|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد88/2/29: بايدها و نبايدهاي طرح هاي انتقال آب در ايران
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4340
پنج شنبه 22 فروردين 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1955 29/2/88 > صفحه 8 (محيط زيست) > متن
 
      


بايدها و نبايدهاي طرح هاي انتقال آب در ايران


نويسنده: محمد درويش

ايران زمين به دليل متاثر شدن از نوار 35 درجه شمالي عرض جغرافيايي، در بسياري از شاخص هاي اقليمي، وضعيتي به مراتب پايين تر از ميانگين هاي جهاني كره زمين دارد. با اين وجود، اين واقعيت هرگز نبايد به عنوان يك تنگنا يا محدوديت تحميل شده بر ايرانيان به شمار آيد: بر مردماني كه حق انتخابي براي حضور و زندگي در اين پاره از خاك نداشته اند، حتي اگر گشتي اندك در ممالك جهان بزنيم، آشكارا درخواهيم يافت، هستند كشورهايي كه از منظر اختصاصات آب و هوايي به مراتب وضعيتي شكننده تر و آسيب پذيرتر از ايران دارند، اما در شمار ممالك ثروتمند و مرفه جهان طبقه بندي مي شوند. برعكس اين رخداد هم البته با مثال هايي فراوان قابل رهگيري است: يعني مي توان به راحتي كشورهاي مرطوب تري از ايران را يافت كه از توليد ناخالص ملي كمتري نسبت به ما برخوردار بوده و فقيرتر ارزيابي مي شوند. اينها را گفتم تا وقتي از تنگناهاي اقليمي وطن سخن مي گوييم، يادمان باشد اين تنگناها مي توانستند و هنوز هم مي توانند به مزيتي نسبي و موثر براي ارتقاي پايداري كشور بدل شوند: اگر ما با تنگنايي اصلي تر به نام «فقر مديريتي» روبه رو نباشيم و «كالابرگ دانايي» را سخاوتمندانه توزيع كرده باشيم.
    
    ايران در يك نگاه
    نخستين شناسه قلمروي كه ايران را در خود جاي داده (نيمه جنوبي منطقه معتدله موسوم به منطقه پرفشارً مجاور حاره)، غلبه خشكي بر رطوبت و گرما بر سرما است: به اين معني كه اگر در ناحيه يي از اين قلمرو با آب و هوايي سرد يا مرطوب مواجه شويم، علت را نه در عرض بالاي جغرافيايي كه در ويژگي پيكري و ارتفاع بالاي عرصه مورد بحث يا نزديكي به دريا بايد جست وجو كرد. به سخني ديگر، هر چند عرض جغرافيايي ايران زمين، مولفه يي كاهنده در تنوع اقليمي كشور محسوب مي شود اما ديگر ويژگي هاي طبيعي سرزمين (نظير شرايط توپوگرافيك و دامنه بردباري قابل توجه گونه هاي گياهي مستقر در آن) سبب شده شاهد يكي از متنوع ترين و ناهمتاترين زيست اقليم هاي جهان در ايران باشيم. وجود سرزمين هايي با ميانگين بارندگي كمتر از 25 تا بيش از 2380 ميلي متر و محدوده وسيع دمايي آن كه از 35- تا 50« درجه سانتي گراد در تغيير است، گواهي بر اين مدعا است.
    
