|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد90/10/1: كاربرد نظريه اسناد
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4549
دو شنبه 29 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 2536 1/10/90 > صفحه 30 (مديران) > متن
 
 


دايره المعارف مديريت 
كاربرد نظريه اسناد




    يكي از ابعاد مهم رفتار فرد در سازمان ادراك است. اگر همه افراد هر چيزي را به يك شكل درك مي كردند، كار مديريت بسيار آسان بود. اما اشخاص يك چيز واحد را به شكل هاي مختلف ادراك مي كنند. دنياي ادراكي زيردستان كاملامتفاوت است. رفتار آدمي نيز براساس همين ادراك از واقعيت صورت مي گيرد، نه براساس خود واقعيت.
    ادراك از احساس بسيار پيچيده تر و مفهوم آن گسترده تر است. احساس به طور كلي با رفتارهايي دقيقا ابتدايي سروكار دارد و اين رفتارها عمدتا معلول كنش فيزيولوژيكي است. به اين ترتيب انسان براي تجربه كردن رنگ، نور، شكل، بلندي صدا، گرما، بو و مزه از حس استفاده مي كند. اگرچه ادراك عمدتا داده هاي خام را از حواس مي گيرد، اما فرآيند شناختي ادراك ممكن است اين داده ها را تعديل يا كاملادگرگون سازد. به بيان ديگر، فرآيند ادراكي چيزهايي را به دنياي حسي مي افزايد يا از آن كم مي كند. براي مثال، انسان ممكن است احساس كند كه شيئي در حال حركت است و فرآيند ادراك بگويد كه آن شي ساكن است.
    ادراك عبارت است از فرآيند مشاهده و تفسير عوامل محيطي و واقعيت ها. اين فرآيند باعث مي شود كه انسان آنچه را مشاهده مي كند و به تعبير مي پردازد، احتمالابا خود واقعيت متفاوت باشد.
    رفتار آدمي نيز براساس همين تعبير از واقعيت است. از آنجا كه تجارب، شخصيت، علايق، نيازها و انگيزه ها و نگرش افراد متفاوت است، به طور متفاوت به ادراك رويدادها و مسائل مي پردازند.
    نظريه اسناد ابزاري است كه به وسيله آن بهتر مي توانيم رفتار افراد را در سازمان درك كنيم و علل بروز رفتار افراد را شناسايي كنيم. اين نظريه كه موضوع جديدي در رفتار سازماني است با ادراك، انگيزش و رهبري ارتباط پيدا مي كند. محققاني مانند «كلي» در مورد آن تحقيق كرده اند. طبق اين نظريه ما رفتار را مي بينيم و بعد علت ها را به آن اسناد مي كنيم. براساس آن، هنگام مشاهده رفتار يك شخص درصدد برمي آييم تا مشخص كنيم كه آيا اين رفتار علت دروني دارد يا علت بيروني. براي مثال، اگر يكي از كاركنان كارش را خوب انجام ندهد، امكان دارد كه مدير او عملكرد ضعيف وي را به حساب عدم توانايي و انگيزش او بگذارد. اين يك نمونه از اسناد دروني است. اما اگر مدير عملكرد ضعيف وي را به حساب مسائل مديريتي و فرهنگ حاكم در سازمان بگذارد، يك نمونه از اسناد بيروني است. بنابراين، تشخيص علت رفتار مبنايي براي بحث رهبري و نفوذ در فتار كاركنان و بهبود انگيزش است. اگر در تشخيص علت رفتار اشتباه شود، در اقدامات بعدي مديريت نمي توان نتيجه مطلوب اخذ كرد. در شروع فرآيند نظريه اسناد ما رفتار را مشاهده مي كنيم. سپس آن را بر حسب درجه تطابق(consensus)، درجه تداوم رويه در رفتار(consistency)، و ميزان تفاوت(distinctiveness) ارزيابي مي كنيم.
    تطابق: يعني درجه همانندي رفتار مشاهده شده با رفتار ديگران در همان موقعيت. اگر تطابق بالاباشد، در آن صورت علت رفتار احتمالابيروني است. اگر اين همانندي در رفتارها پايين باشد، علت دروني دارد. براي مثال، اگر همه افراد يك واحد سازماني با تاخير وارد سازمان شوند، رفتار مشاهده شده با رفتار ديگران تطابق بالادارد و علت بيروني است. لذا اين مشكل نتيجه مسائلي محيطي و عوامل مديريتي حاكم است.
