|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد88/4/31: پرونده «سوآپ نفت» چگونه گشوده شد
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3973
سه شنبه بيست و يكم آذر ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 2006 31/4/88 > صفحه 6 (اقتصادي) > متن
 
      


پرونده «سوآپ نفت» چگونه گشوده شد
رئيس اتحاديه صادركنندگان فرآورده هاي نفتي در گفت وگو با «اعتماد» - بخش اول

نويسنده: زهره كميزي


    احمدي نژاد در همايش صنعت نفت: «دست مافياي نفت از خانواده بزرگ نفت قطع شده و باقي مانده ها نيز دست شان از منابع ملت قطع خواهد شد.»28/2/88
    
    احمدي نژاد در جمع مردم پاكدشت: «در بخش نفت يكي از محصولات نفتي را كه در كشتي ها مصرف مي شد يكجا به دلال اماراتي مي فروختند. حال چطور مي شود. يك محصولي كه مي تواند در بنادر كشور بارگيري شود و سود آن هم به جيب ملت برود يكجا آن هم به يك دلال فروخته مي شود آن هم با 400 ميليون دلار سود؟، دانشجويي از طرف بنده مامور شد اين موضوع را بررسي كند، به طوري كه تا امارات رفت و با كشتي هاي خارجي نيز مصاحبه كرد و آنها اعلام كردند كشتي ها خليج فارس و بنادر ايران را بهترين و امن ترين بنادر براي بارگيري مي دانند. به همين خاطر بنده دستور دادم آگهي در روزنامه ها بدهند و هر كسي كه آمد اين كار را انجام بدهد كه در نهايت ديدم وقتي آگهي داده شد شركت هايي با سابقه هاي تخصصي آمدند. اما نكته اينجاست به جاي اينكه اين كار را به نفر اول بدهند به نفر دوم دادند. بنده پس از بررسي ديدم نفر دوم آقازاده يي است كه وابسته به يكي از سران كشور است و 15 سال است قراردادهاي نفتي را مي بندد و اين در حالي بود كه نه امكاناتي داشت و نه تخصصي، ولي با اين حال با آن قرارداد 300 ميليون دلار پول عايدش مي شد.»11/3/88
    
    افشاي «مافياي نفتي» كه با به قدرت رسيدن محمود احمدي نژاد براي عامه مردم پررنگ شد، اين روزها دامن بسياري را گرفته است. حميد حسيني رئيس اتحاديه صادركنندگان فرآورده هاي نفتي با نگاهي به ورود بخش خصوصي در سوآپ فرآورده هاي نفتي اين مافيا را باز مي كند.
    
    
    
    -آقاي حسيني شما مدتي است كه در عرصه صادرات فرآورده هاي نفتي به عنوان رئيس هيات مديره اتحاديه صادر كنندگان فرآورده هاي نفتي و بخش خصوصي فعاليت مي كنيد. آيا در بحث نفت و فرآورده هاي نفتي به وجود مافيا اعتقاد داريد؟ اين فرضيه را كه دولت با كارشكني مانع حضور بخش خصوصي در عرصه نفت شده است، چطور تحليل مي كنيد؟
    
