   
|
تكنولوژي هاي نوين ارتباطي در پخش برنامه هاي تلويزيوني : تلويزيون همراه در راه است
نويسنده: حسين امامي
برخي از شبكه هاي مشهور تلويزيوني جهان، چند سالي است به فكر اين موضوع افتاده اند كه محدوديت زمان و مكان را براي بينندگان خود حذف كنند. حال فرق نمي كند اين برنامه ها مي تواند شامل فيلم هاي سينمايي باشد يا سريال هاي تلويزيوني، مسابقات ورزشي يا حتي اخبار. مديران اين شبكه هاي خبري به دنبال استفاده از ابزار ديجيتال و فناوري هاي نوين براي ارائه خدمات متنوع به مخاطبان خود هستند تا بدون محدوديت زماني و مكاني قادر باشند به اطلاعات و خدمات مورد نظر خود دست يابند.
اين تنها تغيير در روش پخش برنامه است. براي عملي شدن ديگر تغييرات عمده و هيجان انگيزي كه در زمينه توليد و پخش برنامه هاي تلويزيوني و امكانات وسيع انتخاب براي مشتريان در راه است، بايد منتظر آينده نه چندان دور بود.
تلويزيون كه بيش از 50 سال پيش اختراع و عرضه شد به عنوان يك وسيله كارآمد و گاه ضروري مورد توجه بوده است. به واسطه اين تكنولوژي صنايع و توليدات زيادي رشد و گسترش يافته اند و سرمايه زيادي در اين بخش در جريان است. هم اكنون نزديك به يك ميليارد گيرنده تلويزيوني در سراسر دنيا وجود دارد و تعداد كانال هاي ارائه دهنده برنامه هاي تلويزيوني بالغ بر چند صد كانال است. اين صنعت عظيم به يك حالت متعادل و يكنواخت رسيده است. پيدايش و استفاده از روش هاي ديجيتال در كاربردهاي مختلف و دستاوردهايي كه اين روش ها به همراه دارند از يك سو و نياز و ترغيب براي جايگزين كردن استانداردهاي كهنسال تلويزيون از سوي ديگر خبر از يك تحول بزرگ در تكنولوژي تلويزيون مي دهد. تلويزيون هاي ديجيتال نسل جديد رسانه تصويري هستند كه سيگنال هاي حامل اطلاعات در آنها اساساً به صورت رقمي و ديجيتال است. رشد روزافزون علوم و تكنولوژي در شاخه هاي مختلف و نيز پيشنهاداتي كه براي همراه شدن رسانه هاي تصويري با اين پيشرفت ها مطرح مي شود، تلويزيون ديجيتال را هر چه بيشتر به واقعيت نزديك مي كند. بايد مقدمات مختلفي فراهم و موانع زيادي حذف شوند تا اين تحول جامه عمل به خود بپوشد.
پخش برنامه هاي تلويزيوني به صورت ديجيتالي، شروعي است براي فناوري تلويزيون هاي همراه. همان طور كه هم اكنون در هر اتومبيلي مي توان به سادگي به راديو گوش داد، به زودي بايد انتظار تلويزيون را در هر اتومبيلي داشته باشيم. كارخانجات اتومبيل سازي مرسدس بنز (دايملر كرايسلر) و بي ام و مدت ها است با اين طرح مشغول هستند البته با در نظر گرفتن اين نكته كه به محض حركت اتومبيل، مانيتور تلويزيون جلوي راننده خاموش مي شود ولي سرنشينان صندلي عقب مي توانند همچنان برنامه تلويزيوني خود را حين حركت هم پيگيري كنند.
ديجيتال در برابر آنالوگ
همه ما با تلويزيون آشنا هستيم. تلويزيوني كه اغلب ما در منزل داريم يك دستگاه آنالوگ است. سيستم هاي تلويزيون آنالوگ سابقه طولاني در كشورهاي پيشرفته دارد. استاندارد وضع شده روي اين سيستم ها در مدت زمان زيادي بدون تغيير مانده است. تنها در مواردي پيشرفت هايي، آن هم به صورت سازگار با روش هاي قديمي انجام پذيرفته است. به عنوان مثال پس از رايج شدن تلويزيون هاي رنگي هنوز سيگنال هاي تلويزيوني توسط گيرنده هاي سياه و سفيد قابل نمايش اند.
تصاويري كه از طريق هوا يا كابل به اين دستگاه منتقل مي شوند، به صورت سيگنال هاي آنالوگ فرستاده و دريافت مي شوند. سيگنال هاي آنالوگ از امواجي تشكيل مي شوند كه پيوسته در حال تغييرند. به بيان ديگر، در هر لحظه از زمان مقدار سيگنال مي تواند بين مقادير ماكزيمم و مينيمم مجاز باشد. در مقابل سيگنال هاي ديجيتال به صورت نقاط دقيقي كه در فواصل زماني معين روي منحني انتخاب شده اند منتقل مي شوند.
