات لازم در شيوه هاي تدريس خود را مد نظر قرار داده، براي موثر بودن تلاش خود همواره به ارزيابي روش خود و ميزان يادگيري دانش آموزان بپردازد و انتظارات مدرسه و خانواده را در مورد دانش آموزان در حد ممكن بر آورده كند.
    مجموعه موارد بالاو صدها مورد فعاليت هاي ظريف و حساس معلم در كلاس، مي تواند خستگي وي را به دنبال داشته باشد؛ اما برخي عوامل موثر بر افزايش خستگي معلمان در كلاس چيست؟
    در زير خلاصه اي از اين عوامل ذكر مي شود كه ممكن است در برخي مدارس و براي برخي معلمان مصداق نداشته باشد و البته جا دارد هر كدام از بندها، جداگانه و به دقت بررسي شود و راهكارهايي براي به حداقل رساندن تاثير آنها در خستگي معلمان ارائه شود. موارد مذكور صرفا براساس تجربه شخصي تعدادي از همكاران و جهت اطلاع آورده شده؛ اما معلمان باتجربه و داراي سابقه خدمت بالاتاكيد مي كنند كه از تمام عوامل موثرتر بر خستگي معلم اين است كه معلم تمام وقت كلاس را به خود اختصاص دهد و از روش تدريس هايي كه دانش آموزان در آن كاملامنفعل هستند، استفاده شود. ضمنا تجربه نشان داده است كه دانش آموزان به درس و تدريس معلمان پر انرژي، شاداب و سر حال در كلاس، توجه بيشتري دارند و مطالب ارائه شده را بهتر ياد مي گيرند و در كل، از نظر آنان، اين گونه معلمان از نظر بيشتر دانش آموزان، افرادي دوست داشتني، موثر و كارا هستند. بعكس، گرچه اطلاعات علمي برخي معلمان بسيار خوب و حتي نحوه ارائه درس در كلاس هم اشكالي ندارد؛ اما به دليل اين كه مطالب را با شادابي و حرارت به دانش آموزان ارائه نمي دهند، ميزان توجه و يادگيري آنان در كلاس كمتر خواهد شد.
    
    عوامل خستگي
    نداشتن برنامه و طرح درس مشخص براي يك جلسه آموزشي.
    ناهماهنگي معلمان و كادر مدرسه در تنبيه و تشويق دانش آموزان و اين كه ممكن است از برخوردهاي محبت آميز يا تشويق و تنبيه و روش تدريس معلم، سوءاستفاده كنند.
    اين نگرش كه بيش از اندازه فعاليت مي كند و كسي قدرش را نمي داند.
    داشتن اين نگرش كه كار وي مهم، مفيد و موثر نيست و نتيجه اي مشهود در دانش آموز ندارد.
    داشتن اين نگرش كه تاثير كار معلم در سطح جامعه چندان مشهود نيست.
    مشكلات شخصي معلم مربوط به خارج مدرسه، مانند داشتن فرزند كوچك، استراحت ناكافي، مشكلات احتمالي مادي، مشكلات جسمي.
    انتقال ناخواسته (احتمالي) مشكلات شخصي و عصبانيت ها به كلاس درس توسط معلم.
    استفاده از يك روس تدريس يكنواخت مانند روش تدريس سخنراني صرف كه دانش آموزان به صورت كامل شنونده و منفعل خواهند بود.
    عدم استفاده نكردن از وسايل كمك آموزشي در كلاس، پس كلاس تنوعي براي دانش آموز نخواهد داشت و ممكن است رغبتي به شنيدن سخنان معلم نداشته و توجهي به كلاس ننمايند.
    حساسيت و تاكيد معلم به انضباط خشك كلاسي دانش آموزان، كه ابتدا به كسالت دانش آموز و سپس معلم منجر خواهد شد.
    
    عدم رضايت شغلي معلم.
    حساسيت بيش از حد معلم به جنب و جوش دانش آموزان و رعايت مقررات كلاسي و درگيري هاي احتمالي پس ازآن.
    اختصاص اوقات كلاس به رسيدگي به درگيري هاي خود با دانش آموزان، و دانش آموزان با يكديگر.
    تاكيد احتمالي برخي مناطق، مديران مدارس و بازرسان به داشتن نمرات ثبت شده بيشتر توسط معلمان در دفتر نمره، بدون توجه به انواع شيوه هاي ارزشيابي و فقط تاكيد بر نمرات پرسش پاي تخته كه اين سبك ارزشيابي به ميزان زيادي از انرژي معلمان كاسته و آنان را باكمبود وقت مواجه مي كند.
    