    تداوم رويه در رفتار: يعني ميزان تكرار رفتار مشاهده شده در همان موقعيت. اگر رفتار خاصي چندين بار تكرار شود، تداوم رويه زياد است، احتمالاعلت دروني دارد. لذا هر قدر در نوع رفتار، مثلاتاخير، تداوم رويه مشاهده شود، شخص مشاهده كننده يا مدير آن را به حساب عوامل دروني يا خود شخص مي گذارد. اما اگر شخصي هميشه منظم بوده و به موقع سركار حاضر مي شده است ولي يك روز خاصي باتاخير وارد شود، مدير نمي تواند بر چسب بي انگيز بودن يا تنبلي به او بزند.
    تفاوت: يعني درجه تفاوت يك رفتار مشاهده شده در موقعيت هاي مختلف. آيا فرد در موقعيت هاي مختلف رفتارهاي متفاوت خواهد داشت؟ آيا در ساير محيط هاي كاري اين رفتار از او مشاهده شده است؟ اگر تفاوت كم باشد، احتمالانتيجه گيري مي شود كه رفتار مشخص مورد نظر علت دروني دارد. يعني همين رفتار در ساير واحدها از او بروز كرده است. مثال: فرض كنيد يكي از كاركنان جنجال ايجاد كرده است و مانع كار ديگران شده است. اگر بتوانيم علت اين رفتار را دريابيم، آنگاه بهتر قادر خواهيم بود به تغيير آن رفتار بپردازيم. اگر شخص مزبور تنها كسي است كه مانع كار ديگران مي شود(تطابق كم)، و اگر او اين رفتار را چندين بار در هفته تكرار مي كند(تداوم رويه زياد)- و اگر در ساير محيط هاي كاري نيز اين رفتار از او مشاهده شده است(تفاوت كم)، نتيجه گيري منطقي آن خواهد بود كه رفتار شخص مورد نظر علت هاي دروني دارد. اسناد در رفتار كاربردهاي مهمي در مديريت دارد. براي مثال، اگر عملكرد ضعيف را به علت هاي دروني مانند توانايي و انگيزش اسناد كنيم، آنگاه مي توانيم استراتژي خاصي را براي بهبود بخشيدن به آن برگزينيم. از طرف ديگر، اگر عملكرد ضعيف را به علت هاي بيروني نسبت دهيم، مانند محدوديت منابع، ضعف در طراحي شغل يا ضعف مديريت، براي تغيير آنها اقدامات لازم و مربوط را انجام مي دهيم.
    افراد با نگاه كردن به خويش نيز اسناد مي كنند. اگر، براي مثال، افزايش حقوق را به تلاش بيشتر خود اسناد كنيم، ممكن است كماكان به تلاش خود ادامه دهيم. از طرف ديگر، اگر تصور كنيم كه افزايش حقوق مان به سبب علاقه مدير به ما بوده است، آنگاه تلاشمان متوجه تحكيم هرچه بيشتر روابط با مدير مي شود.
    چند مثال از اسناد بيروني و دروني:
    - حسن موفق است، زيرا زياد كار مي كند و توانايي و انگيزش بالادارد(اسناد دروني).
    - تقي موفق است، زيرا هم كارش ساده و هم عضو گروه كاري قوي اي است(بيروني)
    - ابراهيم كار را خوب انجام نمي دهد، زيرا منابع كافي در اختيار ندارد و عضو يك گروه كاري ضعيف است(اسناد بيروني)
    به طور كلي، نظريه اسناد اين نويد را مي دهد كه آگاهي ما از محيط سازماني و شناسايي علل عملكرد افراد روبه افزايش خواهد بود. بدون توجه به اين نظريه، در تفسير وقايع ممكن است خطاهاي زيادي در ادراك صورت گيرد. براي مثال، رخدادي كه علل بيروني دارد، به علل دروني نسبت داده شود، يا برعكس رخدادي كه علل دروني دارد، به علل بيروني نسبت داده شود. به اين مساله خطاي بنيادي در ادراك گويند. همچنين انسان ها تمايل دارند كه موفقيت هاي خود را به حساب عوامل دروني(توانايي، يا سعي و تلاش خود) بگذارند. در حالي كه شكست هاي خود را به حساب عوامل بيروني(مثل شانس، امكانات، مديريت) بگذارند.
    منبع: كتاب مديريت رفتار سازماني پيشرفته-نوشته دكتر حسن زارعي متين- انتشارات آگاه
    دايره المعارف مديريت: كاربرد نظريه اسناد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 2536 به تاريخ 1/10/90، صفحه 30 (مديران)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 849 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه چراغ روشن
متن مطالب شماره 1 (پياپي 6)، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است