با توجه به تغييرات و پيشرفت سريع تكنولوژي در زمينه هاي مختلف و با به وجود آمدن نيازهاي جديد نظير كنفرانس ويدئويي و رسانه هاي چندمحيطه و نيز اشباع تدريجي بازار و فعاليت هاي وابسته به رسانه هاي تصويري، به نظر مي رسد تكنولوژي رايج تلويزيوني احتياج به يك نوگرايي و تغيير بنيادي دارد. تلويزيون رقمي يا ديجيتال يك تحول در زمينه تكنولوژي تصوير خواهد بود. در اين روش جديد انتقال و نمايش تصاوير، اطلاعات همواره به صورت رقمي ذخيره يا پردازش مي شوند.
از طرفي ديگر يك رابطه دوسويه بين بيننده و تلويزيون برقرار است و امكان انتخاب نمايش دلخواه تصوير از سوي بيننده وجود دارد. ضمناً به تصاوير مي توان حجم داد يا آنها را سه بعدي ديد.
اين تلويزيون ها و اين سيستم دريافت برنامه ها، به ظاهر مانند تلويزيون هاي قبلي و قديمي 50 سال پيش هستند كه آنتني بر پشت بام داشتند ولي در اصل با آنها تفاوت اساسي دارند، از جمله:
- تصوير باكيفيت ايده آل
- صداي ايده آل مانند سي دي همراه با امكان پخش استريو با پنج كانال شبيه Dolby AC3
- امكان استفاده از بخش هاي خدماتي و كاربردي مختلف مانند اينترنت و پست الكترونيكي
- امكان پخش برنامه هاي خدماتي همراه و همزمان با يك برنامه تلويزيوني مانند5 EPG
- پخش برنامه ها با قدرت كمتر در مقايسه با سيستم پخش آنالوگ، در نتيجه مصرف برق كمتر براي مراكز فرستنده برنامه هاي تلويزيوني
- و بسياري امكانات ديگر.
تلويزيون هاي ديجيتالي درغرب
بريتانيا با 70 درصد استفاده كننده تلويزيون هاي ديجيتال، در اين زمينه از ديگر كشورهاي جهان پيشي گرفته است. بر اساس مطالعات آف كام، موسسه ناظر بر اجراي مقررات تلويزيوني بريتانيا، تا پايان سال 2005 ، 17 ميليون و 500 هزار خانه كانال هاي تلويزيوني ديجيتال دريافت كرده اند كه پيش بيني مي شود اين رقم تا پايان سال جاري (2006) از 70 درصد خواهد گذشت.
ايالات متحده امريكا با 55 درصد در رديف دوم قرار دارد اما هيچ يك از كشورهاي اروپايي از ميزان 50 درصد نگذشته اند. در بريتانيا حدود 10 ميليون و 500 هزار دستگاه «فري ويو» كه امكان دريافت كانال هاي تلويزيوني ديجيتال را از طريق آنتن هاي هوايي فراهم مي كند، فروخته شده است. در همين حال براي نخستين بار ميزان خانه هاي مشترك شبكه ماهواره يي «اسكاي» از خانه هايي كه به طور آنالوگ و به وسيله آنتن هاي هوايي، كانال هاي تلويزيوني را دريافت مي كنند بيشتر شده است.
«آف كام» مي گويد تا پايان سال 2005 هفت ميليون و 700 هزار خانه مشترك «اسكاي» شده اند. اين رقم 600 هزار بيش از خانه هايي است كه به صورت آنالوگ تلويزيون تماشا مي كنند. هفت خانه از 10 خانه يي كه تلويزيون ديجيتال تماشا مي كنند به وسيله آنتن اين كانال ها را دريافت مي كنند. هزينه خريد دستگاه هاي «فري ويو» از سال 2003 رو به كاهش گذاشته و به 41 پوند در سال 2005 رسيده است.
در سه ماه آخر سال 2005 بيش از يك ميليون و صد هزار خانه به دريافت كننده هاي ديجيتال مجهز شده اند كه بيش از هر دوره ديگري بوده است. در مجموع دو ميليون و 700 هزار خانه در سال 2005 به تجهيزات دريافت كانال هاي تلويزيوني ديجيتال مجهز شده اند كه بيشترين رقم سالانه در اين زمينه است. در گزارش «آف كام» پيش بيني شده تا پايان سال 2010 حدود 95 درصد خانه هاي بريتانيا به يكي از امكانات دريافت تلويزيون هاي ديجيتال مجهز خواهند شد. به گفته وزير فرهنگ بريتانيا دستيابي به سطح 70 درصد «تحولي چشمگير» به حساب مي آيد.