    در بحث مافياي نفتي براي اينكه ذهنيت بيشتر باز شود بايد به تلاش هايي كه در دوران دولت آقاي هاشمي شد تا بخش خصوصي در عرصه سوآپ فرآورده هاي نفتي وارد شود، اشاره يي كنم. در دولت ششم يكي از سياست هاي دولت، توسعه روابط اقتصادي با كشورهاي آسياي ميانه به ويژه تركمنستان بود. بعد از اينكه خط راه آهن به آسياي ميانه وصل شد، اميدوار بوديم بتوانيم روابط مان را با قزاقستان، ازبكستان و تركمنستان توسعه دهيم. در آن زمان دولت از بخش خصوصي نظرخواهي و سوال كرد چگونه مي توان روابط با اين كشورها را توسعه داد؟ در آن دوران هيچ كالايي از اين كشور ها وارد نمي شد و تنها چند قلم محصولات مواد غذايي و ميوه به اين كشور صادر مي شد. همان طور كه مي دانيد وقتي روابط ميان دو كشور يك سويه باشد، استمرار نخواهد داشت و به مرور پايداري خود را از دست مي دهد. به همين دليل چند بحث مطرح شد: يكي تاسيس بانك مشترك و ديگري همكاري مشترك در زمينه ترانزيت كالاو بحث خريد كالاهاي صادراتي تركمنستان نظير پنبه و فرآورده هاي نفتي در اين راستا ارائه شد. البته واردات پنبه به دليل بحث قرنطينه به كشور ممنوع بود و فرآورده هاي نفتي نيز به دليل اينكه كشور معتقد بود نيازي به فرآورده ها ندارد، ممنوع بود.با توجه به نظرخواهي، بخش خصوصي در سال 74 ارائه مجوز «سوآپ يا ترانزيت» به اين بخش را به دولت پيشنهاد داد. البته هنوز در آن دوران موضوع «سوآپ» جا نيفتاده بود. با اين حال ما پيشنهاد داديم دولت فرآورده هاي نفتي را در شمال دريافت كند و از جنوب تحويل بدهد يا اينكه مجوز ترانزيت داده شود. به همين خاطر در سال 75 شوراي اقتصاد مصوب كرد وزارت نفت همه نوع همكاري را بكند و بخش پالايش وزارت نفت نيز مكلف شد امكان ترانزيت و سوآپ فرآورده هاي نفتي را فراهم كند. در اين بين اولين شركتي كه وارد اين جريان شد، شركت «ايران مارين سرويس» بود: اين شركت در حوزه حمل و نقل و كشتيراني فعاليت مي كرد. با توجه به اينكه بخش خصوصي فاقد مخازن بود و امكانات بارگيري در جنوب كشور را نداشت، اين شركت يكي از كشتي هاي خود را به عنوان مخزن در بندر مستقر كرد و در شمال نيز يكي از مخازني را كه متعلق به شركت مترو بود، گرفت و ترانزيت فرآورده هاي نفتي را آغاز كرد. اين شركت اولين شركتي بود كه حجم وسيعي از امكانات ترانزيت فرآورده هاي نفتي را فراهم آورد. البته ذكر اين نكته ضروري است كه اين شركت «سوآپ» نمي كرد بلكه فرآورده هاي نفتي را ترانزيت مي كرد يعني گازوئيل و نفت را با كاميون هايي كه داشت حمل و سپس در بندر امام تخليه و از آنجا صادر مي كرد.
    
    -چرا فعاليت اين شركت متوقف شد؟
    
    خيلي ها از اين عملكرد «بخش خصوصي» احساس رضايت نداشتند. با اينكه ترانزيت فرآورده ها توسط شركت «ايران مارين سرويس» هيچ هزينه يي به كشور تحميل نمي كرد و براي كشور درآمد هم داشت اما خيلي ها در بدنه اين دو وزارتخانه از كاري كه آقاي سعيدي مديرعامل شركت «ايران مارين سرويس» انجام مي داد، خوشحال نبودند. اين شركت علاوه بر ترانزيت نمايندگي بسياري از شركت هاي بزرگ كشتيراني را بر عهده گرفته بود و زماني كه اين شركت ها مي خواستند از «بنادر ايران» بارهاي خود را حمل كنند، مارين سرويس امكانات در اختيارشان قرار مي داد و خدماتي مانند غذا، سوخت و آب مي داد.بيشتر كشتي هايي كه وارد ايران مي شدند، كشتي هاي نفتي بودند و شركت «ايران مارين سرويس» نيز در ازاي خدماتي كه ارائه مي داد، روزانه 30-20 هزار دلار از اين محل به اصطلاح «كميسيون» يا حق العمل دريافت مي كرد. درآمدي كه آقاي «سعيدي» از اين محل به دست مي آورد براي خيلي ها خوشايند نبود. به همين خاطر يكسري افراد تصميم گرفتند اين شركت را كله پا كنند تا اين كاري كه انجام مي شد و سودي كه شركت از محل قانوني به دست مي آورد، در كاسه اين افراد سرازير شود. به همين دليل آمدند ايراداتي به «شركت» گرفتند و پرونده يي براي آقاي سعيدي درست كردند. به آقاي سعيدي مديرعامل شركت «ايران مارين سرويس» گفتند شما ارزهايي كه وارد كشور كرديد، به شبكه بانكي نفروختيد و در بازار ارز فروختيد و اين قاچاق ارز محسوب مي شود. ذكر اين نكته ضروري است كه پرونده سعيدي كه به قطع ترانزيت فرآورده هاي نفتي توسط بخش خصوصي منتهي شد، به دليل بحث فروش ارزها بود.
    
    -تكليف شركت و آقاي سعيدي چه شد؟
    
    شركت «ايران مارين سرويس» از بازار ترانزيت كنار گذاشته شد و سعيدي نيز زنداني شد. اموال سعيدي را مصادره كردند كه هنوز اين پرونده ادامه دارد.
    
