|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت90/9/30: نگاهي به برنامه گفتگومحور معرفت
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9437
سه شنبه 30 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 7438 30/9/90 > صفحه 6 (فرهنگي) > متن
 
      


نگاهي به برنامه گفتگومحور معرفت


نويسنده: روهام يعقوب زاده

برنامه گفتگومحور «معرفت» كه از شبكه 4 سيما پخش مي شود، برنامه اي است با محوريت شعر حافظ و موضوع فلسفه و عرفان اسلامي كه اجراي آن را دكتر اسماعيل منصوري لاريجاني بر عهده داشته و مهمان ثابت آن دكتر غلامحسين ابراهيمي ديناني است.
    
    از آنجا كه مجموعه برنامه تلويزيوني معرفت، موضوعي تخصصي و علمي را دنبال مي كند با شبكه 4 سيما و محورهاي مضموني آن مناسبت داشته و از اين جهت در رده برنامه هايي قابل طبقه بندي است كه مخاطب خاص دارند و
    نمي توانند براي عموم مخاطبان تلويزيون، جذابيت و فايده ديداري و شنيداري داشته باشند. با اين همه چون موضوعات مطرح در اين سلسله درس گفتار تلويزيوني ضمن توجه به نكات تخصصي، پيوندي هم با ادبيات، آن هم به طور خاص با شعر حافظ دارد، از اين رو تصور مخاطب غير متخصص در مقوله هاي عرفان و فلسفه نيز براي اين مجموعه دور از ذهن نخواهد بود.
    
    اما آنچه تا بدين جا در معرفي برنامه معرفت گفته شد صرفاً دريافتي است كه نگارنده از برايند كلي اين مجموعه دارد و گرنه به نظر مي رسد سازندگان برنامه در مرحله توليد اثر علاقه بيشتري نسبت به جذب مخاطب عام داشته اند اگرچه اين علاقه در خروجي نهايي كار، شكل اجرايي پيدا نكرده و به پخش ميان برنامه هاي موسيقايي و استفاده از مثال هاي ساده و همه فهم در گفتگوي تخصصي مهمان و مجري تقليل پيدا كرده است.
    
    يكي از مهم ترين فاكتورهاي موفقيت يك برنامه گفتگومحور، چنانكه از نام اين گونه خاص از برنامه سازي هم پيداست، چگونگي فرايند گفتگوست كه به طور كامل متكي است به نحوه اجراي مجري و تسلط مهمان بر موضوع مورد بحث. خوشبختانه برنامه معرفت از اين جهت يك مزيت مهم دارد كه عبارت است از شخصيت برجسته اي همچون دكتر ديناني به عنوان مهمان ثابت برنامه. اما اينكه از جهت اجرا هم به همين اندازه قابليت داشته باشد محل بحث است. مجري كارشناس برنامه، دكتر لاريجاني اگرچه به فراخور تخصص علمي خود شناخت درخوري از موضوع دارد اما در مقابل شخصيت
    جامع الاطرافي همچون دكتر ديناني، بيشتر حالت يك شاگرد معرفت آموز را دارد تا مجري كارشناس خبره اي كه قادر باشد فرايند گفتگو را به نفع نياز برنامه مديريت كند و در مواقعي حتي با به چالش كشيدن بحث، سئوالات احتمالي مخاطب را مطرح نموده و مهمان برنامه را به پاسخگويي وادارد. ويژگي مورد اشاره البته از آن جهت كه نمايانگر فروتني مجري برنامه در مقابل استاد برجسته اي همچون دكتر ديناني است شايان تقدير است اما از آن جهت كه حضور مجري كارشناس را در برنامه توجيه
    نمي كند و روند گفتگو را آن گونه كه بايد سمت و سو نمي دهد قابل نقد است. بخصوص كه اين مسئله موجب شده در مواقعي مهمان برنامه تبديل به متكلم وحده شود و برنامه تفاوت چنداني با يك درس گفتار تلويزيوني كه بدون اتكا به گفتگو سير خود را دنبال مي كند نداشته باشد.
    
    از مزاياي محتوايي مجموعه برنامه معرفت، تفسير اشعار گرانمايه حافظ به زبان عرفان و فلسفه است، آن هم با بيان شيرين و آموزگارانه دكتر ديناني كه نه رسميت رسانه اي دارد نه پيچيدگي رايج در زبان فلسفه و كلام فيلسوفانه را. بيان استاد ديناني عوامانه نيست اما به طور كامل هم تخصصي نبوده و متناسب با اقتضاي مديوم تلويزيون است. اگرچه يك سري از اصطلاحات تخصصي فلسفه و عرفان كه در روند گفتگو مطرح مي شوند تعريف نشده باقي مي مانند و مخاطب تنها با اتكا به
    دانسته هاي قبلي خود مي تواند با اين بخش هاي خاص از برنامه همراه شود و در فهم مطلب به مشكل برنخورد و اين متاسفانه ايرادي نيست كه در يك برنامه تلويزيوني به سادگي قابل چشم پوشي باشد و بتوان به راحتي از كنار آن گذشت.
    
    در برنامه هاي گفتگومحور، مسئوليت اين مهم برعهده مجري كارشناس برنامه است. كسي كه قرار است پل انتقال مفاهيم و معاني از مهمان به مخاطب بوده و در اين فرايند ارتباطي، كم كننده فاصله ميان فرستنده پيام يا همان مهمان برنامه با گيرنده پيام يعني مخاطب تلويزيون باشد.
    