    اندوخته ها و استعدادهاي آبي
    متوسط حجم آبي كه به صورت ريزش هاي آسماني، همه ساله بر خشكي هاي زمين مي بارد به 110 هزار ميليارد متر مكعب مي رسد: 8/63 درصد از اين مقدار يعني حدود 70 هزار ميليارد متر مكعب، به صورت تبخير و تعرق مجدداً به نوار بازمي گردد و مابقي، همان ذخاير قابل استحصال يا تجديدشونده آب شيرين جهان را تشكيل مي دهند. قاره آسيا در اين ميان، هرچند تنها 7/32 درصد از مساحت خشكي هاي زمين را به خود اختصاص داده، اما بيش از 4/37 درصد از ذخاير آب شيرين قابل استحصال جهان را به ميزان 3/14961ميليارد مترمكعب در اختيار دارد و به اين ترتيب از وضعيتي مطلوب تر از متوسط جهاني برخوردار است.از مقايسه استعداد آبي ايران با آسيا و جهان، آشكارا پاره يي از تنگناهاي طبيعي كشور نمايان مي شود. نخست آنكه سرزمين پهناوري كه نزديك به 3/1 درصد از سطح خشكي هاي كره زمين در تملك اوست، هيچ گاه از سهمي بيشتر از 37/0 درصد كل ريزش هاي آسماني خشكي هاي جهان بهره مند نبوده است. يعني ميزان قطره هاي آبي كه در اين كشور فرود مي آيد، حتي به يك سوم استحقاق طبيعي آن به نسبت وسعت سرزمين هم نمي رسد. از منظر جغرافيايي محل استقرار، ايران در گوشه جنوب غربي آسيا، در منطقه يي موسوم به خاور نزديك واقع شده كه 14 درصد سطح جهان را فراگرفته، ليكن منابع آبي آن تنها دو درصد كل منابع آب هاي تجديدشونده دنيا را شامل مي شود. به همين دليل است كه از مجموع 21 كشوري كه با كمبود جدي آب مواجه هستند، 12 كشور در اين منطقه قرار گرفته اند.دومين محدوديت به ميزان تبخير و تعرق واقعي مربوط مي شود كه از رقم نظير آن در مقياس جهاني، 5/6 درصد بيشتر است. در نتيجه سبب تشديد نابرابري موصوف شده و تفاوت از ميانگين جهاني را از يك سوم به كمتر از يك چهارم تقليل داده است. به بياني ساده تر نه تنها هر متر مربع از خاك كشور، نزولات كمتري را دريافت مي كند، بلكه از همين مقدار ناچيز نيز ميزان بيشتري تبخير رخ مي دهد. چنين است كه ملاحظه مي شود آب قابل استحصال هر هكتار از وسعت 162 ميليون هكتاري خشكي هاي كشور با حدود 735 متر مكعب، به يك چهارم سهم آبي كه به طور متوسط از هر هكتار زمين در جهان (معادل3060 متر مكعب) قابل بهره برداري است، هم نمي رسد.افزون بر دو تنگناي يادشده، پراكنش زماني و مكاني منابع آبي نيز از جمله موانع جدي مديريت و برنامه ريزي پايدار در كشور به شمار مي روند. به عنوان مثال، استان كرمان با 7/11 درصد از مساحت كشور، فقط 5/4 درصد از ذخاير آب قابل استحصال را به خود اختصاص داده است، در حالي كه خوزستان با 6/3 درصد از مساحت كشور، نزديك به 30 درصد از كل آب قابل استحصال را در اختيار دارد. در افقي گسترده تر، آمارها نشان مي دهد 30 درصد از مساحت كشور، شامل نواحي شمال، غرب و جنوب غربي، حدود 69 درصد از منابع آبي قابل استحصال را به خود اختصاص داده اند، آن هم در شرايطي كه فقط از 56 درصد از حجم ريزش هاي آسماني كشور برخوردارند. از بعد زماني نيز تغييرات حجم منابع آب هاي سطحي و زيرزميني كشور در طول سال هاي مختلف چشمگير بوده است.
    
    بايدها و نبايدهاي طرح هاي انتقال آب در ايران محمد درويش
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1955 به تاريخ 29/2/88، صفحه 8 (محيط زيست)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 219 بار
    



آثار ديگري از "محمد درويش"

  اميدواركننده تر از اين گزارش وجود ندارد!
محمد درويش، شرق 19/6/97
مشاهده متن    
  قدرت سازمان محيط زيست
محمد درويش، اعتماد 19/6/97
مشاهده متن    
  اميد تازه براي قربانيان جنگ ويتنام
محمد درويش، شرق 14/6/97
مشاهده متن    
  تحريم، صنعت خودروسازي دوچرخه و ترامپ!
محمد درويش، شرق 5/6/97
مشاهده متن    
  محيط زيست: فرصت ملت ها
محمد درويش، اعتماد 4/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه مطالعات تاريخ انتظامي
متن مطالب شماره 19، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است