|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت88/7/19: يوهان گوتفريد و فلسفه زبان
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9337
سه شنبه 24 مهر 1397



خدمات سايت




 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 6824 19/7/88 > صفحه 18 (انديشه) > متن
 
      


يوهان گوتفريد و فلسفه زبان
اذعان به نفوذ اخلاقي ادبيات

نويسنده: سارا محمدي نژاد

يوهان گوتفريد فن هردر Johann Gottfried von Herder() يكي از فيلسوفان تاثير گذار چند سده اخير كه علاوه بر تاثيرات فكري بزرگي كه بر انديشمنداني همچون هگل، شلايرماخر، نيچه، ديلتاي و حتي جان استوارت ميل و گوته گذاشت، بحق بنيانگذار حوزه هاي گوناگوني در جهان علم و انديشه از جمله فلسفه زبان،
    زبان شناسي مدرن، هرمنوتيك مدرن يا نظريه تاويل و انسان شناسي بود.
    
     زندگي
    يوهان گوتفريد فن هردر در25 آگوست 1744 در موهرونگن واقع در پروس شرقي ديده به جهان گشود. پدرش معلم مدرسه بود. در سال1762 وارد دانشگاه كونيكسبرگ شد و در آنجا با كانت آشنا شد. در همين اوان بود كه دوستي جاوداني او با فيلسوف غير خردگرا، هامان، آغاز گرديد. در سال1764 كونيكسبرگ را ترك كرد تا به حرفه معلمي در ريگا بپردازد. در سال1769 از شغل خود استعفا داد و راهي فرانسه و سپس استراسبورگ شد و در آنجا بود كه با گوته جوان ملاقات كرد و تاثيري ژرف بر او نهاد. در سال1771 هردر جايزه آكادمي برلين را به خاطر بهترين اثرش در زمينه فلسفه زبان به نام “رساله اي در باب منشا زبان” دريافت نمود. در سال1776 تا حدودي در نتيجه نفوذ گوته به سرپرستي روحانيون لوتري در وايمار منصوب شد، سمتي كه تا پايان عمر آن را حفظ كرد.
     سرانجام هردر در18 دسامبر1803 در ويمار چشم از جهان فروبست. نوشته هاي هردر برخلاف هم عصرانش به زباني درخور فهم عامه و گاه بدون رعايت قواعد دستوري به نگارش درآمده اند. دليل اين امر را مي توان در اين جستجو كرد كه او از تاثير اجتماعي نوشته هايش غافل نبود و از سوي ديگر اطاعت و پيروي محض از قواعد دستوري را مانع خلاقيت مي دانست.
     ويژگي فلسفه هردر ماهيت غيرنظام مند آن است. هردر با آن نوع نظام مندي كه اسپينوزا، ولف، فيخته، شلينگ و هگل به دنبال آن بودند مخالف است و اصولابر اين باور است كه ايجاد يك نظام سبب مي گردد كه راه بر كنكاش بيشتر بسته گردد و شواهد تجربي جديد تحريف و يا ناديده انگاشته شوند. اما اين بدان معني نيست كه هردر از هر گونه نظام مندي برائت مي جويد بلكه مفهومي متعادل از آن را در نظر دارد. از ديدگاه هردر يك نظريه بايد از انسجام دروني برخوردار بوده و تا حد امكان مستدل باشد. اما به ندرت او به اين ايده آل دست مي يابد. با اين حال نمي توان او را متهم بدان كرد كه در طرح نظريات فلسفي خود انسجام را رعايت نكرده است. زيرا كه او اغلب گفتگوهاي فلسفي بين دو يا چند نقطه نظر مخالف را ترتيب مي دهد. او با طرح اين گفتگوها، از يك سو هنگام پرداختن به موضوعاتي كه از نظر سياسي- مذهبي از حساسيت برخوردارند، نظرات خود را بيان مي كند بدون آنكه صراحتا نشان دهد كه اين نظرات به او تعلق دارند و در نتيجه از پديد آمدن مشكل اجتناب به عمل مي آورد. از سوي ديگر با الهام از شكاكيت، بهترين روش براي رسيدن به حقيقت را در كنار هم قرار دادن عقايد و نظرات مخالف و آزمون و تعديل متقابل آنها مي دانست. همچنين او بر اين باور است كه اگر مواضع رقيب در كنار يكديگر مطرح شوند آنكه به حقيقت نزديك تر است سرانجام پيروز خواهد شد.
     هردر مابعد الطبيعه سنتي را رد مي كند و آن را سرشار از تناقض مي داند زيرا كه اين مابعد الطبيعه از تجربه فراتر مي رود. از ديدگاه هردر درك صحيح علاوه بر شناخت تجربي همچنين شامل اخلاق متعارف، منطق شهودي و رياضيات
    مي گردد. هردر بر اين باور است كه ماورالطبيعه سنتي به دليل آن كه ريشه در تجربه ندارد نه تنها غير مفيد بلكه خطرناك است چون اذهان را از ماهيت تجربي و جامعه بشري منحرف مي سازد.
     با الهام از كانت، هردر اخلاق را بيشتر موضوعي مربوط به احساسات مي داند تا مربوط به شناخت و بر يك رشته ساز و كارهاي علت و معلولي تاكيد مي كند؛ از جمله نفوذ افرادي كه مي توانند به لحاظ رفتاري سرمشق قرار گيرند.
     در اين مبحث، ادبيات در محور نظريه و عمل هردر قرار دارد و آن را به جهات گوناگون داراي نفوذ اخلاقي مي داند.
    
    
    
    
    يوهان گوتفريد و فلسفه زبان / اذعان به نفوذ اخلاقي ادبيات سارا محمدي نژاد
    


 روزنامه رسالت، شماره 6824 به تاريخ 19/7/88، صفحه 18 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 432 بار
    



آثار ديگري از "سارا محمدي نژاد"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه روانشناسي و هنر
متن مطالب شماره 12، بهار 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است