    اما خوب است اشاره اي هم داشته باشيم به ساختار شكلي برنامه يا همان فرم اجرايي آن به مثابه يك تاك شوي تخصصي تلويزيوني. اولين چيزي كه در نگاه نخست به شكل بصري برنامه مورد توجه قرار مي گيرد دكور است كه خود شامل بك گراند تصوير و چينش عناصر و اشياي صحنه در استوديوي ضبط برنامه مي شود. انتخاب عكس مقبره حافظ به عنوان پس زمينه اصلي دكور به طور كلي انتخاب مناسبي است كه با موضوع برنامه همخواني دارد اما اگر بخواهيم جزئي تر نگاه كنيم آن وقت
    مي توان به نكاتي همچون عدم همخواني نور و رنگ تصوير مورد نظر با ديگر عناصر بصري دكور اشاره كرد و نيز سادگي عكس انتخابي علي رغم وجود تصاويري جذاب تر و بهتر از اين سوژه بصري كه هم شخصيت حافظ را يادآوري مي كنند، هم زيبايي معماري مقبره اين شاعر گرانمايه را به نمايش
    مي گذارند. پيداست كه اين زيبايي بصري چه اندازه مي تواند تداعي كننده زيبايي روح حافظ و
    روح انگيز بودن غزل هاي ماندگار او باشد. المان بصري ديگري كه در دكور برنامه نقش مهمي دارد ميز و صندلي استفاده شده براي گفتگوي متقابل مهمان و مجري است. مطمئناً استفاده از مبل و راحتي، مناسب چنين برنامه اي نيست و بايد خرسند بود كه در اين برنامه با چنين انتخاب نادرستي مواجه نيستيم اما راستش استفاده از ميزگرد هم گزينه شايسته اي به نظر نمي رسد. آن هم براي
    برنامه اي كه نه در مضمون و محتوا و نه در شكل گفتگو، حالت خشك و رسمي ندارد و مي خواهد خودماني باشد و متناسب با روح صميمي عرفاي اسلامي و سادگي درويشانه اشعار اين بزرگواران.
    
    يكي ديگر از نكات مهم در طراحي دكور، ايجاد شباهت بصري ميان بك گراند مجري و بك گراند مهمان در نماهاي تك نفره است كه باعث
    مي شود مخاطب برنامه اين دو نفر را در يك موقعيت مكاني حس كند و كارگردان تلويزيوني ناچار نباشد مدام به نماي لانگ شات دونفره كات بزند تا بيننده موقعيت جغرافيايي دو طرف در حال گفتگو را گم نكند. متاسفانه از اين جهت هم برنامه معرفت دچار نقص است و در تصوير پس زمينه مجري و مهمان حتي يك المان مشترك بصري هم كه مرتبط كننده اين دو تصوير به هم باشد ديده نمي شود. در نتيجه، اين دو نماي تك نفره در هنگام برش (كات) با هم مچ نمي شوند و مخاطب احساس وجود فاصله ميان دو طرف در حال گفتگو مي كند و اين خود باعث مي شود تمركز بيننده از موضوع مورد بحث منحرف شود و به درك مضمون ديالوگ ها - كه چندان هم ساده و همه فهم نيست - خدشه وارد آيد. همچنين است عدم تنوع بصري برنامه، محدود بودن نماهاي آن به لانگ شات دونفره و مديوم شات تك نفره و عدم وجود حركت دوربين در تصويربرداري مجموعه كه موجب ملال آور جلوه كردن سير گفتگو مي شود و بر پيچيدگي ذاتي و سنگيني ماهوي موضوع بحث مي افزايد.نماهاي استفاده شده به عنوان ميان برنامه كه با موسيقي آوازي ايراني همراه هستند نيز مثل عكس مقبره حافظ در كليت خود مزيت محسوب مي شوند، چرا كه با محوريت معماري اسلامي و ارزش هاي عرفاني نهفته در آن انتخاب شده اند اما در شكل اجرايي و جزئيات زيبايي شناسانه دچار كاستي بوده و از هنر ساخت كليپ موسيقايي در آنها بهره گرفته نشده است.
    
    اما با همه انتقادات وارد به ساختار شكلي مجموعه برنامه معرفت، بايد اذعان نمود كه بار محتوايي اين برنامه به قدري بالاست كه توانسته تا اندازه زيادي اين نقص هاي اجرايي را بپوشاند و براي برنامه موفقيت و ماندگاري قابل قبولي به ارمغان بياورد. از اين رو لازم است در كنار برشمردن اين نقص ها و كاستي ها كه با اندكي دقت و توجه قابل رفع و رجوع هستند از دست اندركاران اين مجموعه تقدير به عمل آيد و تاثير بسزاي برنامه «معرفت» در آگاهي دهي به مخاطب و بالابردن سطح شناختي او از فرهنگ و ادب ايراني اسلامي به بهانه اين قبيل اشكالات شكلي و ساختاري مورد غفلت واقع نشود.
    
    نگاهي به برنامه گفتگومحور معرفت
    


 روزنامه رسالت، شماره 7438 به تاريخ 30/9/90، صفحه 6 (فرهنگي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 391 بار
    



آثار ديگري از "روهام يعقوب زاده"

  بيان شيرين و آموزگارانه / نگاهي به برنامه گفت وگو محور «معرفت»
روهام يعقوب زاده، كيهان 28/8/90
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه إضاءات نقديه في الادبين العربي والفارسي
متن مطالب شماره 31، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است