|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم89/9/11: شهري جاري ميان دو رودخانه
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5244
سه شنبه 15 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 3008 11/9/89 > صفحه 14 (سفر) > متن
 
      


شهري جاري ميان دو رودخانه
مياندوآب در دنياي قديم از مناطق پررونق ايران به شمار مي آمد

نويسنده: سامان عابري

سايه مي گستراند بر سينه راه، حضور سنگين و معنادار مسافر. جاده است و بي نهايت واژه كه از وجود سرشار مي شود و سر تعظيم به آستان معبود فرو مي سايد. آن گاه كه آدمي خود را كوچك يافت در اين گيتي، ندايي مي آيد تو اي مسافر همانا بهترين مخلوق هستي. جاده اي از نور كه تو را به سوي آفتاب مي خواند. پس به نام او راهي شو. باز شناس نشانه ها را در پس سنگ، آب، درخت و باران... .
    اينجا مياندوآب است. گوشه اي از ايران زيباي ما. شهري كه جاري است ميان دورود پرخروش، يكي سمينه نام دارد و ديگري زرينه هر دو با پسوند رود و اما ميان اين دو آب شهري در حركت است با تاريخ و طبيعتي بكر. گذرگاهي براي امراي ماد، اورارتو، كرد، سلجوقي، ترك و مغول؛ همگي زندگي كرده اند و حكومت. حالاپس از اين همه سال دوباره صدايشان مي كنيم... اينجا مياندوآب است مردماني بلند نام دارد و نيك سيرت. آگر به اينجا آمدي نرم و آهسته بيا مبادا... .
    
    ردي از شهر در غربت
    شهر قدمت زيادي دارد، خيلي زياد. هرچند آثار مكتوب آن در دوره هاي مختلف از بين رفته است، اما در شهرها و روستا هاي مجاور هنوز مي توان زمزمه هاي گذشتگان را از سينه پيران شنيد و خط نوشته گذشتگان را بر كتيبه ها باز خواند. سنگ نبشته هاي مكشوفه سابقه تاريخي شهر را به هزاره هاي قبل از ميلاد پيوند مي دهند. اين نشانه ها گوياي آن است كه شهر مياندوآب و حومه آن در دنياي قديم يكي از مناطق پررونق محسوب شده است.
    اولين سند معتبري كه در اطراف مياندوآب به دست آمده، سنگ نبشته اي است به زبان اورارتويي كه در روستاي داش تپه در 21 كيلومتري شمال باختري شهر مياندوآب به دست آمده است. دو قطعه بزرگ اين كتيبه را از آن محل به موزه بريتانيا انتقال داده اند. حالاچرا و چگونه اين آثار در غربت و دور از اصل خويشند بماند كه داستانش بس تراژديك است. بايد به فكر حفظ و نگهداري ديگر آثار بود، با اندك همت و تدبيري.
    
    از ديروز تا امروز
    به دوره هاي پيش از تاريخ، هزاره اول ميلاد، دوره هاي تاريخي 1500 تا 3000 سال پيش، دوره هاي اسلامي 1400 سال قبل و عصر حاضر خوش آمديد. همه و همه در شهر گرد هم آمده اند تا باز گويند داستان زندگي خود را. اين همه به نشاني خيابان امام خميني ـ داخل پارك معلم. اين موزه سال 1346 شمسي تاسيس شد يك بار هم در سال 1383 مورد لطف مسوولان قرار گرفت و توسعه داده شد و مرمت. دستشان درد نكند.
    اشياي موجود در اين گنجينه شامل سنگ هاي ابسيدين (سنگ آتشفشاني سياه رنگي)، سفال، فلز، آجر، كاشي، شيشه و سكه است. البته برخي از اشياي موزه متعلق به ديگر شهرها و مناطق مختلف كشور است. جاهايي مانند تپه سيلك كاشان، تپه حسنلوي نقده، اشيا و ابزار آلات مفرغي لرستان و نيشابور، گرگان و آثاري از منطقه اسماعيل آباد و عمارلو رودبار و... .
    موزه بخش ديگري هم دارد كه آثار مربوط به گنجينه مردم شناسي در آن به نمايش گذاشته شده است. مجسمه هايي با لباس هاي رنگي محلي، زيبا و دلربا... مي روند تا در دنياي مد براي هميشه در موزه جا خوش كنند!
    