    و ديگر عوامل
    خستگي معلم مربوط به دانش آموزان، كلاس و محتواي دروس.
    بي توجهي دانش آموزان به كلاس در اثر درگيري هاي احتمالي بين خود.
    بي توجهي دانش آموزان به تدريس معلم به دليل امتحان يا پرسش ساعت پيش يا بعد.
    آلودگي هواي كلاس، بيماري هاي واگيردار، گرد و خاك در كلاس.
    خستگي دانش آموزان در ساعات آخر و معلم مجبور است مكررا توجه آنان را به كلاس و درس جلب نمايد.
    خستگي دانش آموزان به دلايل متعدد مانند مسابقات ساعات پيش، عدم استراحت و خواب كافي در منزل.
    آمادگي نداشتن دانش آموزان براي پاسخگويي يا امتحان و مقاومت و چانه زني در برابر پرسش يا ارزشيابي معلم.
    وجود دانش آموزان بي انضباط، بي نظم، مزه پران، متلك گو، و مخل نظم كلاسي كه معلم را مجبور به تذكرات مكرر خواهد كرد. گاهي علل بي نظمي در كلاس ناشي از خود دانش آموز است. برخي از اين علت ها عبارتند از:
    مديران مدارس سهم بسزايي در كاهش خستگي معلمان داشته و ميتوانند با ايجاد فضايي شاد و با تاكيد بر روش هاي ايجاد انگيزه بسيار موثر واقع شوند- ناراحتي هاي جسمي، روحي و رواني
    - نداشتن علاقه و انگيزه
    - سر درگم بودن و بي اعتنايي به انتظارات معلم و قوانين و مقررات مدرسه و كلاس درس
    - نداشتن برنامه مشخص مطالعه
    - كم خوابي و خستگي مفرط
    - انجام ندادن تكاليف خود
    - تغذيه نا مناسب
    - نا اميدي احتمالي به آينده
    - استقلال طلبي و مقابله با اقتدار معلم
    جذاب نبودن محيط داخلي كلاس مانند رنگ نامناسب در و ديوار، نداشتن پرده هاي مناسب و زيبا و ديگر امكانات جزيي كلاس.
    - وجود مشكلات جديد مانند آوردن موبايل به كلاس از سوي دانش آموزان و در نتيجه حواس پرتي آنان و تذكرات مكرر معلم و يا ايجاد سوال براي معلم كه چرا تعدادي از دانش آموزان اصلابه سخنان معلم توجهي ندارند؟
    - نبود رغبت و انگيزه كافي (اكثر) دانش آموزان يك كلاس به درس و كتاب يا تحصيل.
    - درگيري ها و تنبيه هاي احتمالي دانش آموزان در ساعات پيش و ترس از سختي درس ساعت بعد.
    - درگيري هاي شخصي و قهر و دعواي دانش آموزان با هم در كلاس و يا حياط و بيرون از مدرسه و يا تنبيه و محروميت هاي دسته جمعي آنان.
    - جذاب نبودن محتواي مواد آموزشي و يا حجم بالاي برخي كتب درسي.
    - سختي برخي مواد درسي.
    - عوامل خستگي معلم مربوط به مدرسه، مديريت،دفتر و همكاران
    - جذاب نبودن سالن و حياط مدرسه مانند رنگ، فضاي كافي.
    - نبود كارگاه و آزمايشگاه مجهز و فعال و در دسترس معلم و دانش آموز براي تنوع بخشي به روش هاي تدريس.
    - نبود امكانات كافي كمك آموزشي كه در اختيار معلم قرار بگيرد و وي را مجبور به استفاده از روش تدريس سخنراني صرف مي كند.
    - نبود مشاوره قوي براي راهنمايي دانش آموزان و حل برخي مشكلات آنان.
    - وجود معاون يا مدير بسيار سختگير كه دانش آموزان را به اعمال فشار و سختگيري عادت داده و معلم نيز در اين رابطه دچار مشكل خواهد شد.
    - ندادن بازخورد به معلم توسط مديريت مدرسه در مورد فعاليت هاي دلسوزانه و مشهود وي و بي توجهي به كارهاي انجام شده از سوي معلم در كلاس و مدرسه.
    - بي انگيزگي احتمالي مدير مدرسه و عدم علاقه به مسووليت خود و انتقال اين بي علاقگي به معلمان.
    - سخنان تكراري (احتمالي) همكاران در اوقات زنگ تفريح در دفتر مدرسه، آبدارخانه و سالن و گلايه از موارد مختلف و ندادن انرژي مثبت به هم و نپرداختن به انتقال تجربه و تقويت روحيه همكاران.