دولت بريتانيا در راستاي اجراي پروژه تلويزيون ديجيتالي در سطح اين كشور، مركزي را به اسم SWRTCHCO راه اندازي كرده است. اين مركز با ادعاي اينكه پروژه خدمات تلويزيوني ديجيتال خانه هاي بريتانيايي را متحول خواهد كرد يكي از بخش هاي كليدي وظايف خود را اطلاع رساني عمومي در مورد اين پديده جديد معرفي كرده است.
دولت بريتانيا طبق برنامه درصدد است در سال 2008 انتقال به تلويزيون ديجيتال را آغاز كند و در سال 2012 كاملاً سيگنال هاي تلويزيون آنالوگ را خاموش كند. در حال حاضر روند به كارگيري دستاوردهاي ديجيتالي در بريتانيا موفقيت آميز ارزيابي شده و طبق آمار60 درصد بريتانيايي ها حداقل يك گيرنده ديجيتالي در خانه هاي خود دارند.
همچنين بنا به دستور كنگره امريكا كه اواسط سال 2004 ابلاغ شد، تمامي شبكه هاي سراسري و آزاد امريكا - كه بدون پرداخت آبونمان و روي آنتن هاي معمولي قابل دريافت هستند- موظفند تا پايان سال 2007 تمامي برنامه هاي خود را با استفاده از سيستم ديجيتال پخش كنند و برنامه هاي آنالوگ خود را از فوريه 2009 رسماً تعطيل كنند.
در آلمان در سال 1998 تصميم به راه اندازي پروژه پخش برنامه هاي راديو و تلويزيوني به صورت ديجيتالي گرفته شد. اجراي اين طرح برعهده اداره مخابرات آلمان (دويچه تلكام) است كه قرار است تا سال 2010 در سراسر آلمان تمامي پخش راديو و تلويزيوني را به پخش ديجيتالي تغيير دهد و از آن به بعد تمامي مراكز پخش آنالوگ (سيستم هاي پخش قبلي) تعطيل خواهند شد.
از چند سال پيش در برلين براي اولين بار پخش ديجيتالي برنامه هاي تلويزيوني به صورت DVB-T با هشت برنامه تلويزيوني روي دو كانال با موفقيت شروع به كار كرد و تاكنون اين برنامه ها به بيش از 26 برنامه تلويزيوني گسترش يافته اند.
سال 2003، سال پخش آخرين برنامه تلويزيوني به صورت آنالوگ در برلين بود. بنابراين برلين، اولين شهري در جهان بود كه به طور كلي سيستم پخش تلويزيوني خود را از آنالوگ به ديجيتال تغيير داد.
هم اكنون در بسياري از مناطق پرجمعيت آلمان كار پخش برنامه هاي تلويزيوني به صورتT DVB- در دستور كار است و تا سال 2005 تمامي شهرهاي بزرگ آلمان را مي پوشاند. در مناطقي كه هنوز سيگنال هاي DVB-T را نمي توانند دريافت كنند، پخش برنامه ها همچنان تا سال 2010 به صورت آنالوگ ادامه مي يابد.
نحوه توليد برنامه هاي تلويزيون هاي ديجيتال
توليد ديجيتالي برنامه هاي تلويزيوني جديد از آنجا آغاز مي شود كه به وسيله يك دوربين فيلمبرداري ديجيتالي، صحنه ها فيلمبرداري مي شوند كه به معناي آن است كه صدا و تصوير هركدام به صورت ديجيتال (رقمي - صفر و يك) ضبط مي شوند و به همين ترتيب در ادامه خود، از مركز فرستنده تلويزيوني صدا و تصوير به صورت ديجيتالي پخش مي شوند. از اينجا به بعد فقط تلويزيون هايي قادرند اين برنامه ها را دريافت كنند كه به گيرنده هاي ديجيتالي مجهز باشند تا بتوانند صدا و تصوير را همان طور كه قبلاً به صورت ديجيتال كدگذاري شده اند، به صورت اوليه شان برگردانند. اين عمل به وسيله دستگاهي به نام «دي كدر» انجام مي شود.
بيش از ده ها سال است كه برنامه هاي تلويزيوني فقط از طريق آنتن هاي فرستنده يا كابل هاي تلويزيوني پخش مي شود كه نوع امواج ارسالي، تاكنون آنالوگ بوده است. مانند سيستم هاي پال در اروپا، سكام در ايران و NTSC در امريكا و كانادا كه براي همگي تلويزيون هاي خانگي قابل دريافت و پخش بوده است.