    عبادتگاهي پرفروغ
    اگر از كوچه و پس كوچه هاي خيابان 17 شهريور گذر كني در داخل يكي از آنها مجذوب معماري بنايي خواهي شد كه دست كم 200 سال قدمت دارد. اين اثر خيره كننده مسجد طاق نام دارد. معروف است كه اين عبادتگاه توسط احمد خان بيگلربيگي حاكم مراغه ساخته شده است. بناي مسجد به صورت شبستاني ستون دار با پوشش طاق و گنبد است كه از 9 گنبد كوچك تشكيل يافته و بر طاق ها، 4 ستون مياني و جرزهاي ديواري قرار گرفته اند كه ستون هاي مياني، مكعب شكل هستند. طاق ها از آجر با ملات گچ، شالوده از سنگ و ديوارها از خشت ساخته شده اند و در دوره هاي بعد، بخش هاي ديگري به مسجد اضافه شده است. اين عبادتگاه در حال حاضر مرمت شده است. پاي در آن بگذاريد و از معبود خويش طلب كنيد آنچه دلتان مي خواهد... .
    
    مكاني براي نمايش قدرت
    بخدك به خسرو انوشيروان پيشنهاد ساخت قلعه اي را مي دهد. اين سردار در توجيه پروژه خود آموزش قدرت نظامي و جنگي را بيان مي كند. شاه موافقت مي كند و قلعه هايي با بنيان هاي سخت و سفت احداث مي شود چنان سخت كه تا افق روزگار ما پاي نهاده است. البته حالاتلي از خاك شده است!
    آن رزم آوران نامدار براي خود كلي اسرار نظامي داشته اند تا جايي كه حتي كسي از سرچشمه آب قلعه مطلع نبود. اين اطلاعات فوق سري حالالو رفته است؛ بنا بر آثار بر جاي مانده، آب مورد نياز قلعه از 4 فرسنگي را طوري به قلعه هدايت مي كرده اند كه غير از خود بخدك و تني چند از نزديكان او كسي از سرچشمه آن آگاه نبوده است.
    شما اگر وسوسه شديد مي توانيد نه مانند يك سرباز دلير، بلكه به عنوان مسافري متفكر راهي قلعه شويد. پس نشان روستاي ميلان را بگيريد و برويد تا شاهد خرابه هاي آن باشيد.
    
    داش تپه، ورود ممنوع!
    اهالي راز بزرگي را نقل مي كنند، داستاني عجيب و زيبا. البته اين مساله به معني غيرواقعي بودن نقل و روايت آنها نيست. شايد آيندگان و حتي در دوران خود ما اين راز سر به مهر گشوده شود. آنها مي گويند قبر زرتشت پيامبر پاك آيين ايراني درون داش تپه قرار دارد!
    روزگاري چيزي شبيه يك قلعه بر فراز داش تپه بوده است، اما به چه دليل دهانه آن با وسايل و مصالح و با نهايت مهارت مسدود شده است را نمي دانيم.
    اين تپه در مجاورت روستايي به همين نام و در حوالي شهر مياندوآب قرار دارد.
    در سمت شرقي تپه محل يك در ورودي به درون تپه ديده مي شود كه از ساروج و آهك ساخته شده و اهالي محل اقدامات زيادي براي ورود به تپه يا درون قلعه انجام داده اند كه تاكنون راهي را براي ورود به آن نيافته اند.
    محققان و باستان شناسان بسياري از اين تپه ديدن كرده اند و مقداري از بقاياي ظروف سفالي خرد شده در اطراف تپه يافته اند.
    
    از پلي تا پل ديگر
    تنها 10 كيلومتر از شهر اثري هويداست كه مي توان داستان دوران قاجار را بر ارتفاعش شنيد. پلي به نام «كوسه لر». قدم زدن روي پل يعني گام نهادن به دوران شاهان قجر. پايه هايش گرچه لرزان است اما از پس اين همه سال به نبرد آب برخاسته است. كوسه لر دو پايه دارد از جنس لاشه سنگ و ملات آهك. آب شكن هاي مثلثي شكل دارد كه بقاياي آن هنوز خونمايي مي كنند. اين پل در روستاي كوسه لر روي كانالي به نام آجي گوبي كه از زرينه رود منشعب شده، بنا شده است.
    پلي متروكه كه اينك با حضور مسافر، دوباره جان مي گيرد و تمناي دستان پرمهري را مي طلبد كه از سر كرم بر تن رنجورش كشيده شود... .
    2068 شماره شناسنامه ديگر پل دوران قاجار است. پل تاريخي ميرزا رسول در 5 كيلومتري مياندوآب روي رودخانه زرينه رود، در گوشه اي از جاده مياندوآب اروميه جا خوش كرده است. طول اين پل 52 متر و داراي 7 دهانه است و مصالح به كار رفته در اين بنا در قسمت پايه ها و سيل شكن ها، سنگ و در بقيه قسمت ها آجر است.
    