    - عدم پذيرايي مناسب از همكاران در زنگ تفريح، و وجود درگيري هاي احتمالي دفتر با دانش آموزان و رسيدگي به آن در زمان استراحت معلم.
    - نبود كتابخانه فعال، نبود سالن كنفرانس يا محلي كه معلم برخي اوقات دانش آموزان را جهت تنوع بدانجا برده و تدريس نماي.
    - بي توجهي به نوآوري و ابتكارات معلمان از سوي كادر مديريت مدرسه.
    - ارزشيابي يكنواخت و براي رفع تكليف از كليه معلمان، نبود تفاوت ميان كاركنان معمولي و كاركنان فعال و كوشا.
    - وجود برخي همكاران بي انگيزه، منفي باف و آنهايي كه مكررا انرژي منفي به ديگران منتقل مي كنند.
    - وجود برخي همكاران كه با فعاليت هاي نوآورانه و غيرسنتي مخالفت كرده و شخص را از كار خود دلسرد مي نمايند ومديريت نيز به تبع آنان، به آن كارهاي نوآورانه توجهي نمي كند.
    - وجود كادر مديريت خسته و بي انگيزه در مدرسه كه به صورت سنتي به وضع موجود رضايت داده و در پي تحرك و نوآوري و تشويق نيستند.
    - ايرادگيري بيش از حد برخي والدين به معلم، مدير، معاون و كاركنان مدرسه كه ممكن است آنان را در انجام وظايف خود محتاط كند.
    - محافظه كاري بيش از حد كادر مديريت، كه فضايي كسل كننده را در مدرسه به وجود خواهد آورد.
    - عدم توجه احتمالي بازرسان، ادارات و دواير به فعاليت هاي موثر معلمان دلسوز، نوآور و خلاق.
    - وجود مديران با نگرش مديريت ذره بيني در مدارس و كنترل دقيق و سختگيرانه بر اعمال معلم در مدرسه.
    - حاكم شدن اين نگرش نادرست كه بين افراد فعال و غيرفعال در اين سازمان تفاوتي وجود ندارد كه موجب بي انگيزگي معلمان خواهد شد.
    - حاكم شدن يك فضاي محافظه كاري، انضباط خشك، و بي توجهي به نشاط و شادابي فضاي مدرسه و دانش آموزان، وجود تذكرات مكرر مبني بر رعايت مقررات و موازين انضباطي غيرضروري دانش آموزان و در كل، اعمال فشار بر دانش آموزان كه اين فضاي غيرشاداب، اثر خود را بر معلمان نيز خواهد گذاشت.
    - ندادن انگيزه و انرژي به معلمان در جلسات شوراي معلمان مدرسه و برگزاري آن به صورت تكراري و غيرمفيد و دعوت نكردن از كارشناسان براي ارائه روش هاي جديد مقابله با خستگي معلمان.
    با توجه به هر كدام از بندهاي بالا(در صورتي كه براي معلمان مصداق داشته باشد) پيدا كردن راهكارهاي در دسترس، ممكن است كه اين كار ابتدا توسط خود همكاران و يا توسط متخصصان و كارشناسان مختلف انجام شود. مديران مدارس سهم بسزايي در كاهش ميزان خستگي معلمان در مدرسه داشته و مي توانند با ايجاد فضايي شاد و محيطي دوست داشتني و با تاكيد بر روش هاي ايجاد انگيزه در همكاران، بسيار موثر واقع شوند. ارائه اطلاعاتي از سوي كارشناسان دعوت شده در جلسه شوراي معلمان مدرسه در مورد روش هاي موثر مديريت كلاس، غلبه بر خستگي، روش هاي نوين ارزشيابي از آموخته هاي دانش آموزان، پرس وجو از معلمان درخصوص دلايل خستگي با توجه به فضاي موجود مدرسه و تلاش هايي به وسيله مديريت آموزشگاه براي رفع علل داخل مدرسه، مي تواند از جمله اقدامات مطلوب در كاهش ميزان خستگي معلمان در كلاس درس باشد.
    
    
    خستگي در كلاس درس / نگاهي به افزايش خستگي معلمان حميد رضا تركمندي
    


 روزنامه جام جم، شماره 2531 به تاريخ 23/1/88، صفحه 14 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 1947 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

تبليغات

ترجمه

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه شيعه شناسي
متن مطالب شماره 51، پاييز 1394را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1395-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است