نحوه پخش ديجيتالي برنامه هاي تلويزيوني
پخش و دريافت ديجيتالي برنامه هاي تلويزيوني به سه طريق ممكن است: از طريق كابل (DVB-CتCable): بدين صورت كه از مراكز فرستنده تلويزيوني به تك تك خانه ها كابل كشي مي شود و برنامه ها به صورت سيگنال هاي ديجيتالي - الكتريكي از طريق كابل هاي مخصوص انتقال تصوير مستقيم به خانه ها منتقل مي شود. براي مراكز شهرها و مناطق پرجمعيت و مناطق مسكوني آپارتماني كه با كابل كشي كمي بتوان همزمان تعداد زيادي خانوار را تحت پوشش قرار داد، و همچنين به علت اينكه در شهرهاي بزرگ ساختمان هاي بلند مانعي جدي براي پخش امواج تلويزيوني هستند، بيشتر از اين روش استفاده مي شود.
- از طريق ماهواره(:(DVB-S Satellite در اين روش ابتدا از مراكز فرستنده تلويزيوني، برنامه ها از طريق كابل به ايستگاه هاي زميني ماهواره يي منتقل مي شوند و بعد از طريق ماهواره هاي تلويزيوني كه روي مدار زمين در حركتند، نقاط مشخصي از كره زمين را تحت پوشش قرار مي دهند. مصرف كنندگاني كه تحت پوشش قرار گرفته اند، مي توانند با نصب آنتن هاي بشقابي، از برنامه هاي تلويزيوني ديجيتالي استفاده كنند. اين روش بيشتر براي مناطق مسكوني پراكنده يا دور از مراكز فرستنده تلويزيوني پيشنهاد مي شود.
- از طريق آنتن(:(DVB-T Terrestrial در اين شيوه از مراكز فرستنده تلويزيوني، برنامه ها از طريق كابل به آنتن هاي مختلفي در شهر يا منطقه مورد نظر انتقال مي يابد. اين آنتن هاي عظيم مركزي امواج را در چندين جهت همزمان پخش مي كنند تا منطقه مورد نظر را بپوشانند. با توجه به محدود بودن قدرت پخش امواج (براي جلوگيري از خطرات احتمالي تاثير سوء امواج بر انسان ها) اين آنتن ها را بايد در فواصل مشخصي تكرار كرد. معمولاً پخش از طريق چندين آنتن به طور همزمان، باعث سايه افتادن روي تصاوير تلويزيوني يا كلاً خراب كردن تصاوير مي شود كه براي جلوگيري از اين مشكل، از تكنيك هاي بسيار پيچيده يي استفاده شده كه فقط در پناه فناوري مدرن ديجيتالي و برنامه هاي بسيار قوي و پيچيده كامپيوتري ميسر شده است. با اين روش، با داشتن يك آنتن روميزي و اتصال آن به STB مي توان به راحتي برنامه هاي تلويزيوني را كه به صورت ديجيتالي پخش شده اند، دريافت كرد. و در مناطقي كه به طور كامل و قوي تحت پوشش قرار دارند، مي توان با يك تلويزيون پرتابل در فضاي باز تلويزيون تماشا كرد. تلويزيون حرفه يي بايد مخاطب حرفه يي داشته باشد و اين دو لازم و ملزوم يكديگرند. زمان نشستن و ديدن يك تصوير اجباري گذشته است و ريموت كنترل هاي تلويزيون از شكل ساده پيچيده تر شده اند.
در حال حاضر برخي از شبكه هاي تلويزيوني، امكاناتي را فراهم آورده اند كه بيننده مي تواند همزمان به اطلاعات متفاوتي دست يابد و براساس نياز خود و انتخاب هر مرحله به واسطه دكمه هاي خاص موجود روي ريموت كنترل آنها را تماشا كند. امكاناتي كه شما از طريق اين تلويزيون هاي ديجيتالي كه به اختصار به آنها DTV مي گويند دسترسي پيدا مي كنيد بدين شرحند و البته در حال افزايش.
1- دسترسي به اطلاعاتي راجع به شخصيت اصلي فيلم به طور آنلاين
2- دسترسي به تصاوير پشت صحنه و مدل هاي ساخته شده و انيميشن سازي ها
3- دسترسي به اطلاعات جانبي محيطي يا خلاصه ابتدايي برنامه در حال پخش، تاريخ ساخت و...
4- امكان تغيير زبان
5- امكان پخش تصاوير از زواياي مختلف دوربين (در پخش كنسرت هاي موسيقي و مسابقات ورزشي)
6- زمان پخش و مدت برنامه
7- ضبط برنامه دلخواه
8- و همين طور تصاوير تلويزيون هاي معمولي با امكان زوم.
در اين نوع سرويس ها كه در برخي از شبكه هاي تلويزيوني امريكا و انگلستان و... از جمله ABC پخش مي شود ديگر نيازي به خط برگشت بين بيننده و برودكستر نيست.
تكنولوژي هاي نوين ارتباطي در پخش برنامه هاي تلويزيوني : تلويزيون همراه در راه است حسين امامي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 332 بار
|
فهرست نشريات