    چنگيز گلي آرام است
    عناصر طبيعي دست در دست هم شاهكاري خلق كرده اند تا اگر دمي فرصت بود به تامل نشيني و بازخواني راز خلقت را. در اراضي طغياني شاخه هاي سيمينه رود از اجتماع هرز آب هاي تپه ماهوري جنوب و غرب روستاي خطايي تالابي به نام چنگيزگلي شكل گرفته است. وجود چند چشمه كوچك بر زيبايي اين تالاب دوصد چندان افزوده است. چشمه هايي كه بي منت و ادعا، جريان مي يابند و پيوسته در حركتند به سوي آبي بيكران دريا.
    تالاب چنگيزگلي يك تالاب فصلي است كه در حد فاصل 3 روستاي سبز، قره گول و خطايي در جنوب مياندوآب قرار دارد.
    
    دلمه و علي يار
    هنوز مانده تا تصويري از زيبايي منطقه را بر جان ترسيم كرد. آدمي با سفر ره توشه اي به ارمغان خواهد آورد كه موج مثبت آن در تمام عمرش امتداد خواهد يافت. طبيعت بهترين جلوه اين الهام است. فارغ از همه نوع آلودگي. به شرط اين كه آداب معاشرت با طبيعت را فراموش نكنيم. شما را با اين انگيزه به دره دلمه دعوت خواهيم كرد. دره دلمه در پايين دست سد انحرافي نوروزلو قرار گرفته است. به دليل وجود ساحل رودخانه و همچنين آسماني آبي و نورافشاني زيباي آفتاب مورد علاقه و توجه گردشگران ارجمند است. برخي نيز به صورت تفنني به صيد مي پردازند كه ما هرگز چنين پيشنهادي به شما نمي دهيم. حيف نيست دهان ماهي را خونين كرد!
    اما اگر فرصتي دست داد مي توان در مسير مياندوآب به شاهين دژ خود را ميان دره علي يار باز يافت. چمنزارهاي اطراف آن چنان مجذوبتان خواهد كرد كه حتي تا فرو نشستن خورشيد متوجه گذر لحظه ها نخواهيد شد. صداي موزون دره گواراي وجودتان باد!
    
    خريد كنيد از همه نوع
    اين بخش دشوارترين قسمت سفر است و اگر بخواهيد براي هر كدام از نزديكان خويش تحفه اي ببريد، سخت تر هم مي شود. البته سوغات هاي ويژه و زياد شهر بر اين مشكل خواهد افزود. از سويي قيسي، آجيل، بادام و گردو شما را وسوسه خواهند كرد و از طرف ديگر فرش، گليم و جاجيم هاي خوش رنگ چشمك مي زنند.
    اما البته در اين ميان فرش دستباف با توجه به ويژگي ها و ارزش هاي هنري و تجاري خود مهم ترين سوغات شهرند كه در طول تاريخ به مهم ترين صنعت دستي ايران نيز تبديل شده است. نقشه هايي دارند به نام زير خاكي، گل فرنگ، لچك ترنج، شاه عباس، اسليمي، شكارگاه و حيواندار... .
    
    شهري جاري ميان دو رودخانه / مياندوآب در دنياي قديم از مناطق پررونق ايران به شمار مي آمد
    


 روزنامه جام جم، شماره 3008 به تاريخ 11/9/89، صفحه 14 (سفر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 121 بار
    



آثار ديگري از "سامان عابري"

  درد شيرين «يادمانه» ها / اگر آلبوم عكس هايتان را ورق بزنيد نوستالژي شما را در خود فرو خواهد برد
سامان عابري، جام جم 13/7/94
مشاهده متن    
  آخرين «رديف نوازي» نسل كمانداران
سامان عابري، جام جم 22/4/94
مشاهده متن    
  زندگي را به دوش مي گيرند / كولبران به كارگران مرزي گفته مي شوند كه براي كسب درآمد زندگي خود مجبور به حمل اجناسي مي شوند
سامان عابري، جام جم 3/3/94
مشاهده متن    
  پيرم ولي به گوشه چشمي جوان شوم / بازنشستگي سرآغاز يك تحول روحي براي فرد به شمار مي رود
سامان عابري، جام جم 8/2/94
مشاهده متن    
  مردم جهان چه مي خورند؟ / نگاهي به فرهنگ و آداب غذايي ملل
سامان عابري، جام جم 15/1/94
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه پژوهش هاي كيفي در برنامه درسي
متن مطالب شماره 7، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است