    -وضعيت ترانزيت سوآپ به كجا انجاميد؟
    
    بعد از اينكه شركت «ايران مارين سرويس» از دور خارج شد، وزارت نفت مجوزي به تعاوني صنعت نفت داد تا وارد اين عرصه شود. اين تعاوني مجوز سوآپ گرفت و كار سوآپ فرآورده هاي نفتي را آغاز كرد. در آن دوران بحث صادرات به تركيه مطرح نبود و تنها «فرآورده هاي سنگين» جابه جا مي شد. يعني از سال 75 كه شوراي اقتصاد تصويب كرد. حدوداً از سال75 تا اواسط 77 بخش خصوصي وارد اين عرصه شد كه عمدتاً مسير ترانزيت و سوآپ به سمت جنوب بود. اما در كنار مسير جنوب شركتي به نام“ نيز پيشقدم شد و مسير ترانزيت فرآورده هاي نفتي را به تركيه باز كرد زيرا در آن دوران تركيه براي مرزنشينان امتيازاتي قائل شد كه اگر كالااز مرز ايران وارد مي شد از مرزنشينان سود بازرگاني كمتري دريافت مي كردند.مثلاً اگر سود بازرگاني واردات كالااز ايران به تركيه 200 درصد بود، كشور تركيه 10 تا 20 درصد سود بازرگاني دريافت مي كرد. اين امتياز تركيه به مرزنشينان باعث شد بازار براي همه باز شود كه اين نوع ترانزيت نيز «سوآپ» نبود، همه شروع كرده بودند به بار آوردن. با راه آهن يا با كشتي فرآورده هاي نفتي را به تركيه صادر مي كردند. اين جريان باعث شد خيلي از دولتي ها به اين بازار علاقه مند شوند و وقتي ديدند بازار خوبي درست شده، وارد اين بازار شوند. يكي از گروه هاي بزرگي كه وارد شد وزارت اطلاعات بود.اين وزارتخانه يكي از بزرگ ترين وزارتخانه هايي بود كه حجم وسيعي از بازار را در اختيار گرفت.
    
    -وزارت اطلاعات چطور توانست بازار را به دست بگيرد؟
    
    وزارت اطلاعات توانست از امتياز دولتي بودن استفاده كند. در آن دوران مجوز سوآپ فرآورده هاي نفتي مانند گازوئيل را به هيچ كسي نمي دادند و دست شركت نفت بود. تنها وزارت اطلاعات و كشور توانست مجوز «سوآپ» را بگيرد يعني به بخش خصوصي اجازه نمي دادند گازوئيل را سوآپ كند و از مناطق شمالي بدهد، از مناطق جنوبي يا غربي تحويل بگيرد. بخش خصوصي مجبور بود محموله را حمل كند كه اين كار سختي هاي خاص خودش را داشت. اما وزارت اطلاعات توانست در اين زمينه نقش زيادي بازي كند.وزارت نفت از يك طرف براي اينكه همياري هاي شهرداري را تقويت كند و از طرف ديگر براي اينكه استان هاي مرزي در ترانزيت و حمل فيزيكي فرآورده هاي نفتي خيلي وارد نشوند، اين امتياز را براي همياري هاي شهرداري قائل شد.
    
    -يعني وزارت نفت در برابر بخش خصوصي اين كار را انجام داد؟
    
    بله، وزارت نفت به طور غيررسمي به همياري هاي شهرداري گفت در بازار بخش خصوصي و ترانزيت كننده ها وارد شوند زيرا عمده بازار دست خود وزارت نفت بود و اين وزارتخانه با اين هدف كه همياري هاي شهرداري را تقويت كند، از محصولات خود در اختيار همياري ها قرار داد و همچنين اجازه صادرات به آنان داد. وزارت نفت به همياري هاي شهرداري مجوز داد ميزان خاصي گازوئيل را از هر استان مرزي صادر كند. وزارت نفت نه تنها با يك قيمت تعادلي فرآورده ها را به همياري هاي شهرداري داد بلكه به آنان اجازه حمل با كشتي و سوآپ فرآورده ها را در شمال داد و استان ها با توجه به توان شان از امتياز خود استفاده كردند.
    
    -كدام استان ها از اين امتياز استفاده بيشتري كردند؟
    
    يكي از استان هايي كه در زمينه سوآپ فعال بود، استان آذربايجان شرقي بود. همچنين استان اردبيل به ويژه استانداري اردبيل نيز در زمينه سوآپ فعال بود. بحث سوآپ از سال 75 شروع و در سال 77 تمام شد يعني تا پايان دولت آقاي هاشمي بود و دولت آقاي خاتمي كه شروع شد، سوآپ را قطع كردند. (سال 76-72) بسياري از فعاليت ها در زمينه سوآپ در اين زمان اتفاق افتاد.
    
    پرونده «سوآپ نفت» چگونه گشوده شد / رئيس اتحاديه صادركنندگان فرآورده هاي نفتي در گفت وگو با «اعتماد» - بخش اول زهره كميزي
    


 روزنامه اعتماد، شماره 2006 به تاريخ 31/4/88، صفحه 6 (اقتصادي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 996 بار
    



آثار ديگري از "زهره كميزي"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي كردستان
متن مطالب شماره 5 (پياپي 91)، آذر و دي 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است