|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت88/6/16: مقدمه اي بر مقامه نويسيپروفسور سيد حسن امين
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9437
سه شنبه 30 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 6797 16/6/88 > صفحه 19 (فرهنگي) > متن
 
 


مقدمه اي بر مقامه نويسيپروفسور سيد حسن امين


نويسنده: پروفسور سيد حسن امين

1- تعريف مقامه
    مقامه نويسي در ادبيات فارسي و عربي، نمونه اي از نثر متكلف و مصنوع و مسجع توام با اشعار و امثال مناسب در قالب داستان كوتاه = روايتNarration اما آهنگين است كه مشتمل بر يك حادثه باشد و در اصل به قصد سرگرمي مخاطبان و يا طنز و يا پندآموزي و وعظ در مجالس عمومي به طور شفاهي القا مي شده يا به وسيله نويسندگان تحرير مي شده است تا بعد توسط مجريان در برابر شنوندگان قرائت و اجرا شود.
    ملك الشعراي بهار در سبك شناسي، مقام را ترجمه عربي گاه يا گات به معناي آهنگ موسيقي دانسته كه در تكيه به صورت خواندن اوستا به لحن موسيقايي سابقه دارد. با اين همه، پس از علم شدن عنوان “مقامه” براي اين گونه خوانش مسجوع و آهنگين، وجوه تسميه اي براي “مقامه” دست و پا شده است و از جمله گفته اند كه تفاوت عمده مقامه خواني با قصه خواني هاي معهود القصاص و المذكرين، اين بوده است كه گويندگان مقامه، داستان ها خود را مانند شاعران ايستاده بر سر پا مي خوانده اند و قصاص، قصه هاي خود را مانند وعاظ و حفاظ نشسته مي خوانده اند و به همين دليل، آنچه را ايستاده مي خوانده اند مقامه و آنچه را در حال نشستن مي خوانده اند، مجلس مي گفته اند. در ادبيات فارسي، هنر مقامه نويسي با تاليف گلستان سعدي به اوج مي رسد. همه مقامه هاي مهم اگر چه نثرند اما به مناسب، شواهد شعري هم از همان نويسنده همراه دارند
    
    2- مقامه نويسان بزرگ
    مقامه نويسان را گويا اول بار يك ادب دان ايراني نامدار با نام ابوالفضل احمدبن الحسين الهمداني معروف به بديع الزمان همداني (358-398 ق) كه معاصر ديليميان و آل زيار و غزنويان بوده است، ابتكار كرده است و مقامات خود را در پنجاه و يك مقامه از زبان سياحي تخيلي با نام عيسي بن هشام قمي در وصف گدايي دروغين با نام ابوالفتح اسكندري نوشته است. قهرمان دريوزه گر جهانگرد اين قصه ها در سفر و حضر داستان سرايي هاي بسيار كرده و در خلال كلام، از انواع صنايع لفظي و معنوي براي افاده مرام خود سود جسته است و اين مقامات را با اين فوائد ادبي به اثري ماندگار تبديل كرده است.
    پس از بديع الزمان همداني، مقامه نويسان ديگري به عربي و پارسي به مقامه نويسي پرداخته اند كه از آن ميان، به نام اين بزرگان مي توان اشاره كرد:الف: قاسم بن علي بصري ملقب به حريري (464-516 ق) كه به تقليد بديع الزمان همداني، مقامات حريري مشتمل بر پنجاه مقامه تاليف كرد. اساس اين مقامه ها، قصه هاي روايتگري دو نفر با نام هاي مجعول حارث بن همام و ابوزيد سروجي ست كه اين شخص دومين همانند ابوالفتح اسكندري در مقامات بديعي گداي زبان آوري است.
    ب: ديگر مقامه نويسان عربي عبارتند از: زمخشري، الشاب الظريف، ابن الوردي، جلال الدين سيوطي، نظيف يازيجي، احمد فارس الشدياق هر كدام مقامه هايي نوشته اند كه مطلوب طباع اديبان و سخندانان واقع شده است.
    پ: مشهورترين مقامه نويس پارسي زبان در بين گذشتگان سعدي در گلستان، حميدالدين بلخي صاحب مقامات حميدي و جامي در بهارستان اند.
    
    3- سعدي، برترين مقامه نويس
    گلستان سعدي كه مهمترين و مشهورترين اثر منثور در زبان فارسي ست، اجل از آن است كه تنها به عنوان مقامه نويسي رصد و رده بندي شود اما از جهت سبك نگارش جز مقامه نويسي نيست، چرا كه شاعر و نويسنده بزرگ ايراني، همه ابواب اين كتاب را در قالب حكايات مستقل كوتاه، با نثر مسجع نوشته و به شعر آراسته است و اينها همه از مختصات مقامه نويسي است. اولين و طولاني ترين باب گلستان كه در سيرت پادشاهان است، مشتمل بر چهل و يك حكايت، دومين باب در اخلاق درويشان شامل47 حكايت، باب سوم در فضيلت قناعت متضمن29 ، باب چهارم در فوايد خاموشي شامل چهارده حكايت، باب پنجم در عشق و جواني شامل بيست حكايت، باب ششم در ضعف و پيري شامل نه حكايت، باب هفتم در تاثير تربيت شامل نوزده حكايت و يك مناظره و باب هشتم در آداب صحبت شامل كلمات قصار است. نكته مهم آن است كه در گلستان هم به سبك مقامه نويسي هر يك از حكايات حتي در همان باب از ابواب هم از حكايت هاي پس و پيش از خود مستقل است و در دايره واحدي از نظر فكري، فلسفي، اخلاقي و تربيتي نمي گنجد. به اين دلايل، گلستان كه بهترين نمونه نثر فارسي ست، از جهت سبك شناسي در شمار مقامه نويسي است.
    
    
    
    
    مقدمه اي بر مقامه نويسيپروفسور سيد حسن امين پروفسور سيد حسن امين
    


 روزنامه رسالت، شماره 6797 به تاريخ 16/6/88، صفحه 19 (فرهنگي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 871 بار



آثار ديگري از "پروفسور سيد حسن امين"

  كناره گيرم از اين رهزنان معنا دزد / سرقات ادبي
پروفسور سيد حسن امين، رسالت 13/7/90
مشاهده متن    
  ايران دوستي شهريار / شهريار، خود را زبان گوياي ملت خويش مي داند و با شعر خود، شعارهاي عمومي ملت را بازتاب مي دهد
پروفسور سيد حسن امين، رسالت 13/5/89
مشاهده متن    
  از شعر نو تا كميته ضد خرابكاري! / خاطره
پروفسور سيد حسن امين، رسالت 5/3/89
مشاهده متن    
  به ياد وحيدنيا
پروفسور سيد حسن امين، رسالت 25/1/89
مشاهده متن    
  افسر سبزواري؛ شاعر مشروطه خواه / برگي از تاريخ ادبيات مشروطه
پروفسور سيد حسن امين - استاد پيشين كرسي حقوق دانشگاه گلاسگو كاليدونيا، انگلستان، رسالت 14/5/88
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه دستاورد صنعت
متن مطالب شماره 28، دي و بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است